تجربهها (11)
نقد و بررسی
استاد جواد محدثی
هر اثری با نقد و ارزیابی، کمال میپذیرد و عیوبش کاسته میگردد.
هم نسبت به آثار دیگران باید نقّادانه نگاه کرد و هم از نقد دیگران نسبت به آثار خود استقبال کرد و بهره برد.
نکاتی در نقد و بررسی مهم است:
1. کسی که نقد میکند، باید نسبت به موضوع اطلاع کافی داشته باشد؛
2. نقد علمی و منطقی با نقد سلیقهای فرق دارد. سلیقه و پسند ما معیار نقد نیست؛
3. برای نقد هر اثری در هر موضوعی، باید معیارهای قوت و ضعف و صحّت و بطلان را دانست؛
4. بین نقد یک اثر، کتاب، فیلم، خطابه و موضوع، نباید حبّ و بغض نسبت به صاحب اثر را دخالت داد. نقد شخص از نقد اثر جداست؛
5. بعضیها نقد گریزند و بعضی نقدپذیر؛ از گروه دوم باشیم؛
6. نقد باید بهقصد تصحیح و اصلاح و تکمیل باشد، نه با انگیزه تخریب یک شخص؛
7. میان ناقد و شخص مورد نقد، باید روابط صمیمی و احترامآمیز باشد، نه خصومت و لجاجت و تقابل. در این صورت است که نقد سازنده میشود؛
8. در نقد یک اثر یا اندیشه یا یک شخص، نباید فقط روی عیبها و نقصها تمرکز کرد. بیان و طرح نقاط قوت، نشانه انصاف ناقد است؛
9. نقد باید مستدّل، منطقی و علمی باشد، نه احساسی و هوچیگری و برخورد شعاری؛
10. نسبت به نقد ناقدان نباید بیتوجه بود و هر منتقدی را به خصومت و حسادت متّهم کرد؛
امام صادق(ع) فرمودند: «احبّ اخوانی الیّ من اهدی الیّ عیوبی».