یکی از اصول و آداب علم‌آموزی مباحثه و گفت‌وگوی دو یا چندنفره پیرامون موضوع درس است. این روش از ویژگی‌های ارزشمند نظام طلبگی و تحصیلات حوزوی است.
فواید مباحثه
1. بهتر فهمیدن مطالب درسی و مباحث آموزشی؛
2. تکرار بحث، مطالب را در ذهن راسخ‌تر و ماندگار می‌سازد؛
3. در حین مباحثه اشکالات مرتفع می‌شود و مبهمات ذهنی روشن و برطرف می‌گردد؛
4. قدرت القای بحث و تمرین و تدریس در افراد افزون می‌شود؛
5. در مباحثه، هرکس می‌فهمد که درس را فهمیده و مطلب را درست درک کرده یا نه (نوعی خود‌آزمایی غیررسمی است).
روش مباحثه
رعایت نکات زیر کیفیت آموزش و بهره‌وری از مباحثه را بیشتر می‌کند:
1. مطالعه دقیق درس و موضوع پیش از مباحثه که به آن پیش‌مطالعه می‌گویند؛
2. سعی در طرح سؤالات جدید و فکر درباره اشکالاتی که ممکن است وارد شود؛
3. مطالعه کتاب‌های جنبی، شرح‌ها و حاشیه‌ها پیرامون آن موضوع و مبحث؛
4. انتخاب هم‌مباحثه زرنگ، باهوش، جدی، درس‌خوان، متقی و بهتر از خود؛
5‌ پرهیز از جدل و لجبازی و جرّ و بحث‌های بیهوده و حاشیه‌ای؛
6. نظم در کار، پرهیز از تعطیل‌کردن مباحثه به بهانه‌های مختلف؛
7. پذیرش حق، هرچند در گفته طرف مقابل باشد؛
8. انتخاب مکان آرام و دور از شلوغی و سر و صدا برای مباحثه.