بررسی چیستی تحول حوزه آیا حوزه فعلی ما، یک حوزه پیشرو و سرآمد است؟
بهمناسبت فرارسیدن سالگرد صدور پیام تاریخی و راهگشای رهبر شهید، حضرت امام خامنهای(قد) در هفدهم اردیبهشتماه ۱۴۰۴، موضوع «تحول در حوزه علمیه» با رویکرد «حوزه پیشرو و سرآمد»، اهمیتی مضاعف یافته است. این پیام، با تکیه بر ماهیت عمیق و چندوجهی حوزه بهعنوان نهادی علمی، تربیتی و اثرگذار در ابعاد سیاسی و اجتماعی، ضرورت بازنگری اساسی در ساختار، محتوا و رویکردهای آن را گوشزد میکند. در این باره، خبرگزاری حوزه، گفتوگویی اختصاصی با حجتالاسلام والمسلمین سیدحسین میرمعزی، رئیس پژوهشکده مطالعات راهبردی حوزه و روحانیت، پیرامون چیستی و چگونگی تحقق این تحول بنیادین انجام داده است که تقدیم خوانندگان محترم افق حوزه میشود.
تحلیل مفهوم «ملت مبعوث» و نسبت آن با «توحید اجتماعی» در اندیشه سیاسی ایران
آیتاللهالعظمی شهید امام خامنهای(قد) در یکی از آخرین سخنرانیهایشان بر نقش مهم مردم در مواجهه با حوادث تأکید کرده و گفتند: «چنانچه اگر حادثهای برای کشور رخ دهد، خداوند این ملت را مبعوث میکند تا با حوادث مقابله کند و کار را خود مردم انجام دهند.» این عبارت «ملت مبعوث» و مشتقات آن مانند: «امت مبعوث» به یک مفهوم الهامبخش و تأملبرانگیز در اندیشه ایرانی تبدیل شده است. پس از اعلام شهادت رهبر انقلاب اسلامی، روابط عمیق میان امام و امت در خروشهای مردمی و حضور گسترده در خیابانها نمود یافت و توجهات به تحقق این مفهوم بیشتر شد. هر شب، در سراسر ایران، نشانههای تازهای از «بعثت» ملت و تداوم تاریخ پرافتخار این سرزمین دیده میشود. یکی از پیوندهای اصلی این مفهوم با «توحید اجتماعی» است؛ یعنی ملت خداشناس ایران در سایه پیروی از رهبران حنیف خود، با وحدت موحدانه، به نفی سلطه طاغوتها و فرعونهای زمان میپردازد. این اتحاد و ایمان، نماد قدرت و اراده ملت در مقابل ظلم و استبداد است و نشان از شکوه و عظمت جمعی آنها دارد. برای بسط و تبیین بیشتر این محور، خبرگزاری تسنیم با حجتالاسلام محمد عربصالحی، رئیس پژوهشکده حکمت و دینپژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و مؤلف کتاب «توحید اجتماعی» در این زمینه همکلام شده است که مشروح این گفتوگو در ادامه میآید.
حقوق ملّت و آزادیهای مشروع در منظومه فکری آیتاللهالعظمی امام خامنهای(قد)
آیتالله مدرسییزدی بررسی کرد
آیتاللّه سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی، عضو فقهای شورای نگهبان در همایش حقوق ملّت و آزادیهای مشروع در منظومه فکری حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای(قد)، به تبیین خاستگاهها و اندیشههای بلند رهبر شهید أعلیاللهمقامه پرداخته است. عنوان همایش همانطور که مشخّص است، «حقوق ملّت و آزادیهای مشروع» است؛ آنهم در اندیشه، بیان و رفتار رهبر عظیمالشأن انقلاب اسلامی. این بزرگمرد دهها سال است راهبری ملّت را به عهده دارد و در طوفانها، فرازونشیبها، گردابها و غرقابهایی که دشمنان و جنود شیاطین تدارک دیده بودند تا مردم ما راه را گم کنند و نتوانند حقوق خودشان و کشورشان و حقوق مسلمانان و تمام ملّتهای آزاده را بشناسند و مطالبه کنند. چراغ فروزان، مشعل هدایت و خضر راه بود که اگر نبود، در این ظلماتی که دنیای استکبار ضدّ حقّ و حقیقت تدارک دیده بود، خیلی چیزها گم میشد. این همایش و نظیر آن که برای شناخت اندیشههای رهبر عظیمالشأن انقلاب است، برای آن است که ما بفهمیم، این مشعل و راه هدایت، راه هدایتی است که باید فهم شود و پایدار باشد و درعینحال بدانیم که «ظلمات است، بترس از خطر گمراهی». بدون راهبری خضر و امثال این بزرگوار، نمیتوانیم مسیر صحیح سعادت دنیا و آخرت را طی کنیم.
مردی برای تمام فصول تأملی در ابعاد چندگانه شخصیت شهید آیتاللهالعظمی امام خامنهای(قد)
یادداشت
در تاریخ اندیشه سیاسی و اجتماعی، گاه شخصیتهایی پدیدار میشوند که فراتر از یک حوزه خاص، در چندین عرصه معرفتی و عملی اثرگذارند و از این رهگذر، تصویری چندبعدی از رهبری فکری و اجتماعی ارائه میدهند. چنین چهرههایی معمولاً در نقطه تلاقی علم، اخلاق، سیاست و مسئولیت اجتماعی قرار میگیرند و نقش آنان تنها به مدیریت یا نظریهپردازی محدود نمیشود؛ بلکه در شکلدهی به گفتمانهای فرهنگی و تمدنی نیز بازتاب مییابد. در میان رهبران معاصر جهان اسلام، آیتالله سیدعلی خامنهای(قد)، از جمله شخصیتهایی است که بهدلیل جامعیت علمی، تجربه سیاسی گسترده و پیوند مستمر با لایههای مختلف جامعه، توجه پژوهشگران حوزه مطالعات سیاسی و دینی را به خود جلب کرده است. در ادبیات توصیفی، گاه از چنین شخصیتهایی با تعبیر «مردی برای تمام فصول» یاد میشود؛ تعبیری که به توانایی فرد در مواجهه مؤثر با شرایط متغیر تاریخی و اجتماعی اشاره دارد. در این یادداشت تلاش میشود با نگاهی تحلیلی، ابعاد مختلف شخصیت ایشان در چهار حوزه علم، معنویت، سیاست و مردمداری بررسی شود.
