​​​​​​​حضور طلاب جهادی در میدان
از آغاز جنگ تحمیلی
بیش از پنجاه روز از شهادت امام شهید و عظیم‌الشأن‌مان، حضرت آیت‌الله‌العظمی امام سیدعلی حسینی خامنه‌ای می‌گذرد. این داغ و سوگ عظیم همچنان فروکش نکرده و به‌معنای واقعی کلمه سرد نشده است.
در این جریان، طلاب و روحانیون، همانند سایر اقشار مردم، از نخستین روزهای آغاز جنگ در صحنه حضور دارند. شاید برخی گمان کنند این حضور پس از شهادت حضرت آقا شکل گرفته است؛ درحالی‌که طلاب و روحانیون، از ابتدای آغاز جنگ 12‌روزه، با درک کاملاً صحیح از میدان، حضوری فعال و اثرگذار داشتند. این حضور، فراز و فرودهای متعددی را پشت‌سر گذاشت تا به اغتشاشات دی‌ماه رسید؛ مقطعی که صحنه این نبرد در قالب یک جنگ تمام‌عیار شناختی، با سختی‌ها و پیچیدگی‌های فراوانی همراه شد.
با عنایت و هدایت امام شهیدمان، جمع گسترده‌ای از طلاب، روحانیون و اساتید، در قامت مبلغ و در چارچوب جهاد تبیین، پس از اغتشاشات دی‌ماه در روستاها، شهرها، مدارس و نقاط مختلف کشور حضور یافتند و تلاش کردند، رسالت و مأموریت تبلیغی و تبیینی خود را به مرحله اجرا درآورند. آنان با وجود همه سختی‌ها، پیچیدگی‌ها و عسر و حرج‌هایی که در آن مقطع متوجه ساحت تبلیغ شده بود، میدان را ترک نکردند.
ساماندهی بیش از ۵۰ هزار طلبه
بر اساس برآوردها، بیش از پنجاه هزار نفر از طلاب و روحانیون، با هماهنگی و همکاری همه نهادهای حوزوی و نهادهای مرتبط با روحانیت، سازماندهی و ساماندهی شدند و به توصیه و تأکید امام شهید، جهاد تبیین را در آن جنگ تمام‌عیار شناختی، به‌ویژه پس از اغتشاشات دی‌ماه و پیش از آغاز جنگ رمضان، به‌صورت جدی دنبال کردند.
این‌ها از روحانیون، مبلغان، دانش‌آموختگان حوزوی فعال در آموزش‌وپرورش و سایر عرصه‌ها و عموم طلاب و روحانیونی که خود را جزئی از این صف منسجم می‌دانستند، در این میدان حضور یافتند.
مأموریت طلاب در جنگ رمضان
متفاوت از گذشته شد
با رسیدن به جنگ رمضان و جنگ تحمیلی سوم، از روزی که این جنگ آغاز شد، طلاب و روحانیون با سازماندهی‌ای کاملاً نو و متفاوت وارد صحنه شدند.
آنان میدان را به‌عنوان اولویت اصلی خود برگزیدند و در عرصه‌های گوناگون، هرجا که احساس نیاز می‌کردند، برای شکل‌دهی به این جبهه عظیم فرهنگی، تبلیغی و اجتماعیِ متحد و منسجم، به نقش‌آفرینی پرداختند.
این نقش‌آفرینی‌ها از فعالیت‌های جهادی، خدمات‌رسانی، امدادرسانی، آواربرداری و رسیدگی به آسیب‌دیدگان آغاز شد و تا برپایی مواکب، فعالیت‌های خدماتی، ایجاد شور و نشاط در اجتماعات مردمی و نیز برگزاری کرسی‌های جهاد تبیین، تبلیغ، گفت‌وگو و مباحثه ادامه یافت؛ با این هدف که بصیرت‌افزایی، معرفت‌افزایی و روشنگری در جامعه، بیش از پیش تحقق یابد. این روند از همان ساعات و لحظات اولیه آغاز جنگ کلید خورد.
طلاب منتظر ابلاغ رسمی و دستور اداری نماندند
طلاب و روحانیون منتظر ابلاغ رسمی، دستور اداری یا سازماندهی ستادی نماندند؛ بلکه بلافاصله، حتی در همان روز نخست، شاهد حضور خیل عظیمی از طلاب و روحانیون بودیم که به‌صورت کاملاً خودجوش عازم تهران شدند. برخی از این افراد قریب به چهل روز به قم بازنگشتند. تا امروز نیز بیش از چند صد نفر و در مجموع قریب به دو تا سه هزار نفر از طلاب و روحانیون از قم و سایر استان‌ها، همچنان در تهران حضور دارند.
طلاب و روحانیون در هر جایی که ضرورت ایجاب می‌کرد، حضور می‌یافتند، بی‌آنکه برای خود شأن، منزلت یا جایگاه ویژه‌ای مطالبه کنند؛ حتی در برخی نقاط که بنده توفیق حضور در جمع آنان و عرض ادب داشتم، مشاهده کردم افرادی که از اساتید فاضل و حتی از مدرسان سطوح عالی حوزه بودند، لباس خدمت، امداد و فعالیت جهادی بر تن کرده و مشغول آواربرداری و خدمات‌رسانی بودند. آنان در کنار مردم قرار داشتند و توفیق خدمت به مردم و آسیب‌دیدگان را از هر کار دیگری مهم‌تر و در اولویت می‌دانستند. این، نخستین نکته‌ای بود که در عمل تحقق یافت.
طلاب در شرایط حساس کنونی دروس خود را تعطیل کردند
نکته دوم آن بود که با شکل‌گیری درک صحیح از این اولویت، طلاب و روحانیون همه فعالیت‌های علمی، آموزشی، تبلیغی و اجتماعی خود را متناسب با این میدان تنظیم کردند. در مواردی، اگر امکان داشت، در طول روز به فعالیت‌های میدانی می‌پرداختند و شب‌ها کلاس‌های درسی خود را به‌صورت حضوری برگزار می‌کردند.
در مقاطعی که جنگ شناختی به‌صورت بسیار پیچیده و سخت بروز یافت؛ حتی کلاس‌های درسی خود را نه‌تنها به‌شکل حضوری، بلکه حتی به‌صورت مجازی نیز تعطیل کردند و به‌طور کامل و همه‌جانبه، اولویت خود را میدان قرار دادند تا بتوانند در پشتیبانی از این جنگ و خط مقدم آن، جبهه عظیم فرهنگی لازم برای مقابله با جنگ شناختی را شکل دهند. این، دومین نکته برجسته‌ای بود که رخ داد.
اتحاد معجزه‌گون در جبهه اتحاد و تقسیم کار
نکته سوم، انسجام، یکپارچگی و همدلی کم‌نظیر طلاب، روحانیون و همه نهادهای حوزوی و نهادهای مرتبط با روحانیت بود. این انسجام به‌دور از هرگونه پراکندگی شکل گرفت. بنده به‌عنوان کسی که سال‌ها در فضای حوزه حضور داشته‌ام، به‌صراحت عرض می‌کنم که در طول دوران طلبگی خود، چنین سطحی از انسجام، یکدستی و هماهنگی را میان طلاب، روحانیت، نهادهای حوزوی و نهادهای روحانیت در خدمت‌رسانی و ایفای نقش‌ها و رسالت‌های‌شان، آن هم در قالب یک جبهه متحد، با نگاشت نهادی مشخص و تقسیم کار روشن، به یاد ندارم. واقعاً این اتفاق را می‌توان از آثار و برکات معجزه‌گون این جنگ دانست.
در این شرایط، همه نهادها خود را در قالب قرارگاه جنگ ترکیبی بلاغ مبین حوزه و روحانیت در کنار یکدیگر یافتند و با تقسیم کاری منسجم وارد عمل شدند. در اینجا لازم می‌دانم، صمیمانه از همه مسئولان نهادهای حوزوی، به‌ویژه دفتر مقام معظم رهبری، آیت‌الله اعرافی و مسئولان نهادهای مختلف حوزوی از جمله مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، جامعة‌الزهرا(س)، جامعة‌المصطفی(ص)، دفتر تبلیغات اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه، بسیج طلاب و سایر نهادهای حوزوی قدردانی و تشکر کنم.
فعالیت‌های تبلیغی طلاب در سراسر کشور
در استان‌های مختلفی که توفیق حضور داشتم و به محضر طلاب و روحانیون می‌رسیدم، شاهد فعالیت‌های گسترده و متنوعی بودم؛ از مواکب طلاب برادر و خواهر گرفته تا مواکب بسیج طلاب، گردان‌های رزمی ـ تبلیغی و فعالیت‌های متنوع گروه‌های تبلیغی و جهادی. در همین‌جا مایلم به نکته‌ای اشاره کنم: آنچه عرض می‌کنم، این است که همه این مجموعه‌ها دست در دست یکدیگر و در کنار هم فعالیت خود را آغاز کردند.
ما در دوران شیوع بیماری کرونا نیز شاهد اتفاقات قابل‌توجهی بودیم. در آن مقطع، به‌دلیل پیچیدگی‌ها و ابهامات ناشی از ناشناخته‌بودن ویروس کرونا، برخی پروتکل‌ها شکل گرفت و در روزهای ابتدایی شیوع این بیماری در کشور، دل‌های بسیاری از مردم جریحه‌دار شد.
بخشی از مردم با سختی‌ها، تلخی‌ها و مشکلات متعددی، به‌ویژه در زمینه تغسیل، تکفین و تدفین اموات مواجه شدند. با حضور و ورود طلاب و روحانیون و مشاهده مستقیم این شرایط، به‌ویژه در بهشت زهرا(س) و دیگر آرامستان‌های مؤمنین، بسیاری از این مشکلات برطرف شد.
با وقوع این جنگ نیز، ما شاهد شهادت و از دست‌رفتن شمار زیادی از مردم شریف ایران اسلامی در نقاط مختلف کشور، به‌ویژه در تهران بودیم. به‌دلیل سختی شرایط، تعداد قابل توجهی از این عزیزان به‌صورت بسیار تأثربرانگیز به فیض شهادت نائل شدند و پیکرهای آنان در بسیاری موارد، شکل معمول و سالم خود را نداشت.
از دوران شیوع کرونا تا جنگ رمضان
در این شرایط، مردم از یک‌سو در اندوه و نگرانی ناشی از فقدان عزیزان خود به سر می‌بردند و از سوی دیگر، به‌سبب ابهام‌ها و مشکلاتی که در مسئله تغسیل، تکفین و تدفین شهدا و جان‌باختگان وجود داشت، دچار ناراحتی و اضطراب بودند. بحمدالله با حضور به‌موقع طلاب، روحانیون، اساتید و گروه‌های تبلیغی ـ جهادی در بهشت زهرا(س) تهران، این مشکل به‌خوبی برطرف شد و پیکرها مطابق با ضوابط و قواعد شرعی تغسیل، تکفین و تدفین گردید. در کنار این اقدامات، تلاش شد تا سکینه و آرامشی در دل مردم ایجاد شود. این مسئله یکی از جلوه‌های روشن این حضور مؤثر بود.
افزون بر این، در کنار مشکلاتی که برای مردم به‌واسطه خرابی‌ها و ویرانی‌ها ایجاد شده بود، حضور جهادی مردم، طلاب و گروه‌های مردمی، صحنه‌ها و جلوه‌های حماسی و شورآفرین فراوانی را رقم زد که خود قابل تأمل و توجه است.
لبیک طلاب به توصیه رهبر جدیدمان
نکته مهم دیگری که در این ایام رخ داد، لبیک سریع و عملی طلاب به توصیه و تأکید مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، مبنی بر این بود که مردم باید دوشادوش یکدیگر و در کنار هم، خلأها، کمبودها و نواقصی را که به‌اقتضای شرایط جنگی پدید آمده است، جبران کنند. طلاب از نخستین اقشاری بودند که به این فرمان لبیک گفتند و با حضور متنوع و مؤثر در صحنه‌های مختلف وارد عمل شدند.
در جاهایی که دشمن تلاش داشت با هدف قراردادن پایگاه‌های بسیج و کلانتری‌ها، به‌زعم خود ناامنی و سلب امنیت را در جامعه گسترش دهد، طلاب در کنار مردم به فعال‌سازی پایگاه‌های بسیج، مساجد و محلات پرداختند، ایستگاه‌های ایست و بازرسی ایجاد کردند، گردان‌های امنیتی شکل دادند و تلاش کردند، خلأهای امنیتی و انتظامی را پوشش دهند تا فرماندهان و نیروهای اصلی، تمرکز خود را از میدان نبرد از دست ندهند و دغدغه امنیت شهرها را نداشته باشند.
بحمدالله بنا به‌گفته همه افراد مطلع، در این روزهای جنگ، میزان ناامنی‌ها و آسیب‌ها نه‌تنها افزایش نیافته، بلکه در مواردی نسبت به قبل از جنگ نیز کاهش داشته است. مردم با احساس مسئولیت اعلام کردند که حتی اگر کلانتری‌ها یا پایگاه‌های بسیج هدف قرار گیرند، هیچ‌گونه سلب امنیتی در جامعه رخ نخواهد داد.
رسیدگی به امور نیازمندان و محرومان با محوریت طلاب حوزه
در عرصه مواسات نیز، همان‌گونه که امام شهید تأکید کرده بودند که در این روزها باید مراقب خانواده‌های محروم و مستضعف بود، ائمه جماعات مساجد، طلاب و روحانیون با تشکیل کانون‌های مواسات و شناسایی خانواده‌های آسیب‌دیده، یا خانواده‌هایی که به‌واسطه شرایط و اقتضائات جنگ دچار مشکلات اقتصادی شده بودند، تلاش کردند در کنار آنان حضور یابند و از آنان حمایت کنند.
اکنون نیز روزانه بیش از ۵۰ هزار وعده غذا توسط گروه‌های مختلف مردمی تهیه و در اختیار خانواده‌های آسیب‌دیده و خانواده‌هایی که به‌طور موقت در اماکن اسکان اضطراری مستقر هستند، قرار می‌گیرد. این، یکی از جلوه‌های زیبایی است که دشمن هرگز مایل نیست آن را ببیند.
غیرت دینی، انقلابی و ملی مردم
شاید پیش از این، کمتر شاهد چنین صحنه‌های حماسی و پرشکوهی در تهران بوده‌ایم؛ اما امروز به‌روشنی غیرت دینی، انقلابی و ملی مردم تهران را مشاهده کردیم؛ غیرتی که واقعاً ستودنی و وصف‌ناپذیر است؛ آن هم با وجود تنوع افکار، سلایق و گرایش‌ها.
یکی از جلوه‌های روشن این ایام، حضور طلاب و روحانیون در کنار مردم، با روحیه‌ای سرشار از نشاط، لبخند، رضایت و افتخار به خدمت بود؛ جلوه‌ای که بنده آن را در نقاط مختلف کشور، بارها و بارها با تمام وجود مشاهده کردم.
حوزویان همچنان تمام‌قد در میدان خدمت
برای من باورکردنی نبود که اساتیدی که تا دیروز درس رسائل، مکاسب و کفایه می‌گفتند و سال‌ها پشت کرسی‌های علمی به تدریس متون عالی فقه و اصول مشغول بودند، امروز پشت میز مواکب ایستاده و در حال پذیرایی، خدمت‌رسانی، قدردانی از مردم و حتی آواربرداری و کمک به گروه‌های جهادی و تبلیغی هستند و بی‌تفاوت از کنار رنج مردم عبور نمی‌کنند. این‌ها صحنه‌هایی به‌شدت شورانگیز و تکان‌دهنده است.
امروز حوزه و روحانیت، با تمام وجود در میدان حضور دارد
به‌نظر بنده، این رخداد صرفاً «بعثت مردم» نیست؛ گمان می‌کنم ـ هرچند این سخن را به‌عنوان یک برداشت شخصی عرض می‌کنم ـ نوعی بعثت در درون حوزه‌های علمیه نیز اتفاق افتاده است. امروز حوزه و روحانیت، با تمام وجود و بی‌محابا در میدان حضور دارد.
تغییر مأموریت مدارس علمیه
از همان روز نخست آغاز جنگ، مدارس علمیه درس و بحث رسمی خود را تعطیل کردند؛ اما خود مدارس تعطیل نشد؛ بلکه فعال‌تر از گذشته، به پایگاه‌ها و قرارگاه‌های فرهنگی، تبلیغی و خدمت‌رسانی تبدیل شدند. بیش از 412 مدرسه علمیه توفیق برپایی موکب را پیدا کردند و بسیاری از این مواکب، بحمدالله، همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
در روز نخست، زمانی که در کارگروه و کمیته برنامه‌ریزی برپایی مواکب حضور داشتیم، تصور ما این بود که این فعالیت‌ها نهایتاً سه، چهار روز یا شاید یک هفته ادامه پیدا کند. هیچ‌یک از اعضای آن جلسه، حتی احتمال نمی‌داد که این مواکب بیش از ۵۰ روز به‌طور مستمر فعال بمانند؛ اما آنچه رخ داد، محصول میدان، حمایت بی‌دریغ مردم، لطف الهی و عنایت اهل‌بیت(س) بود. امروز ما به‌روشنی دست هدایت امام عصر(عج) را در حوزه‌های علمیه مشاهده می‌کنیم و درمی‌یابیم که حوزه صاحب دارد که جهت می‌دهد و راهبری می‌کند.
این حرکت‌ها، معطل ابلاغ‌های رسمی و بخشنامه‌های ستادی نماند. ستادها بعداً همان اموری را ابلاغ کردند که پیش از آن، در میدان آغاز شده بود. دغدغه همه ما این بود که در کنار دوستان و یاور آنان باشیم و در این‌باره باید خداوند متعال را صادقانه شاکر بود.
حضور طلاب در جنگ رمضان محدود به فعالیت‌های تبلیغی نیست
در عرصه‌های دیگر نیز اتفاقات مهمی رخ داده است. گردان‌های رزمی ـ تبلیغی طلاب شکل گرفته‌اند. ده‌ها هزار نفر از طلاب در پویش «جان‌فدا» ثبت‌نام کرده‌اند؛ اما به این مقدار بسنده نشده است.
امروز در استان‌هایی همچون هرمزگان، همدان، خوزستان، خراسان، تهران و دیگر نقاط کشور، گردان‌های رزمی ـ تبلیغی فعال هستند و طلاب، در کنار فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی، آموزش‌های نظامی و امنیتی نیز دیده‌اند تا در صورت نیاز، در کنار نیروهای مسلح و سربازان کشور در میدان حاضر شوند.
در هرمزگان، چندصد نفر از طلاب در قالب این گردان‌ها به‌طور عملی در حوزه‌های امنیتی و میدانی فعالیت می‌کنند. در ملایر، تهران، خوزستان، مناطق مرزی غرب کشور و سایر نقاط نیز این حضور به‌صورت جدی در حال شکل‌گیری است.
در طول این مدت، با توجه به تهدیدات گسترده‌ای که به‌ویژه در جبهه غرب کشور وجود داشت، نگرانی‌هایی درباره برخی تحرکات احتمالی مطرح بود. در برخی شهرها، به توصیه مسئولان، بخشی از مردم به‌طور موقت از شهر خارج شده بودند. اما امروز، با محوریت روحانیت، بسیجیان و خود مردم، اجتماعات عظیم و معناداری در همان شهرها در حال شکل‌گیری است. نمونه روشن آن، استان کردستان و شهر سنندج است. شهری که در روزهای نخست جنگ، به‌دلیل ضرورت آمادگی برای واکنش سریع، تا حدی خالی از سکنه شده بود، امروز شاهد بازگشت مردم است.
کوچک‌ترین حرکت معاندان  از سوی مردم پاسخ داده می‌شود
مردم صحنه را خالی نکردند و با صراحت اعلام کردند که «جان‌فدای ایران» هستند و اگر دشمنان و گروه‌های معاند بخواهند کوچک‌ترین تحرکی علیه کشور و نظام داشته باشند، با ایستادگی مردم مواجه خواهند شد. امروز چنین بعثتی، در عرصه‌های مختلف در حال وقوع است.
حضور جهادی بانوان طلبه
انصاف نیست اگر از نقش و فعالیت خواهران طلبه نیز یاد نشود؛ حضوری مؤثر، عمیق و تعیین‌کننده که در کنار برادران، بخشی جدایی‌ناپذیر از این حرکت عظیم و تاریخی را شکل داده است.
نمی‌توان از نقش بسیار پررنگ خواهران در این حرکت عظیم مردمی غافل شد. با اطمینان عرض می‌کنم ـ و این را بدون هیچ‌گونه مجامله یا تعارف می‌گویم ـ بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌هایی که امروز در کف خیابان، در مساجد، محلات، نهضت‌های مردمی و در شور و حماسه عمومی کشور در جریان است، مرهون حضور فعالانه و اثرگذار طلاب خواهر است.
طلاب برادر، لباس روحانیت و عمامه را به‌عنوان نشانه هویتی خود دارند؛ اما طلاب خواهر چنین نشانه‌ای ندارند. از همین‌رو، بسیاری از مردم شاید متوجه نباشند که بخش عمده‌ای از خدمات اجتماعی، امدادی، آموزشی، فرهنگی و تبلیغی در این روزها، توسط همین بانوان طلبه انجام می‌شود. آنها در خط مقدم تبیین دینی، تبلیغ فرهنگی، مشاوره اجتماعی و حتی جنگ شناختی حضوری فعال دارند.
در سفرهایی که به نقاط مختلف کشور داشتم، بارها با چنین صحنه‌هایی مواجه شدم. از آنان می‌پرسیدم: «شما از کجا آمده‌اید؟» و با تواضع می‌گفتند: «من طلبه‌ام». این فروتنی و اخلاص باعث شده، بسیاری از این مجاهدان گمنام شناخته نشوند و فعالیت ارزشمندشان بازتاب رسانه‌ای نیابد.
امروز بیش از ده‌هزار نفر از طلاب و روحانیون فعال در آموزش و پرورش در کنار سایر نیروهای داوطلب، در قالب قرارگاه جنگ ترکیبی «بلاغ مبین» حوزه و روحانیت ساماندهی شده‌اند و نقش مؤثری در عرصه‌های مختلف فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای بر عهده گرفته‌اند.
تدوین میثاق‌نامه شش‌ماده‌ای فعالیت روحانیت
از نخستین روزهای بحران، بر اساس الزامات پیام نخست مقام معظم رهبری، بخشنامه‌ای در 6 ‌محور طراحی شد که پس از بحث و بررسی با مدیران استانی و مسئولان مدارس علمیه خواهران و برادران، به‌عنوان میثاق فعالیت روحانیت تدوین گردید که بر مبنای آن، فعالیت‌های طلاب و روحانیون در حوزه‌های گوناگون تبلیغی، آموزشی، امدادی و جهادی همچنان با قوت ادامه دارد.
البته بخش دیگری از میدان، وجهی عمیق‌تر و شاید کمتر مشهود دارد. بخشی که در آن، فعالیت طلاب خواهر و برادر نه در قالب مواکب یا پایگاه‌های خدمت‌رسانی، بلکه در جبهه‌ای غیرقابل‌مشاهده و حساس‌تر، یعنی «جنگ شناختی» جریان دارد.
دشمن، پس از اعتراف عمومی به شکست در میدان نبرد، خاکریز خود را تغییر داده و تلاش می‌کند، با بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی و عملیات روانی پیچیده، میان مردم دودستگی، بی‌اعتمادی به مسئولان و شکاف میان عرصه دیپلماسی و میدان ایجاد کند.
رصد روزانه سناریوهای رسانه‌ای دشمن
در مقابل، جمعی از نخبگان و اساتید حوزه‌های علمیه، با تشکیل کمیته رصد و مطالعات راهبردی، روزانه سناریوهای تبلیغاتی و رسانه‌ای دشمن را رصد کرده و به مقابله و ابطال اثر آن‌ها می‌پردازند. 22 یا 23 گروه نخبه حوزوی در این کمیته‌ها فعالند و ضمن بررسی روندهای فکری و رسانه‌ای، بسته‌های محتوایی فاخر و سنجیده‌ای برای مقابله هوشمندانه با این طراحی‌ها تولید می‌کنند. این عرصه گرچه مانند فعالیت‌های میدانی قابل‌مشاهده نیست؛ اما به‌غایت حیاتی و اثرگذار است.
به‌فضل الهی، امروز انسجام، وحدت و هم‌افزایی چشمگیری در میان طلاب و روحانیت به‌وجود آمده است. این همدلی، از عالی‌ترین قله‌های مرجعیت تا پایین‌ترین سطوح حوزه، کاملاً محسوس است. همگان، از مراجع عظام تا طلاب جوان، دل در گروی آن دارند که رسالت خود را در قبال میهن و دین به‌بهترین نحو انجام دهند.
مراجع تقلید؛ پرچمدار وحدت و حماسه
در پایان باید از نقش هدایت‌گر و امیدبخش مراجع معظم تقلید یاد کرد. مراجع عظام با پیام‌های روشنگرانه خود، پرچمدار وحدت، حماسه و الهام‌بخش روحانیت در این ایام بوده‌اند. به‌برکت همین هدایت‌ها، امروز جمع بسیاری از طلاب، روحانیون و اساتید حوزه، آمادگی کامل خود را برای حضور در قالب گردان‌های رزمی تبلیغی اعلام کرده‌اند تا در کنار رزمندگان کشور، متناسب با هر سناریوی احتمالی دشمن، ایفای نقش کنند. این نیز بخشی از همان بعثت نوین است که در عرصه‌های گوناگون حوزه و جامعه در حال تجلی است.
لزوم فعال‌سازی مساجد و پایگاه‌های بسیج در محلات
لازم می‌دانم به یک نکته مهم نیز اشاره کنم. امروز یکی از جدی‌ترین مأموریت‌ها و تأکیدات حوزه و روحانیت ـ برای طلاب، فضلا و اساتید ـ فعال‌سازی مساجد و پایگاه‌های بسیج در محلات است؛ چراکه مسجد می‌تواند موتور محرکی باشد که بیشترین سهم را هم در جبهه‌سازی فرهنگی و هم در پشتیبانی از این سپاه عظیم مردمیِ حاضر در میدان داشته باشد.
بحمدالله بخش قابل‌توجهی از طلاب و روحانیون به نقاط مختلف کشور اعزام شده‌اند تا برخی مساجدی را که نه تعطیل، بلکه نیمه‌فعال یا فصلی بوده‌اند، احیا و فعال کنند. تلاش بر این است که با محوریت مسجد، جوانان، نوجوانان، دانش‌آموزان، دانشجویان، بانوان و عموم مردم در قالب هسته‌های مردمی و حلقه‌های میانی، منسجم، متشکل و آماده نقش‌آفرینی شوند تا هرجا جامعه با خلأ یا نیازی مواجه شد، این شبکه مردمی بتواند به‌موقع و مؤثر وارد میدان شود.
تمرکز اصلی برنامه‌ها و فعالیت‌ها «میدان و دفاع از کشور»
در شرایط فعلی، اولویت و تمرکز اصلی برنامه‌ها و فعالیت‌ها «میدان و دفاع از کشور» است و همه ظرفیت‌ها به این مسئله معطوف شده است. پس از عبور از این مرحله، پیگیری مأموریت‌های اصلی حوزه مطابق مطالبات امام شهید و مقام معظم رهبری در چارچوب پیام تاریخی «حوزه پیشرو و سرآمد» با برنامه‌ریزی‌های متنوع دنبال خواهد شد؛ اما اکنون کانون توجهات، همین میدان فرهنگی و شبکه‌سازی مردمی است.