به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد فرخ‌فال در گفت‌وگو با خبرگزاری حوزه، با موضوع «تبیین بینش سیاسی- دینی و حکمرانی امام شهید(قد)»، ضمن تسلیت و تعزیت به‌مناسبت ایام اربعین تشییع و تدفین رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: عظمت شخصیت امام شهید، برای بسیاری هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است. سال‌ها باید بگذرد، ده‌ها سال سپری شود و مباحث، دیدگاه‌ها و خدمات ارزشمند این شخصیت بزرگ به امت اسلام، نظام جمهوری اسلامی و خصوصاً حوزه‌های علمیه شناخته شود.
وی تصریح کرد: محافل علمی و حوزه‌های علمیه ما، باید لحظه‌لحظه‌های تاریخ این شخصیت بزرگ را مورد پژوهش و تحقیق قرار دهند و ابعاد شخصیت این بزرگوار را به نسل آینده منتقل کنند.
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه شهادت این مرجع بزرگ، رهبر و قائد شهید، صدمه‌ای جبران‌ناپذیر برای اسلام است، گفت: قطعاً یکی از مصادیق صدمه‌ای که در اسلام جبران نشده، شهادت این مرجع بزرگ و رهبر و امام شهید است و این صدمه هیچ‌گاه جبران نخواهد شد.
سکانداری رهبر جدید و آرامش دل‌های امت
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه، با اشاره به سکانداری حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، افزود: همه ما خوشحالیم که بحمدالله خَلَف صالح قائد شهید، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، سکانداری انقلاب و نظام را به دست گرفته‌اند. تجاربی که ایشان در کنار امام شهید و شناخت عمیقی که نسبت به زوایای حکمرانی اسلامی، جامعه اسلامی و امت اسلام دارند، قطعاً دل‌های ما را آرام کرده است.
تشییع و تدفین امام شهید(قد)؛ موضوعی نیازمند تحقیق تاریخی
وی با بیان اینکه ابعاد شخصیتی امام شهید در این گفت‌وگوی محدود قابل تبیین کامل نیست، گفت: قطعاً در این گفت‌وگوی محدود نمی‌توان حق مطلب را درباره ابعاد شهادت امام عزیز ادا کرد؛ اما شاید بتواند راهنمایی برای پژوهشگران، محققان و تاریخ‌نویسان باشد تا در این ابعاد و زوایا کار جدی و عملیاتی خود را آغاز کنند و شاید در سال‌های آینده، ابعاد بیشتری از این واقعه مشخص شود.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه، در امور استان‌ها یکی از این ابعاد را موضوع تشییع و تدفین امام شهید دانست و اظهار کرد: یکی از این ابعاد، تشییع و تدفین امام شهید(قد) و وضعیتی است که در شهرهای ایران، به‌خصوص تهران، قم، مشهد و همچنین در نجف و کربلا رقم خورد؛ وضعیتی که تقریباً همه این صحنه‌ها را شاهد بودیم و حکایت از راز و رمزی از وجود بابرکت امام شهید دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال گفت: چه کسی فکر می‌کرد، تشییع امام شهید در عراق با این شکل و شکوه اتفاق بیفتد؛ آن هم در کشوری که نیروهای استکبار در آن حضور دارند و دسترسی و اثرگذاری آنها زیاد است. امت اسلام در تشییع پیکر مطهر امام شهید، احساس کردند که یک مرجع تقلید، ولی‌فقیه و یک رهبر جهانی را تشییع می‌کنند.
حضور و اندوه مردم عراق در تشییع امام شهید(قد)
این استاد حوزه، با اشاره به مشاهدات خود از شکوه حضور مردم عزیز عراق در مراسم تشییع امام شهید، گفت: خدا می‌داند در آن ایامی که بعضی از عزیزان نیز در سفر عراق حضور داشتند، یکی از درخواست‌ها و غصه‌های مردم عراق و به‌ویژه بانوان عراقی این بود که نتوانسته بودند، در تشییع پیکر مطهر این مرجع بزرگ و این رهبر باکفایت و باصلابت شرکت کنند.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها، با اشاره به تحلیل‌های بیگانگان درباره جایگاه و میزان محبوبیت رهبر شهید گفت: تمام تحلیل‌ها و داده‌هایی که بیگانگان ارائه کرده بودند و حتی به خود شیطان بزرگ و افکار آنها منتقل شده بود، نشان داد که آن داده‌ها غلط بوده است.
وی افزود: شما مشاهده کردید که در همان بحبوحه تشییع امام شهید، ترامپ اعتراف کرد که به او به‌گونه دیگری گفته بودند و نمی‌دانسته است که رهبر ایران چنین محبوبیتی در سراسر جهان اسلام دارد. من در اینجا مضمون سخن او را عرض می‌کنم؛ یعنی آنها فهمیدند، داده‌هایی که به آنان داده شده بود، داده‌های غلطی بوده است و این اظهارنظر، به‌نوعی اظهار پشیمانی از جنایت بزرگی بود که انجام داده بودند.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال تأکید کرد: البته این اعتراف‌ها فایده‌ای ندارد؛ آن چیزی که پاسخ این حرکت شوم است، انتقام و خون‌خواهی است و آنها باید منتظر این انتقام باشند.
نماز بر پیکر امام شهید در نجف و تداعی خاطرات تاریخی(قد)
این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: حرکتی که در عراق انجام شد، آن مجلس و محفلی که در نجف با حضور علمای بزرگ و آن هیئت علمی حوزوی از قم برگزار شد و آن نماز باشکوهی که در صحن آقا امیرالمؤمنین(ع) بر پیکر مطهر امام شهید(قد) خوانده شد، خاطرات نمازهای باشکوه و باصلابت گذشته بر پیکرهای مراجع بزرگی همچون امام راحل و آیت‌الله‌العظمی بروجردی(قد) را برای ما تداعی کرد. این مراسم بسیار باعظمت بود. تشییع در قم، تهران و مشهد نیز عظمت خاص خود را داشت؛ بنابراین، ابعاد این حرکت بزرگ، یعنی تشییع و تدفین امام شهید، هنوز به‌صورت شایسته بررسی و تحلیل نشده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال افزود: باید بررسی و تحلیل شود که چه اتفاقی افتاد که مردم از کشورهای متعدد به عراق آمدند تا در تشییع پیکر مطهر حضرت آقای شهید شرکت کنند و سپس به ایران آمدند و در این مراسم حضور یافتند. باید بررسی شود که امام شهید(قد) در چنددهه چه تحولی ایجاد کرده بود که این‌گونه شیفتگان او، با وجود همه محدودیت‌ها، توانستند در مراسم تشییع ایشان شرکت کنند.
نقش امام شهید در تحول مدیریت و سیاست‌گذاری حوزه
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه در ادامه، به نقش امام شهید در رشد و تقویت حوزه‌های علمیه اشاره کرد و گفت: یک جریان و فرایند جامع از طرف امام شهید(قد)، بعد از انتصاب به رهبری و در نخستین سفر به قم اتفاق افتاد که از جمله آنها، بحث سیاست‌گذاری و مدیریت حوزه بود. این دو امر بسیار مهم بودند. در سفر سال ۱۳۷۴، گوشه‌ای از این فرایند و حرکتی که باید حوزه آغاز می‌کرد، پس از تفکیک سیاست‌گذاری از مدیریت، مورد توجه قرار گرفت.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال ادامه داد: در سفر سال ۱۳۷۹ نیز جریان تحولی که باید در حوزه اتفاق می‌افتاد، مورد توجه قرار گرفت؛ از جمله بحث سندهای چشم‌انداز، زیرساخت‌ها و طرح‌های جامعی که در ابعاد مختلف کاری حوزه، از منظر آموزشی، پژوهشی و تربیتی، باید مورد توجه قرار می‌گرفت.
وی ادامه داد: در سفر سال ۱۳۸۹ که سفری ده‌روزه بود، آخرین سفر رسمی حضرت آقای شهید در ارتباط با حوزه‌های علمیه نیز مورد توجه قرار گرفت. تأکید ایشان این بود که حوزه‌های علمی کشور با ارتباط تنگاتنگی که با علمای بلاد دارند، پویاتر از گذشته کار کنند و تشکیلات اثرگذار حوزه، باید تقویت و آماده حرکت عظیم تمدن اسلامی و تمدن‌سازی شوند.
تأکید رهبر شهید بر نقش جامعه مدرسین
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال، با اشاره به جایگاه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اظهار کرد: حضرت آقای شهید در سال ۱۳۸۹ درباره جامعه مدرسین فرمودند که جامعه مدرسین تشکیلاتی است که سابقه طولانی دارد؛ تشکیلاتی که در مباحث انقلاب و حفاظت از وجود نازنین رهبر کبیر انقلاب، در زمانی که دشمن درصدد از بین‌بردن امام و رهبر کبیر انقلاب بود، نقش داشت. ایشان تأکید کردند که جامعه مدرسین باید آن‌چنان پویا و باصلابت شود که بتواند مأموریت سترگ خود را ادامه دهد.
وی ادامه داد: حتی در سفر ده‌روزه حضرت آقا نیز در دو نوبت با جامعه مدرسین صحبت کردند. یک نوبت صحبت ایشان طول کشید و فرمودند که جلسه دیگری نیز گذاشته شود؛ بنابراین دو جلسه با جامعه مدرسین برگزار شد.
 «حوزه پیشرو و سرآمد»؛ منشور دوم روحانیت
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال، با اشاره به اهتمام امام شهید نسبت به حوزه‌های علمیه گفت: امام شهید در عرصه حوزه با این اهتمام حرکت کردند؛ از سفر اول که مباحث جداسازی مدیریت و سیاست‌گذاری را مطرح کردند تا سال‌های پایانی که بحث نکوداشت و کنگره یکصدمین سال مطرح شد.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها افزود: اولین منشور روحانیت را امام و رهبر کبیر انقلاب داشتند و حضرت آقا، رهبر شهید و قائد عزیز ما، منشور دیگری را با عنوان «حوزه پیشرو و سرآمد» به‌عنوان یک دستورالعمل و نگاه بلند به اهداف و مسئولیت‌هایی که حوزه‌های علمیه دارند، تبیین کردند. از نگاه ما، این موضوع، دومین منشور روحانیت بود که توسط امام شهید ارائه شد.
وی این اسناد را از اسناد بالادستی مهم برای روحانیت دانست و اظهار کرد: این اسناد در سال‌های ۱۳۷۴، ۱۳۷۹، ۱۳۸۹ و در موضوع یکصدمین سال، از سوی حضرت آقای شهید تبیین شدند.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال ادامه داد: البته مباحثی که حضرت آقا در حوزه «پیشرو و سرآمد» فرمودند، به‌صورت پراکنده و جسته‌وگریخته در مناسبت‌های مختلف مطرح شده بود؛ اما به‌صورت منسجم که بتواند به‌عنوان یک منشور مستقل برای هدایت مسیر نورانی حوزه، ده‌ها سال مورد کار قرار گیرد و با یک نگاه عمیق، حوزه مسئولیت‌های سترگ خودش را انجام دهد، چنین مجموعه منسجمی نداشتیم.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها تصریح کرد: «حوزه پیشرو و سرآمد»، از جمله مواردی بود که خود حضرت آقا درباره آن فرموده بودند که وقت زیادی برای آن گذاشته‌اند.
ارتباط «بیانیه گام دوم» با تمدن اسلامی و ظهور
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال در ادامه، سخنان خود به «بیانیه گام دوم انقلاب» اشاره کرد و گفت: بیانیه گام دوم برای آینده یک آیینه تمام‌عیار و برای یک حرکت حکمرانی دینی و اسلامی که منجر به ظهور ولی‌عصر(عج) شود، ترسیم شده است؛ حضرت آقا در این بیانیه مسیر احیا و پیاده‌سازی تمدن اسلامی و منتهی‌شدن به ظهور را تبیین کرده‌اند.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها، با اشاره مجدد به سفر ده‌روزه حضرت آقای شهید به قم در سال ۱۳۸۹ گفت: در این سفر، حضرت آقا ده روز در قم حضور داشتند و این سفر بسیار پربرکت بود. این سفر مصادف با سالروز ولادت حضرت علی‌بن موسی‌الرضا(ع) و دهه کرامت نیز بود.
وی ادامه داد: این سفر بسیار عمیق بود و امام شهید(قد) در ارتباط با ابعاد گسترده روحانیت، نه فقط در قم و استان قم، بلکه در ابعاد گسترده‌تر روحانیت، وارد دیدارها و مباحث مهمی شدند.
خاطراتی از سفر ده‌روزه رهبر شهید به قم
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه گفت: من در آن مدت توفیق داشتم، تمام ده روز را در دفتر حضرت آقا و در تیمی باشم که در کنار این حرکت عظیم فعالیت می‌کرد و می‌دیدم که حضرت آقا در آن سفر چه کارستانی انجام دادند.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها افزود: حضرت آقا و قائد شهید ما برای حرکت روبه‌جلو و تمدن‌ساز حوزه، در ابعاد مختلف نقطه ابهامی باقی نگذاشتند.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال خاطرنشان کرد: الحمدلله هم شورای‌عالی حوزه و هم مدیریت حوزه و همه مجموعه‌ها تلاش خودشان را برای تحولاتی که لازم است در ارتباط با «حوزه پیشرو و سرآمد» انجام شود، به‌کار گرفته‌اند؛ اما با این مصیبت بزرگ، این جنگ، این دفاع جانانه از نظام و این ارتحال و سوگ امام شهید مواجه شدیم. ان‌شاءالله بتوانیم از این بیانیه جامع و سند بسیار مهم و بالادستی برای حوزه، یعنی «حوزه پیشرو و سرآمد»، بهره‌برداری لازم را داشته باشیم.
جایگاه ولایت در هدایت و استحکام حکمرانی اسلامی
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت توجه حوزه‌های علمیه و جامعه حوزوی به جایگاه ولایت، اظهار کرد: در پایان این حرکت عظیم و روشنگرانه‌ای که امام شهید ما در این سفرهای نورانی و در آن بیانیه داشتند، لازم می‌دانم نکته مهمی را عرض کنم و ما حوزویان باید به آن توجه داشته باشیم، نقش مهم ولایت در هدایت و استحکام حکمرانی اسلامی است.
وی با استناد به بیانات امیرالمؤمنین(ع) درباره جایگاه ولایت در حکمرانی اسلامی گفت: امیرالمؤمنین(ع) در بیانی که برای کسانی که حکمرانی به دست آنها بود، جایگاه ولایت را در حکمرانی اسلامی مطرح کردند و فرمودند: جایگاه ولایت در حکمرانی اسلامی مانند عمود فولادینی است که در وسط سنگ آسیاب قرار دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال ادامه داد: اگر آن عمود فولادین وسط سنگ آسیاب را از زمین بکنند و سنگ منحرف شود، هرچه سنگ بزرگ‌تر باشد، تخریب آن نیز بیشتر خواهد بود.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) افزود: امام صادق(ع) در روایتی، ارکان اسلام را نماز، زکات، حج و روزه و پنجمین رکن را ولایت بیان می‌کنند.
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه تصریح کرد: اشکال تاریخ اسلام بعد از نبی مکرم اسلام(ص) این بود که «أخذ الناس الأربع»؛ مردم چهار مورد، یعنی نماز، روزه، حج و زکات را گرفتند؛ اما ولایت را رها کردند؛ درحالی‌که ولایت نقش همان عمود فولادین در حکمرانی اسلامی را دارد.
نه جلوتر از ولایت و نه عقب‌تر از ولایت
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال، با بیان اینکه تاریخ اسلام پس از نبی مکرم اسلام(ص)، به‌جز آن پنج‌سالی که حضرت امیرالمؤمنین(ع) حکومت داشتند، با مشکلات و صفحات سیاهی مواجه شد، خطاب به حوزویان و فرهیختگان اظهار کرد: خواص، فرهیختگان، حوزه‌های علمیه و آحاد جامعه، باید نقش ولایت را در این حکمرانی اسلامی بدانند؛ یعنی همه چیز باید با این ولایت سنجیده شود؛ به‌خصوص در این زمان که رهبرمان به شهادت رسیده است.
وی با اشاره به سخنی از امیرالمؤمنین(ع) گفت: امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: دو کس درباره من به هلاکت رسیدند؛ یکی کسانی که درباره من به کاستی نگاه کردند و دیگری کسانی که غلو کردند؛ بنابراین نه باید جلوتر از ولایت حرکت کنیم و نه عقب‌تر از ولایت بمانیم.
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه افزود: در زمان پیامبر(ص) نیز چنین بود؛ وقتی پیامبر کاری انجام می‌دادند، بعضی افراد می‌گفتند: چرا چنین شد. باید در کنار ولایت، صبوری و متانت داشته باشیم و آنچه به ذهن قاصرمان می‌رسد، بدون تجزیه و تحلیل درست در میان مردم منتشر نکنیم. باید اجازه بدهیم، جایگاه ولایت همان‌گونه که تاکنون با صلابت مأموریت خود را انجام داده است، مسیر خود را ادامه دهد.
اطاعت از ولایت و ضرورت تحلیل دقیق مسائل
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال تصریح کرد: امروز همه ما باید مطیع ولایت باشیم و در نکاتی که به ذهنمان می‌رسد، پیش از آنکه آنها را بیان کنیم، تجزیه و تحلیل کنیم و با حقیقت امر آشنا شویم. اگر با حقیقت امر آشنا شویم، خواهیم دید که این حرکت‌ها و مسیرها همه نور واحد هستند؛ حرکتی که امیرالمؤمنین(ع) انجام دادند، حرکتی که ائمه(ع) داشتند، حرکتی که امام خمینی(قد) انجام دادند، حرکتی که امام شهید(قد) داشتند و مسیرهایی که امروز رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله حاج سیدمجتبی خامنه‌ای، دنبال می‌کنند، ان‌شاءالله مسیری است که در نهایت به ظهور امام زمان(عج) منتهی خواهد شد.
ضرورت حضور روحانیت و حوزه در کنار مردم
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به حضور مردم در تشییع امام شهید اظهار کرد: نقطه پایانی که واقعاً مورد انتظار است، این است که همان‌گونه که مردم، به تعبیر شما ـ که یادآوری کردید ـ خون امام شهید امت را مبعوث کرد، این موضوع فقط مربوط به امت ایران نبود؛ در عراق نیز شاهد بودید که مردم عراق چگونه حضور پیدا کردند.
قائم‌مقام مدیر حوزه‌های علمیه در امور استان‌ها افزود: همگان، مردم عراق را نیز دیدند که چگونه امام شهید ما را با صلابت و آبرومند تشییع کردند و این انتظار وجود دارد که ما نیز در کنار این مردم، وظیفه خود را انجام دهیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین فرخ‌فال، با تأکید بر مسئولیت روحانیت و حوزه‌های علمیه گفت: روحانیت، حوزه‌های علمیه، فرهیختگان و خواص باید در کنار مردم در این میدان حضور داشته باشند.
این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: باید این حضور بابرکت در این حدود ۱۷۰ روز را حفظ کنیم و مواضع نیز حفظ شود و تا زمانی که نظام و ولایت این مسیر را مسیر لازم می‌داند، در کنار مردم باشیم.
مسئول دبیرخانه شورای‌عالی حوزه‌های علمیه در پایان ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله شاهد خذلان و شکست دشمن باشیم و نصرت الهی بر این امت بارش کند.