در نشست شورای سیاستگذاری ستاد همکاری حوزه و آموزش و پرورش تأکید شد
حکمرانی آموزش و پرورش نیازمند صیانت و تقویت است
آیتالله اعرافی با تأکید بر نقش آموزش و پرورش در ساخت آینده کشور، خواستار تقویت سند تحول، صیانت از حکمرانی آموزشی و توجه جدی به مدرسه و مدیران آن شد و گفت: همه دستگاههای کشور باید خود را خادم آموزش و پرورش بدانند.
نشست شورای سیاستگذاری ستاد همکاری حوزههای علمیه و وزارت آموزش و پرورش و با حضور و سخنرانی آیتالله اعرافی مدیر حوزههای علمیه کشور و علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، آیتالله اعرافی، در این نشست، با تأکید بر ضرورت تقویت همکاریهای میان دو نهاد، آموزش و پرورش را مهمترین نهاد در ساخت آینده کشور دانست و گفت: همه دستگاههای نظام باید خود را مدیون آموزش و پرورش بدانند و برای آن دستگاه «پیوست آموزش و پرورش» داشته باشند.
سند تحول آموزش و پرورش
نیازمند بازسازی و بهروزرسانی است
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، بر ضرورت بازسازی، ترمیم و بالندگی این سند تأکید کرد و گفت: سند تحول بنیادین، سندی مهم و راهبردی است و باید متناسب با شرایط جدید جامعه، انسان جدید و تحولات علمی و فناوری، مورد بازنگری قرار گیرد.
آیتالله اعرافی با اشاره به نقش حوزه و دانشگاه در تدوین و تقویت مبانی نظری سند تحول، افزود: بخشی از ضعفهای موجود در مباحث بنیادی، نظریهپردازی و مدلسازی تعلیم و تربیت، متوجه حوزه و دانشگاه است و ما باید سهم خود را در این زمینه بپذیریم.
عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور تصریح کرد: حوزه و دانشگاه در برخی مباحث بنیادی که میتوانست پشتوانه نظری سند تحول باشد، آنگونه که باید کار نکردهاند و لازم است، این خلأها جبران شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به تحولات شتابان علمی و فناوری، بهویژه هوش مصنوعی و علوم شناختی، گفت: امروز انسان، جامعه و جهان با گذشته تفاوتهای جدی پیدا کردهاند و فناوریهای نوین و علوم شناختی، روحیات و مناسبات انسانها را دستخوش تحولات گسترده کرده است.
عضو فقهای شورای نگهبان افزود: اسلام و گفتمان انقلاب اسلامی از ظرفیت عقلانی، منطقی، حکمی، فقهی و اخلاقی گستردهای برخوردار است و میتواند برای تحولات جدید پاسخهای مناسب ارائه دهد؛ اما این مسئله نیازمند کار مشترک حوزه، دانشگاه و آموزش و پرورش است.
همه دستگاهها خود را خادم آموزش و پرورش بدانند
آیتالله اعرافی با تأکید بر اینکه حوزه و آموزش و پرورش در یک جبهه قرار دارند، اظهار کرد: همه دستگاههایی که در دولت، استانها و مجموعه نظام فعالیت میکنند، باید خود را مدیون آموزش و پرورش بدانند.
وی افزود: همه دستگاهها باید مشخص کنند در یک سال و در برنامههای چندساله خود، چه خدمتی در حوزه سختافزاری و نرمافزاری میتوانند به آموزش و پرورش ارائه دهند.
مدیر حوزههای علمیه کشور ادامه داد: حوزه، دانشگاه، دستگاههای علمی، فرهنگی و اجرایی کشور باید خود را خدمتگزار آموزش و پرورش بدانند؛ چراکه آینده کشور در دست معلمان، مدیران و دانشآموزان ساخته میشود.
جنگ اخیر ظرفیت مهمی
برای تربیت و هویتسازی ایجاد کرده است
آیتالله اعرافی با اشاره به حوادث و جنگ اخیر، این رخدادها را دارای ظرفیتهای مهم تربیتی و هویتی دانست و گفت: حوادث اخیر یک تاریخ درخشان و اثرگذار خلق کرده و از دل این اتفاقات میتوان یک مکتب تربیتی استخراج کرد.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به نقشآفرینی دانشآموزان، معلمان، مربیان و مدیران در حوادث اخیر اظهار کرد: دانشآموزان و مجموعه آموزش و پرورش در این عرصه فعال بودند و باید از این ظرفیت برای تولید محتوای تربیتی و هویتی استفاده شود.
عضو فقهای شورای نگهبان تأکید کرد: وظیفه ما این است که از این حادثه عظیم الگو بسازیم و آموزههای آن را به کلاس درس، معلم، مربی و مدیر منتقل کنیم. بازآفرینی این افتخارات در کنار تاریخ انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر ایران میتواند بهشکلگیری یک مکتب سازنده و الهامبخش کمک کند و در تقویت هویت ملی، ایمانی و اسلامی نسل جوان مؤثر باشد.
ظرفیت بینالمللی تحولات اخیر باید مورد توجه قرار گیرد
امام جمعه قم با اشاره به بازتاب تحولات اخیر ایران در دیدارها و ارتباطات بینالمللی خود گفت: امروز بسیاری از شخصیتها و نخبگان کشورهای مختلف، نسبت به تحولات ایران و ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی ملت ایران توجه پیدا کردهاند. این ظرفیت باید بهدرستی شناسایی و در عرصه بینالمللی تبیین شود و آموزش و پرورش نیز میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند.
حمایت از استعدادهای برتر یک وظیفه ملی است
آیتالله اعرافی در ادامه بر ضرورت توجه جدی به نخبگان و استعدادهای برتر تأکید کرد و گفت: در این زمینه اقدامات خوبی در آموزش و پرورش و دانشگاهها انجام شده؛ اما همچنان با مشکلات جدی مواجه هستیم. استعدادهای برتر تنها در عرصه علمی خلاصه نمیشوند و در حوزههای مختلف میتوانند آینده کشور را رقم بزنند.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با بیان اینکه از دستدادن حتی یک استعداد، میتواند خسارتی بزرگ برای کشور باشد، تصریح کرد: اگر فردی دارای استعداد را شناسایی نکنیم، رشد ندهیم یا زمینه شکوفایی او را فراهم نکنیم، در واقع بخشی از سرمایه ملی را از دست دادهایم.
حکمرانی آموزش و پرورش باید تقویت شود
عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور، یکی دیگر از موضوعات مهم را مسئله حکمرانی آموزش و پرورش عنوان کرد و گفت: فناوریهای پیشرفته، تحولات اجتماعی، حوادث داخلی و خارجی و تغییرات گسترده در سبک زندگی، حکمرانی آموزش و پرورش را با پیچیدگیهای جدیدی مواجه کرده است.
آیتالله اعرافی تأکید کرد: حتی اگر نسبت به برخی عملکردها نقد داشته باشیم، باید بدانیم که حکمرانی آموزش و پرورش در نظام اسلامی، بخشی از حکمرانی نظام است و باید از آن صیانت شود. گسترش آموزشهای غیرحضوری و فاصلهگرفتن معلم و دانشآموز نیز از جمله مسائلی است که میتواند بر حکمرانی آموزشی اثرگذار باشد و باید ابعاد آن بهصورت علمی بررسی شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور، خواستار انجام مطالعات تخصصی در این زمینه شد و گفت: دستگاههای تحقیقاتی باید بهصورت مستقل ابعاد تقویت حکمرانی آموزش و پرورش را بررسی و برای ارتقای آن راهکار ارائه کنند.
«اصالت مدرسه» باید مورد توجه جدی قرار گیرد
وی با تأکید بر اهمیت مدرسه بهعنوان میدان اصلی تحقق سیاستهای تعلیم و تربیت اظهار کرد: مدارس با مسائل و مشکلات متعددی مواجه هستند و بخشی از این مشکلات نیز به پشتیبانی مالی و امکانات مربوط میشود؛ بنابراین اگر در کف میدان حمایت لازم وجود نداشته باشد، برنامههای ستادی به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
مدیر حوزههای علمیه کشور تأکید کرد: «اصالت مدرسه» باید به یک اصل مهم در برنامهریزیهای آموزش و پرورش تبدیل شود و حمایت از مدارس، مدیران و معلمان باید در اولویت قرار گیرد.
مدیر مدرسه محور اجرای برنامههای تربیتی است
عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور همچنین، نقش مدیران مدارس را در موفقیت برنامههای آموزشی و تربیتی بسیار مهم دانست و گفت: هرچقدر معلم خوب داشته باشیم، اگر مدیر مدرسه از توانمندی لازم برخوردار نباشد، نمیتوان به نتیجه مطلوب رسید. مدیر توانمند میتواند ظرفیت معلمان و مجموعه مدرسه را فعال کند؛ بنابراین تربیت، بازآفرینی، توانمندسازی و ارتقای مدیران باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
آیتالله اعرافی خاطرنشان کرد: مدیر مدرسه راهبر اصلی مدرسه است و فعالیت همه مجموعههای فرهنگی و تربیتی در مدرسه، باید با هماهنگی و همراهی مدیر انجام شود و از ایجاد مسیرهای موازی پرهیز گردد.
هنر، ادبیات و تاریخ
در هویتسازی نسل جدید نقش دارند
مدیر حوزههای علمیه کشور در ادامه، بر اهمیت هنر، ادبیات و تاریخ در نظام تعلیم و تربیت تأکید کرد و گفت: این حوزهها اگر بهدرستی مدیریت شوند، میتوانند نقش مهمی در هویتسازی، شخصیتسازی و تقویت عزت نفس دانشآموزان داشته باشند. بخشی از مفاهیم دینی، ملی و فرهنگی را میتوان از طریق هنر، ادبیات و تاریخ به نسل جدید منتقل کرد و لازم است، در این زمینه برنامهریزی جدیتری صورت گیرد.
تقویت پشتوانه علمی همکاری حوزه و آموزش و پرورش
عضو خبرگان رهبری، بر ضرورت تقویت فعالیتهای علمی و پژوهشی در همکاری حوزه و آموزش و پرورش تأکید کرد و گفت: در برنامه پنجساله دوم همکاریها باید موضوع تولید فکر و پشتیبانیهای نظری و معرفتی از نظام تعلیم و تربیت مورد توجه ویژه قرار گیرد. حوزههای علمیه ظرفیت علمی و پژوهشی گستردهای دارند و باید از این ظرفیت، برای تقویت مبانی فکری و نظری تعلیم و تربیت کشور استفاده شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور پیشنهاد کرد: معاونتهای آموزش، پژوهش و تبلیغ حوزههای علمیه، مجتمع تبلیغ، ستاد همکاریها، حوزههای علمیه خواهران و جامعةالزهرا(س) در این زمینه نقش فعالتری ایفا کنند و زمینه برای گسترش مطالعات علمی و پژوهشی مشترک میان حوزه، دانشگاه و آموزش و پرورش فراهم شود.
فعالیتهای دینی در مدارس
باید سنجیده و هماهنگ باشد
وی با تأکید بر ضرورت دقت در اجرای برنامههای دینی و تبلیغی در مدارس گفت: فعالیت دینی ضعیف، ناسنجیده و بدون ارزیابی، میتواند آثار نامطلوبی به دنبال داشته باشد؛ بنابراین برنامههای دینی باید با آموزش، هماهنگی، نظارت و ارزیابی همراه باشد.
آیتالله اعرافی ادامه داد: حوزههای علمیه در کنار آموزش و پرورش آمادگی خدمت دارند؛ اما این همکاری باید در چارچوب سیاستهای آموزش و پرورش، با رعایت ضوابط و شئونات و با هماهنگی کامل انجام شود.
وی با اشاره به طرح «امتداد» نیز از اقدامات انجامشده در این زمینه قدردانی کرد و بر ضرورت ارتقا و تقویت این طرح تأکید نمود.
حوزه خود را در قبال تعلیم و تربیت پاسخگو میداند
مدیر حوزههای علمیه کشور گفت: حوزههای علمیه در عرصه تعلیم و تربیت هم مطالبهگر و هم پاسخگو هستند و اگر در جامعه مشکلی وجود داشته باشد، حوزه نیز خود را یکی از اضلاع آن میداند و باید نسبت به وظایف خود پاسخگو باشد. در عین حال، هرجا حوزه نسبت به مسائل دینی و فرهنگی وظیفهای دارد، باید آن را بهدرستی انجام دهد و در مسیر حل مسائل جامعه نقشآفرینی کند.
آیتالله اعرافی در پایان خاطرنشان کرد: حوزه و آموزش و پرورش باید هدف مشترک خود را خدمت به اسلام، کشور، انقلاب اسلامی و نسل آینده قرار دهند و بهجای تمرکز بر منافع و ملاحظات مجموعهای، آرمان بزرگ ساخت آینده کشور و ارتقای نظام تعلیم و تربیت را دنبال کنند.
برنامه پنجساله در رأس اولویتهای ستاد همکاریها
وزیر آموزش و پرورش نیز در این نشست، بر ضرورت تمرکز این ستاد بر اجرای برنامه پنجساله تأکید کرد.
علیرضا کاظمی با بیان اینکه برنامه پنجساله باید در رأس اولویتهای ستاد همکاریها قرار گیرد، اظهار کرد: اجرای دقیق این برنامه نیازمند پیگیری مستمر و جدیت در فعالیتهای اجرایی است و نباید روند اقدامات مربوط به آن متوقف شود.
وی بر استمرار فعالیت کمیته اجرایی ستاد همکاریهای حوزههای علمیه و آموزش و پرورش تأکید کرد و افزود: جلسات این کمیته باید با جدیت برگزار شود و حتی در شرایطی که برخی مدیران امکان حضور در جلسات را ندارند، فعالیت آن نباید تعطیل شود.
کاظمی ادامه داد: استمرار جلسات و پیگیری مصوبات، زمینه لازم برای حرکت منسجم ستاد همکاریها و دنبالکردن برنامههای تعیینشده را فراهم میکند و نباید غیبت برخی مدیران، موجب توقف روند اجرایی شود.
وزیر آموزش و پرورش همچنین بر ضرورت فعالشدن شبکههای استانی، شهرستانی و منطقهای ستاد همکاریها تأکید کرد و گفت: تحقق اهداف این ستاد نیازمند آن است که برنامهها از سطح ستاد به عرصه اجرا منتقل شود.
کاظمی با اشاره به جایگاه شهرستانها و مناطق در اجرای برنامههای مشترک حوزههای علمیه و آموزش و پرورش افزود: میدان اصلی عملیات، شهرستان و منطقه است و برنامههای ستاد، باید در همین سطوح به مرحله اجرا برسد.
وی خاطرنشان کرد: مدرسه و دانشآموز در شهرستانها و مناطق قرار دارند و بههمین دلیل فعالبودن شبکههای همکاری در این سطوح، اهمیت ویژهای در پیشبرد برنامههای مشترک دارد.
نظام تعلیم و تربیت متناسب با تحولات نسل جدید بازنگری شود
مدیر حوزههای علمیه خواهران نیز در این نشست، با اشاره به ظرفیتهای گسترده حوزههای خواهران برای همکاری با آموزش و پرورش، اظهار کرد: در پی پیشنهاد مطرحشده درباره توسعه همکاریها، جلسات متعددی در شورای اداری و شورای معاونان حوزههای علمیه خواهران برگزار و تمامی معاونتها موظف شدند، برنامههای خود را برای مشارکت در این عرصه ارائه کنند.
حجتالاسلام والمسلمین مهدی علیزاده افزود: برنامههای ارائهشده از سوی معاونتهای مختلف بررسی و جمعبندی شده و پس از تکمیل موارد باقیمانده، به ستاد همکاریهای حوزه و آموزش و پرورش ارائه خواهد شد.
مدیر حوزههای علمیه خواهران، با بیان اینکه نظام تعلیم و تربیت باید متناسب با تحولات شتابان جهان بازنگری شود، تصریح کرد: تحولات اجتماعی، فرهنگی و فناوری با سرعت زیادی در حال وقوع است و نظامهای آموزشی موفق نیز بهصورت مستمر کارآمدی ساختارها و برنامههای تربیتی خود را رصد و متناسب با نیازهای جدید اصلاح میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده، با اشاره به ویژگیهای نسل جدید، خاطرنشان کرد: حجم گسترده دادهها، جذابیت فرهنگهای متنوع و اثرگذاری فضای سایبری موجب شده است، احساس تعلق نسل جدید به فرهنگ بومی و هویت ملی با چالشهایی مواجه شود؛ از اینرو نظام تعلیم و تربیت باید این تحولات را بهصورت مستمر رصد کرده و برای آن پاسخ تربیتی مناسب داشته باشد.
وی یکی از مسائل مهم نظام تربیتی را کاهش اقتدار و مرجعیت سنتی مربیان، معلمان و اساتید دانست و گفت: در این شرایط، باید به سمت الگوهای جدید تعلیم و تربیت حرکت کنیم؛ الگویی که در آن رابطه مربی و دانشآموز بر پایه همدلی، عاطفه، جذابیت، مشارکت و مسئولیتپذیری شکل بگیرد.
مدیر حوزههای علمیه خواهران تأکید کرد: تعلیم و تربیت امروز باید انعطافپذیر، جذاب، دلسوزانه و مراقبتمحور باشد و در آن، نقشآفرینی و عاملیت کودک و نوجوان جدی گرفته شود.
وی با هشدار نسبت به افزایش فاصله دانشآموزان با مدرسه، اظهار کرد: اگر مدرسه نتواند محیطی جذاب و دلنشین برای دانشآموز ایجاد کند و دانشآموز مدرسه را بخش شیرینی از زندگی خود نداند، تربیت غیررسمی بهتدریج بر تربیت رسمی غلبه خواهد کرد و ابتکار عمل از نظام تعلیم و تربیت گرفته میشود.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده، با تأکید بر ضرورت دلبستهکردن دانشآموزان به محیط مدرسه، گفت: باید با استفاده از روشهای تربیتی جدید، مدرسه را به محیطی تبدیل کنیم که دانشآموز در آن احساس آرامش، تعلق و نشاط داشته باشد.
وی همچنین بر اهمیت نقش خانواده در فرایند تربیت تأکید کرد و افزود: اگر قرار است تربیت مراقبتمحور در جامعه تحقق پیدا کند، نقش خانواده و بهویژه مادران باید مورد توجه جدی قرار گیرد و پیوند میان خانه و مدرسه با استفاده از الگوهای جدید و خلاقانه تقویت شود.
مدیر حوزههای علمیه خواهران خاطرنشان کرد: گسست نسلی از مسائل مهمی است که نشانههای آن در جامعه مشاهده میشود و اگر برای تقویت ارتباط نسل جدید با خانواده، مدرسه و فرهنگ خودی برنامهریزی نشود، این گسست میتواند با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به ظرفیت بانوان در عرصه تعلیم و تربیت، گفت: حوزههای علمیه خواهران و جامعةالزهرا(س) آمادگی دارند با تمام ظرفیت در مسیر تحول نظام تعلیم و تربیت و تقویت همکاری میان حوزه و آموزش و پرورش مشارکت کنند.
وی در پایان تأکید کرد: عبور موفق از شرایط حساس فرهنگی و تربیتی امروز، نیازمند همافزایی همه نهادهای مؤثر در تربیت است و حوزههای علمیه خواهران، میتواند بخشی از ظرفیت تخصصی و تربیتی خود را در اختیار این جریان قرار دهد.
اقتضائات بانوان در همکاری حوزه و آموزش و پرورش جدیتر دیده شود
مدیر جامعةالزهرا(س) هم در نشست شورای سیاستگذاری ستاد همکاریهای حوزههای علمیه و آموزش و پرورش، با اشاره به اهمیت رویکرد «تربیت مراقبتمحور»، بر ضرورت توجه جدیتر به ظرفیتها و اقتضائات بانوان در برنامههای مشترک حوزه و آموزش و پرورش تأکید کرد.
خانم برقعی با اشاره به اجرای طرح «هستیایی» در یکی از دبیرستانهای قم با همکاری جامعةالزهرا(س)، آموزش و پرورش و مجموعه مدیریت استان، اظهار کرد: در این طرح تلاش شده است، ارکان مختلف تربیت مراقبتمحور مورد توجه قرار گیرد و بخش قابل توجهی از طراحی و اجرای برنامهها توسط گروه تعلیم و تربیت جامعةالزهرا(س) انجام شده است.
مدیر جامعةالزهرا(س) افزود: این طرح با تغییر گسترده در ساختار مدرسه همراه نبوده و تنها مدیریت مدرسه با هماهنگی آموزش و پرورش تغییر کرده است؛ اما برنامههای تربیتی طراحیشده با مشارکت جامعةالزهرا(س) با موفقیت قابل توجهی اجرا شده است.
وی توجه به اقتضائات بانوان را یکی از ضرورتهای مهم در برنامههای همکاری حوزه و آموزش و پرورش دانست و تصریح کرد: اگر قرار است تربیت بر محور مادر و با رویکرد مراقبتمحور دنبال شود، باید اقتضائات و ظرفیتهای بانوان نیز در طراحی و اجرای برنامهها بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
وی با انتقاد از کمرنگبودن حضور بانوان در برخی فرایندهای تصمیمسازی و اجرایی، اظهار کرد: ظرفیتهای حوزههای علمیه خواهران، جامعةالزهرا(س) و بانوان فرهیخته باید در برنامههای مشترک حوزه و آموزش و پرورش، بهشکل مؤثر و سازمانیافته مورد استفاده قرار گیرد و حضور بانوان نباید صرفاً به دعوت برای مشارکت محدود شود.
ضرورت فرایندنگاری برنامههای سند همکاری
مدیر جامعةالزهرا(س) یکی دیگر از مسائل موجود را نبود فرایندنگاری دقیق برای بخشهای مختلف سند همکاری عنوان کرد و گفت: لازم است برای هریک از برنامهها و فعالیتهای سند، فرایند مشخصی برای اجرا تعریف شود تا مسئولیتها، مراحل انجام کار و خروجی مورد انتظار بهصورت روشن مشخص باشد.
وی افزود: در شرایطی که برنامههای مختلف سند بهصورت جزیرهای میان مسئولان و مجموعههای مختلف توزیع شده است، احتمال موازیکاری و آغاز فعالیتهایی بدون خروجی مشخص افزایش مییابد؛ بنابراین باید فرایند اجرای برنامهها از ابتدا تا رسیدن به نتیجه نهایی بهصورت دقیق طراحی و تبیین شود.
برقعی همچنین بر ضرورت تمرکز بر برنامههای اولویتدار تأکید و اظهار کرد: گاهی تعدد محورها و برنامهها، باعث میشود تمرکز لازم برای تحقق اهداف اصلی از بین برود؛ بنابراین کاهش محورهای کاری و تمرکز بر اولویتهای اساسی، میتواند به تحقق سریعتر و مؤثرتر اهداف منجر شود.
پیشنهاد آسیبشناسی سالانه اجرای برنامه پنجساله
مدیر جامعةالزهرا(س) همچنین خواستار انجام آسیبشناسی منظم و سالانه از روند اجرای برنامه پنجساله همکاری حوزه و آموزش و پرورش شد و بیان کرد: علاوه بر آسیبشناسی کلی برنامه پنجساله، لازم است در پایان هر سال میزان تحقق برنامهها، موانع اجرایی، نقاط ضعف و قوت و مشکلات موجود بررسی شود.
برقعی در پایان بر ضرورت تفویض اختیار بیشتر به مجریان مسئول برنامهها تأکید کرد و گفت: نظارت ستاد بر روند اجرای برنامهها ضروری است؛ اما این نظارت نباید بهگونهای باشد که اختیار و ابتکار عمل مجریان مسئول را محدود کند؛ بلکه باید ضمن حفظ نظارت نهایی و ارزیابی عملکرد، اختیارات لازم برای اجرای مؤثر برنامهها در اختیار مسئولان مربوطه قرار گیرد.
پیشنهاد تشکیل «بنیاد علم و تمدن توحیدی» در آموزش و پرورش
معاون امور طلاب و دانشآموختگان حوزههای علمیه نیز در این نشست، با بیان اینکه تحقق تمدن اسلامی، نیازمند تولید علم، دانش و تربیت نیروی انسانی متناسب با این هدف است، پیشنهاد کرد: «بنیاد علم و تمدن توحیدی» در آموزش و پرورش شکل گیرد تا در کنار برنامههای عمومی این وزارتخانه، بهصورت تخصصی از ظرفیت گروههایی همچون معلمان دینی، مربیان پرورشی، مشاوران، مدیران و بهویژه طلاب معلم برای تحقق اهداف تربیتی و تمدنی استفاده شود.
حجتالاسلام والمسلمین قنواتی افزود: حوزههای علمیه آمادگی دارند، در قالب این بنیاد یا کانون، نقش مؤثری ایفا کرده و در کنار وزارت آموزش و پرورش، به تأمین نیروی انسانی و پیشبرد برنامههای علمی، فرهنگی و تربیتی کمک کنند.
وی در ادامه تدوین یک برنامه جامع تبلیغی، فرهنگی و کنشگری در نظام آموزش و پرورش را ضروری دانست و گفت: در این برنامه باید بهرهگیری از ظرفیت طلابمعلم بهعنوان یکی از اولویتها مورد توجه قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین قنواتی، با اشاره به مسائل معیشتی موجود در میان بخشی از فرهنگیان خاطرنشان کرد: بسیاری از معلمان برای تأمین معیشت خود، ناچار به داشتن شغل دوم و حتی سوم هستند؛ اما انتظار میرود طلابمعلم بتوانند در چارچوب شأن و مأموریت اصلی خود نقشآفرینی کنند و ظرفیت آنان بهشکلی هدفمند در برنامههای فرهنگی و تربیتی آموزش و پرورش بهکار گرفته شود.
وی ادامه داد: اگر ظرفیت طلابمعلم در قالب یک برنامه جامع و هدفمند مورد استفاده قرار گیرد، میتواند نقش قابل توجهی در پیشبرد اهداف فرهنگی و تربیتی آموزش و پرورش داشته باشد.
معاون امور طلاب و دانشآموختگان حوزههای علمیه، همچنین با اشاره به بازدیدها و سرکشیهای انجامشده از استانهای مختلف و برگزاری دورههای آموزش ضمن خدمت طلاب فعال در آموزش و پرورش، بر ضرورت ایجاد انگیزه و فراهمکردن زمینه نقشآفرینی منسجم، مؤثر و مستمر طلاب معلم تأکید کرد.
حجتالاسلام والمسلمین قنواتی پیشنهاد کرد: برای پیگیری مسائل این گروه، اتاق نظام حل مسئله معلم تشکیل شود و مسائل و مشکلات آنان بهصورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد.
سند تحول آموزش و پرورش
نیازمند بازسازی و بهروزرسانی است
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، بر ضرورت بازسازی، ترمیم و بالندگی این سند تأکید کرد و گفت: سند تحول بنیادین، سندی مهم و راهبردی است و باید متناسب با شرایط جدید جامعه، انسان جدید و تحولات علمی و فناوری، مورد بازنگری قرار گیرد.
آیتالله اعرافی با اشاره به نقش حوزه و دانشگاه در تدوین و تقویت مبانی نظری سند تحول، افزود: بخشی از ضعفهای موجود در مباحث بنیادی، نظریهپردازی و مدلسازی تعلیم و تربیت، متوجه حوزه و دانشگاه است و ما باید سهم خود را در این زمینه بپذیریم.
عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور تصریح کرد: حوزه و دانشگاه در برخی مباحث بنیادی که میتوانست پشتوانه نظری سند تحول باشد، آنگونه که باید کار نکردهاند و لازم است، این خلأها جبران شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به تحولات شتابان علمی و فناوری، بهویژه هوش مصنوعی و علوم شناختی، گفت: امروز انسان، جامعه و جهان با گذشته تفاوتهای جدی پیدا کردهاند و فناوریهای نوین و علوم شناختی، روحیات و مناسبات انسانها را دستخوش تحولات گسترده کرده است.
عضو فقهای شورای نگهبان افزود: اسلام و گفتمان انقلاب اسلامی از ظرفیت عقلانی، منطقی، حکمی، فقهی و اخلاقی گستردهای برخوردار است و میتواند برای تحولات جدید پاسخهای مناسب ارائه دهد؛ اما این مسئله نیازمند کار مشترک حوزه، دانشگاه و آموزش و پرورش است.
همه دستگاهها خود را خادم آموزش و پرورش بدانند
آیتالله اعرافی با تأکید بر اینکه حوزه و آموزش و پرورش در یک جبهه قرار دارند، اظهار کرد: همه دستگاههایی که در دولت، استانها و مجموعه نظام فعالیت میکنند، باید خود را مدیون آموزش و پرورش بدانند.
وی افزود: همه دستگاهها باید مشخص کنند در یک سال و در برنامههای چندساله خود، چه خدمتی در حوزه سختافزاری و نرمافزاری میتوانند به آموزش و پرورش ارائه دهند.
مدیر حوزههای علمیه کشور ادامه داد: حوزه، دانشگاه، دستگاههای علمی، فرهنگی و اجرایی کشور باید خود را خدمتگزار آموزش و پرورش بدانند؛ چراکه آینده کشور در دست معلمان، مدیران و دانشآموزان ساخته میشود.
جنگ اخیر ظرفیت مهمی
برای تربیت و هویتسازی ایجاد کرده است
آیتالله اعرافی با اشاره به حوادث و جنگ اخیر، این رخدادها را دارای ظرفیتهای مهم تربیتی و هویتی دانست و گفت: حوادث اخیر یک تاریخ درخشان و اثرگذار خلق کرده و از دل این اتفاقات میتوان یک مکتب تربیتی استخراج کرد.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به نقشآفرینی دانشآموزان، معلمان، مربیان و مدیران در حوادث اخیر اظهار کرد: دانشآموزان و مجموعه آموزش و پرورش در این عرصه فعال بودند و باید از این ظرفیت برای تولید محتوای تربیتی و هویتی استفاده شود.
عضو فقهای شورای نگهبان تأکید کرد: وظیفه ما این است که از این حادثه عظیم الگو بسازیم و آموزههای آن را به کلاس درس، معلم، مربی و مدیر منتقل کنیم. بازآفرینی این افتخارات در کنار تاریخ انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر ایران میتواند بهشکلگیری یک مکتب سازنده و الهامبخش کمک کند و در تقویت هویت ملی، ایمانی و اسلامی نسل جوان مؤثر باشد.
ظرفیت بینالمللی تحولات اخیر باید مورد توجه قرار گیرد
امام جمعه قم با اشاره به بازتاب تحولات اخیر ایران در دیدارها و ارتباطات بینالمللی خود گفت: امروز بسیاری از شخصیتها و نخبگان کشورهای مختلف، نسبت به تحولات ایران و ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی ملت ایران توجه پیدا کردهاند. این ظرفیت باید بهدرستی شناسایی و در عرصه بینالمللی تبیین شود و آموزش و پرورش نیز میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند.
حمایت از استعدادهای برتر یک وظیفه ملی است
آیتالله اعرافی در ادامه بر ضرورت توجه جدی به نخبگان و استعدادهای برتر تأکید کرد و گفت: در این زمینه اقدامات خوبی در آموزش و پرورش و دانشگاهها انجام شده؛ اما همچنان با مشکلات جدی مواجه هستیم. استعدادهای برتر تنها در عرصه علمی خلاصه نمیشوند و در حوزههای مختلف میتوانند آینده کشور را رقم بزنند.
مدیر حوزههای علمیه کشور، با بیان اینکه از دستدادن حتی یک استعداد، میتواند خسارتی بزرگ برای کشور باشد، تصریح کرد: اگر فردی دارای استعداد را شناسایی نکنیم، رشد ندهیم یا زمینه شکوفایی او را فراهم نکنیم، در واقع بخشی از سرمایه ملی را از دست دادهایم.
حکمرانی آموزش و پرورش باید تقویت شود
عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور، یکی دیگر از موضوعات مهم را مسئله حکمرانی آموزش و پرورش عنوان کرد و گفت: فناوریهای پیشرفته، تحولات اجتماعی، حوادث داخلی و خارجی و تغییرات گسترده در سبک زندگی، حکمرانی آموزش و پرورش را با پیچیدگیهای جدیدی مواجه کرده است.
آیتالله اعرافی تأکید کرد: حتی اگر نسبت به برخی عملکردها نقد داشته باشیم، باید بدانیم که حکمرانی آموزش و پرورش در نظام اسلامی، بخشی از حکمرانی نظام است و باید از آن صیانت شود. گسترش آموزشهای غیرحضوری و فاصلهگرفتن معلم و دانشآموز نیز از جمله مسائلی است که میتواند بر حکمرانی آموزشی اثرگذار باشد و باید ابعاد آن بهصورت علمی بررسی شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور، خواستار انجام مطالعات تخصصی در این زمینه شد و گفت: دستگاههای تحقیقاتی باید بهصورت مستقل ابعاد تقویت حکمرانی آموزش و پرورش را بررسی و برای ارتقای آن راهکار ارائه کنند.
«اصالت مدرسه» باید مورد توجه جدی قرار گیرد
وی با تأکید بر اهمیت مدرسه بهعنوان میدان اصلی تحقق سیاستهای تعلیم و تربیت اظهار کرد: مدارس با مسائل و مشکلات متعددی مواجه هستند و بخشی از این مشکلات نیز به پشتیبانی مالی و امکانات مربوط میشود؛ بنابراین اگر در کف میدان حمایت لازم وجود نداشته باشد، برنامههای ستادی به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
مدیر حوزههای علمیه کشور تأکید کرد: «اصالت مدرسه» باید به یک اصل مهم در برنامهریزیهای آموزش و پرورش تبدیل شود و حمایت از مدارس، مدیران و معلمان باید در اولویت قرار گیرد.
مدیر مدرسه محور اجرای برنامههای تربیتی است
عضو شورایعالی حوزههای علمیه کشور همچنین، نقش مدیران مدارس را در موفقیت برنامههای آموزشی و تربیتی بسیار مهم دانست و گفت: هرچقدر معلم خوب داشته باشیم، اگر مدیر مدرسه از توانمندی لازم برخوردار نباشد، نمیتوان به نتیجه مطلوب رسید. مدیر توانمند میتواند ظرفیت معلمان و مجموعه مدرسه را فعال کند؛ بنابراین تربیت، بازآفرینی، توانمندسازی و ارتقای مدیران باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
آیتالله اعرافی خاطرنشان کرد: مدیر مدرسه راهبر اصلی مدرسه است و فعالیت همه مجموعههای فرهنگی و تربیتی در مدرسه، باید با هماهنگی و همراهی مدیر انجام شود و از ایجاد مسیرهای موازی پرهیز گردد.
هنر، ادبیات و تاریخ
در هویتسازی نسل جدید نقش دارند
مدیر حوزههای علمیه کشور در ادامه، بر اهمیت هنر، ادبیات و تاریخ در نظام تعلیم و تربیت تأکید کرد و گفت: این حوزهها اگر بهدرستی مدیریت شوند، میتوانند نقش مهمی در هویتسازی، شخصیتسازی و تقویت عزت نفس دانشآموزان داشته باشند. بخشی از مفاهیم دینی، ملی و فرهنگی را میتوان از طریق هنر، ادبیات و تاریخ به نسل جدید منتقل کرد و لازم است، در این زمینه برنامهریزی جدیتری صورت گیرد.
تقویت پشتوانه علمی همکاری حوزه و آموزش و پرورش
عضو خبرگان رهبری، بر ضرورت تقویت فعالیتهای علمی و پژوهشی در همکاری حوزه و آموزش و پرورش تأکید کرد و گفت: در برنامه پنجساله دوم همکاریها باید موضوع تولید فکر و پشتیبانیهای نظری و معرفتی از نظام تعلیم و تربیت مورد توجه ویژه قرار گیرد. حوزههای علمیه ظرفیت علمی و پژوهشی گستردهای دارند و باید از این ظرفیت، برای تقویت مبانی فکری و نظری تعلیم و تربیت کشور استفاده شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور پیشنهاد کرد: معاونتهای آموزش، پژوهش و تبلیغ حوزههای علمیه، مجتمع تبلیغ، ستاد همکاریها، حوزههای علمیه خواهران و جامعةالزهرا(س) در این زمینه نقش فعالتری ایفا کنند و زمینه برای گسترش مطالعات علمی و پژوهشی مشترک میان حوزه، دانشگاه و آموزش و پرورش فراهم شود.
فعالیتهای دینی در مدارس
باید سنجیده و هماهنگ باشد
وی با تأکید بر ضرورت دقت در اجرای برنامههای دینی و تبلیغی در مدارس گفت: فعالیت دینی ضعیف، ناسنجیده و بدون ارزیابی، میتواند آثار نامطلوبی به دنبال داشته باشد؛ بنابراین برنامههای دینی باید با آموزش، هماهنگی، نظارت و ارزیابی همراه باشد.
آیتالله اعرافی ادامه داد: حوزههای علمیه در کنار آموزش و پرورش آمادگی خدمت دارند؛ اما این همکاری باید در چارچوب سیاستهای آموزش و پرورش، با رعایت ضوابط و شئونات و با هماهنگی کامل انجام شود.
وی با اشاره به طرح «امتداد» نیز از اقدامات انجامشده در این زمینه قدردانی کرد و بر ضرورت ارتقا و تقویت این طرح تأکید نمود.
حوزه خود را در قبال تعلیم و تربیت پاسخگو میداند
مدیر حوزههای علمیه کشور گفت: حوزههای علمیه در عرصه تعلیم و تربیت هم مطالبهگر و هم پاسخگو هستند و اگر در جامعه مشکلی وجود داشته باشد، حوزه نیز خود را یکی از اضلاع آن میداند و باید نسبت به وظایف خود پاسخگو باشد. در عین حال، هرجا حوزه نسبت به مسائل دینی و فرهنگی وظیفهای دارد، باید آن را بهدرستی انجام دهد و در مسیر حل مسائل جامعه نقشآفرینی کند.
آیتالله اعرافی در پایان خاطرنشان کرد: حوزه و آموزش و پرورش باید هدف مشترک خود را خدمت به اسلام، کشور، انقلاب اسلامی و نسل آینده قرار دهند و بهجای تمرکز بر منافع و ملاحظات مجموعهای، آرمان بزرگ ساخت آینده کشور و ارتقای نظام تعلیم و تربیت را دنبال کنند.
برنامه پنجساله در رأس اولویتهای ستاد همکاریها
وزیر آموزش و پرورش نیز در این نشست، بر ضرورت تمرکز این ستاد بر اجرای برنامه پنجساله تأکید کرد.
علیرضا کاظمی با بیان اینکه برنامه پنجساله باید در رأس اولویتهای ستاد همکاریها قرار گیرد، اظهار کرد: اجرای دقیق این برنامه نیازمند پیگیری مستمر و جدیت در فعالیتهای اجرایی است و نباید روند اقدامات مربوط به آن متوقف شود.
وی بر استمرار فعالیت کمیته اجرایی ستاد همکاریهای حوزههای علمیه و آموزش و پرورش تأکید کرد و افزود: جلسات این کمیته باید با جدیت برگزار شود و حتی در شرایطی که برخی مدیران امکان حضور در جلسات را ندارند، فعالیت آن نباید تعطیل شود.
کاظمی ادامه داد: استمرار جلسات و پیگیری مصوبات، زمینه لازم برای حرکت منسجم ستاد همکاریها و دنبالکردن برنامههای تعیینشده را فراهم میکند و نباید غیبت برخی مدیران، موجب توقف روند اجرایی شود.
وزیر آموزش و پرورش همچنین بر ضرورت فعالشدن شبکههای استانی، شهرستانی و منطقهای ستاد همکاریها تأکید کرد و گفت: تحقق اهداف این ستاد نیازمند آن است که برنامهها از سطح ستاد به عرصه اجرا منتقل شود.
کاظمی با اشاره به جایگاه شهرستانها و مناطق در اجرای برنامههای مشترک حوزههای علمیه و آموزش و پرورش افزود: میدان اصلی عملیات، شهرستان و منطقه است و برنامههای ستاد، باید در همین سطوح به مرحله اجرا برسد.
وی خاطرنشان کرد: مدرسه و دانشآموز در شهرستانها و مناطق قرار دارند و بههمین دلیل فعالبودن شبکههای همکاری در این سطوح، اهمیت ویژهای در پیشبرد برنامههای مشترک دارد.
نظام تعلیم و تربیت متناسب با تحولات نسل جدید بازنگری شود
مدیر حوزههای علمیه خواهران نیز در این نشست، با اشاره به ظرفیتهای گسترده حوزههای خواهران برای همکاری با آموزش و پرورش، اظهار کرد: در پی پیشنهاد مطرحشده درباره توسعه همکاریها، جلسات متعددی در شورای اداری و شورای معاونان حوزههای علمیه خواهران برگزار و تمامی معاونتها موظف شدند، برنامههای خود را برای مشارکت در این عرصه ارائه کنند.
حجتالاسلام والمسلمین مهدی علیزاده افزود: برنامههای ارائهشده از سوی معاونتهای مختلف بررسی و جمعبندی شده و پس از تکمیل موارد باقیمانده، به ستاد همکاریهای حوزه و آموزش و پرورش ارائه خواهد شد.
مدیر حوزههای علمیه خواهران، با بیان اینکه نظام تعلیم و تربیت باید متناسب با تحولات شتابان جهان بازنگری شود، تصریح کرد: تحولات اجتماعی، فرهنگی و فناوری با سرعت زیادی در حال وقوع است و نظامهای آموزشی موفق نیز بهصورت مستمر کارآمدی ساختارها و برنامههای تربیتی خود را رصد و متناسب با نیازهای جدید اصلاح میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده، با اشاره به ویژگیهای نسل جدید، خاطرنشان کرد: حجم گسترده دادهها، جذابیت فرهنگهای متنوع و اثرگذاری فضای سایبری موجب شده است، احساس تعلق نسل جدید به فرهنگ بومی و هویت ملی با چالشهایی مواجه شود؛ از اینرو نظام تعلیم و تربیت باید این تحولات را بهصورت مستمر رصد کرده و برای آن پاسخ تربیتی مناسب داشته باشد.
وی یکی از مسائل مهم نظام تربیتی را کاهش اقتدار و مرجعیت سنتی مربیان، معلمان و اساتید دانست و گفت: در این شرایط، باید به سمت الگوهای جدید تعلیم و تربیت حرکت کنیم؛ الگویی که در آن رابطه مربی و دانشآموز بر پایه همدلی، عاطفه، جذابیت، مشارکت و مسئولیتپذیری شکل بگیرد.
مدیر حوزههای علمیه خواهران تأکید کرد: تعلیم و تربیت امروز باید انعطافپذیر، جذاب، دلسوزانه و مراقبتمحور باشد و در آن، نقشآفرینی و عاملیت کودک و نوجوان جدی گرفته شود.
وی با هشدار نسبت به افزایش فاصله دانشآموزان با مدرسه، اظهار کرد: اگر مدرسه نتواند محیطی جذاب و دلنشین برای دانشآموز ایجاد کند و دانشآموز مدرسه را بخش شیرینی از زندگی خود نداند، تربیت غیررسمی بهتدریج بر تربیت رسمی غلبه خواهد کرد و ابتکار عمل از نظام تعلیم و تربیت گرفته میشود.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده، با تأکید بر ضرورت دلبستهکردن دانشآموزان به محیط مدرسه، گفت: باید با استفاده از روشهای تربیتی جدید، مدرسه را به محیطی تبدیل کنیم که دانشآموز در آن احساس آرامش، تعلق و نشاط داشته باشد.
وی همچنین بر اهمیت نقش خانواده در فرایند تربیت تأکید کرد و افزود: اگر قرار است تربیت مراقبتمحور در جامعه تحقق پیدا کند، نقش خانواده و بهویژه مادران باید مورد توجه جدی قرار گیرد و پیوند میان خانه و مدرسه با استفاده از الگوهای جدید و خلاقانه تقویت شود.
مدیر حوزههای علمیه خواهران خاطرنشان کرد: گسست نسلی از مسائل مهمی است که نشانههای آن در جامعه مشاهده میشود و اگر برای تقویت ارتباط نسل جدید با خانواده، مدرسه و فرهنگ خودی برنامهریزی نشود، این گسست میتواند با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به ظرفیت بانوان در عرصه تعلیم و تربیت، گفت: حوزههای علمیه خواهران و جامعةالزهرا(س) آمادگی دارند با تمام ظرفیت در مسیر تحول نظام تعلیم و تربیت و تقویت همکاری میان حوزه و آموزش و پرورش مشارکت کنند.
وی در پایان تأکید کرد: عبور موفق از شرایط حساس فرهنگی و تربیتی امروز، نیازمند همافزایی همه نهادهای مؤثر در تربیت است و حوزههای علمیه خواهران، میتواند بخشی از ظرفیت تخصصی و تربیتی خود را در اختیار این جریان قرار دهد.
اقتضائات بانوان در همکاری حوزه و آموزش و پرورش جدیتر دیده شود
مدیر جامعةالزهرا(س) هم در نشست شورای سیاستگذاری ستاد همکاریهای حوزههای علمیه و آموزش و پرورش، با اشاره به اهمیت رویکرد «تربیت مراقبتمحور»، بر ضرورت توجه جدیتر به ظرفیتها و اقتضائات بانوان در برنامههای مشترک حوزه و آموزش و پرورش تأکید کرد.
خانم برقعی با اشاره به اجرای طرح «هستیایی» در یکی از دبیرستانهای قم با همکاری جامعةالزهرا(س)، آموزش و پرورش و مجموعه مدیریت استان، اظهار کرد: در این طرح تلاش شده است، ارکان مختلف تربیت مراقبتمحور مورد توجه قرار گیرد و بخش قابل توجهی از طراحی و اجرای برنامهها توسط گروه تعلیم و تربیت جامعةالزهرا(س) انجام شده است.
مدیر جامعةالزهرا(س) افزود: این طرح با تغییر گسترده در ساختار مدرسه همراه نبوده و تنها مدیریت مدرسه با هماهنگی آموزش و پرورش تغییر کرده است؛ اما برنامههای تربیتی طراحیشده با مشارکت جامعةالزهرا(س) با موفقیت قابل توجهی اجرا شده است.
وی توجه به اقتضائات بانوان را یکی از ضرورتهای مهم در برنامههای همکاری حوزه و آموزش و پرورش دانست و تصریح کرد: اگر قرار است تربیت بر محور مادر و با رویکرد مراقبتمحور دنبال شود، باید اقتضائات و ظرفیتهای بانوان نیز در طراحی و اجرای برنامهها بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
وی با انتقاد از کمرنگبودن حضور بانوان در برخی فرایندهای تصمیمسازی و اجرایی، اظهار کرد: ظرفیتهای حوزههای علمیه خواهران، جامعةالزهرا(س) و بانوان فرهیخته باید در برنامههای مشترک حوزه و آموزش و پرورش، بهشکل مؤثر و سازمانیافته مورد استفاده قرار گیرد و حضور بانوان نباید صرفاً به دعوت برای مشارکت محدود شود.
ضرورت فرایندنگاری برنامههای سند همکاری
مدیر جامعةالزهرا(س) یکی دیگر از مسائل موجود را نبود فرایندنگاری دقیق برای بخشهای مختلف سند همکاری عنوان کرد و گفت: لازم است برای هریک از برنامهها و فعالیتهای سند، فرایند مشخصی برای اجرا تعریف شود تا مسئولیتها، مراحل انجام کار و خروجی مورد انتظار بهصورت روشن مشخص باشد.
وی افزود: در شرایطی که برنامههای مختلف سند بهصورت جزیرهای میان مسئولان و مجموعههای مختلف توزیع شده است، احتمال موازیکاری و آغاز فعالیتهایی بدون خروجی مشخص افزایش مییابد؛ بنابراین باید فرایند اجرای برنامهها از ابتدا تا رسیدن به نتیجه نهایی بهصورت دقیق طراحی و تبیین شود.
برقعی همچنین بر ضرورت تمرکز بر برنامههای اولویتدار تأکید و اظهار کرد: گاهی تعدد محورها و برنامهها، باعث میشود تمرکز لازم برای تحقق اهداف اصلی از بین برود؛ بنابراین کاهش محورهای کاری و تمرکز بر اولویتهای اساسی، میتواند به تحقق سریعتر و مؤثرتر اهداف منجر شود.
پیشنهاد آسیبشناسی سالانه اجرای برنامه پنجساله
مدیر جامعةالزهرا(س) همچنین خواستار انجام آسیبشناسی منظم و سالانه از روند اجرای برنامه پنجساله همکاری حوزه و آموزش و پرورش شد و بیان کرد: علاوه بر آسیبشناسی کلی برنامه پنجساله، لازم است در پایان هر سال میزان تحقق برنامهها، موانع اجرایی، نقاط ضعف و قوت و مشکلات موجود بررسی شود.
برقعی در پایان بر ضرورت تفویض اختیار بیشتر به مجریان مسئول برنامهها تأکید کرد و گفت: نظارت ستاد بر روند اجرای برنامهها ضروری است؛ اما این نظارت نباید بهگونهای باشد که اختیار و ابتکار عمل مجریان مسئول را محدود کند؛ بلکه باید ضمن حفظ نظارت نهایی و ارزیابی عملکرد، اختیارات لازم برای اجرای مؤثر برنامهها در اختیار مسئولان مربوطه قرار گیرد.
پیشنهاد تشکیل «بنیاد علم و تمدن توحیدی» در آموزش و پرورش
معاون امور طلاب و دانشآموختگان حوزههای علمیه نیز در این نشست، با بیان اینکه تحقق تمدن اسلامی، نیازمند تولید علم، دانش و تربیت نیروی انسانی متناسب با این هدف است، پیشنهاد کرد: «بنیاد علم و تمدن توحیدی» در آموزش و پرورش شکل گیرد تا در کنار برنامههای عمومی این وزارتخانه، بهصورت تخصصی از ظرفیت گروههایی همچون معلمان دینی، مربیان پرورشی، مشاوران، مدیران و بهویژه طلاب معلم برای تحقق اهداف تربیتی و تمدنی استفاده شود.
حجتالاسلام والمسلمین قنواتی افزود: حوزههای علمیه آمادگی دارند، در قالب این بنیاد یا کانون، نقش مؤثری ایفا کرده و در کنار وزارت آموزش و پرورش، به تأمین نیروی انسانی و پیشبرد برنامههای علمی، فرهنگی و تربیتی کمک کنند.
وی در ادامه تدوین یک برنامه جامع تبلیغی، فرهنگی و کنشگری در نظام آموزش و پرورش را ضروری دانست و گفت: در این برنامه باید بهرهگیری از ظرفیت طلابمعلم بهعنوان یکی از اولویتها مورد توجه قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین قنواتی، با اشاره به مسائل معیشتی موجود در میان بخشی از فرهنگیان خاطرنشان کرد: بسیاری از معلمان برای تأمین معیشت خود، ناچار به داشتن شغل دوم و حتی سوم هستند؛ اما انتظار میرود طلابمعلم بتوانند در چارچوب شأن و مأموریت اصلی خود نقشآفرینی کنند و ظرفیت آنان بهشکلی هدفمند در برنامههای فرهنگی و تربیتی آموزش و پرورش بهکار گرفته شود.
وی ادامه داد: اگر ظرفیت طلابمعلم در قالب یک برنامه جامع و هدفمند مورد استفاده قرار گیرد، میتواند نقش قابل توجهی در پیشبرد اهداف فرهنگی و تربیتی آموزش و پرورش داشته باشد.
معاون امور طلاب و دانشآموختگان حوزههای علمیه، همچنین با اشاره به بازدیدها و سرکشیهای انجامشده از استانهای مختلف و برگزاری دورههای آموزش ضمن خدمت طلاب فعال در آموزش و پرورش، بر ضرورت ایجاد انگیزه و فراهمکردن زمینه نقشآفرینی منسجم، مؤثر و مستمر طلاب معلم تأکید کرد.
حجتالاسلام والمسلمین قنواتی پیشنهاد کرد: برای پیگیری مسائل این گروه، اتاق نظام حل مسئله معلم تشکیل شود و مسائل و مشکلات آنان بهصورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد.