گزارشی از نشست بررسی شخصیت، اندیشه و مکتب شهید نصرالله(ره)
چرا امروز به الگوی سید مقاومت نیازمندیم؟
نشست تخصصی «بررسی شخصیت، اندیشه و مکتب شهید سیدحسن نصرالله(ره)» با حضور حججاسلام والمسلمین علی مصباح یزدی و مجتبی مصباح یزدی و جمعی از اعضای دبیرخانه کنگره بینالمللی «امناءالرسل» در دبیرخانه انجمنهای علمی حوزه علمیه قم برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، در این نشست که با هدف تبیین ابعاد علمی و معنوی این شخصیت بزرگ برگزار گردید، ابعاد مختلف فکری، جهادی و معنوی دبیرکل شهید حزبالله لبنان مورد واکاوی قرار گرفت.
تلاش برای تبیین علمی مکتب مقاومت
در ابتدای این نشست، حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی ربانی، مدیر شورای علمی دبیرخانه کنگره بینالمللی امناءالرسل، با اشاره به روند شکلگیری کنگره شهید سیدحسن نصرالله، اظهار کرد: پس از تصمیمگیری برای برگزاری این همایش، جلسات متعددی با مسئولان حزبالله لبنان و فعالان عرصه مقاومت برگزار شد و در جریان مراسم تشییع شهید سیدحسن نصرالله نیز نامه رسمی دبیرخانه برای شیخ نعیم قاسم ارسال گردید که با استقبال و اعلام همکاری ایشان همراه شد.
وی با بیان اینکه دبیرخانه هماکنون حدود ۱۰ تا ۱۲ پروژه علمی پیرامون شخصیت و مکتب شهید سیدحسن نصرالله(ره) تعریف کرده است، افزود: موضوعاتی همچون مفهوم تقریب در اندیشه سیدحسن نصرالله، سلوک معنوی و اخلاقی، شیوه بهرهگیری از رسانه، قدرت اقناعگری، سبک رهبری و ادبیات مقاومت از جمله محورهای این پروژههاست.
حجتالاسلام والمسلمین ربانی خاطرنشان کرد: مستندات درباره ابعاد مختلف شخصیت شهید سیدحسن نصرالله هنوز اندک است و نیازمند ورود جدی علمی و پژوهشی هستیم تا بتوانیم رفتار، منش و الگوی مدیریتی ایشان را استخراج و برای حوزههای علمیه و مراکز آموزشی تبیین کنیم.
ضرورت الگوسازی عملی از مکتب نصرالله
در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین رضا اسکندری دبیر کنگره بینالمللی «امناءالرسل»، با تأکید بر ضرورت و فوریتِ پرداختن به ابعاد اخلاقی، معنوی، تربیتی و اندیشه سیاسی شهید سیدحسن نصرالله گفت: جامعه امروز ما بهویژه نسل جوان و طلاب جوان در حوزههای علمیه، شدیداً نیازمند الگوهای موفق، عینی و ملموس در عرصههای مدیریتی و معنوی هستند. شخصیت جامع شهید سیدحسن نصرالله(ره) میتواند بهترین نمونه و الگو در حوزههای تربیت کادر، سیاستورزی توحیدی، مدیریت بحران و فرماندهی مقاومت باشد.
دبیر کنگره بینالمللی «امناءالرسل»، با اشاره به استقبال جامعه علمی از این رویداد افزود: تاکنون بیش از ۳۰۰ مقاله علمی با موضوعات مختلف به دبیرخانه کنگره ارسال شده است. ما به دنبال این هستیم که با همکاری مراکز تخصصی علمی، این مقالات و پژوهشها را در قالب آثار موضوعی و کاربردی تدوین کنیم تا خروجیهای کنگره بهصورت بستههای معرفتی منسجم در اختیار محققان جهان اسلام قرار گیرد.
وی همچنین با تأکید بر لزوم همافزایی با مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(قد) خاطرنشان کرد: ظرفیتهای علمی این مؤسسه، میتواند در تدوین نهایی این آثار و بهخصوص تحلیل پیوندهای معرفتی شهید نصرالله با مکتب فکری علامه مصباح یزدی، نقش محوری و تعیینکنندهای ایفا کند.
ولایتپذیری فراتر از اطاعت است
در بخش اصلی این نشست نیز، حجتالاسلام والمسلمین علی مصباح یزدی، با تکیه بر تبیینهای آیتالله مصباح یزدی(ره)، شهید نصرالله را نمونهای بیبدیل از «ایمان عینی» دانست و تصریح کرد: ویژگی اصلی شهید نصرالله، تفاوت میان «باورداشتن به حقایق» و «تجسمیافتن آن حقایق در سلوک» است.
وی با اشاره به کلام آیتالله مصباح یزدی(ره) تصریح کرد: علامه(ره) بارها تأکید میکردند که شهید نصرالله تنها به اصول دینی واقف نبود؛ بلکه این اصول در تمامی تصمیمات، رفتارها و حتی کوچکترین آداب زندگی ایشان، عینی و ملموس بود.
حجتالاسلام والمسلمین مصباح یزدی، با ورود به بحث «ولایتمداری»، نگاه ویژهای را از شهید نصرالله(ره) توصیف کرد و گفت: علامه مصباح یزدی(ره) معتقد بودند که ولایتپذیری ایشان از سطح اطاعت ظاهری و تکلیفی فراتر رفته بود. ایشان در مقام عمل، همواره به دنبال درک منویات و خواستههای مقام معظم رهبری بود؛ حتی در مواردی که تصریحی صورت نمیگرفت، ایشان با بصیرتِ ولایی، همان مسیر را تشخیص داده و با تمام توان اجرا میکرد؛ از اینرو، مرحوم علامه همواره میفرمودند: من اطمینان دارم که سیدحسن نصرالله از یاران خاص حضرت ولیعصر(عج) است.
پیوند فکری و معنوی آیتالله مصباح و شهید سیدحسن نصرالله(ره)
سپس، حجتالاسلام والمسلمین مجتبی مصباح یزدی هم، با بازخوانی خاطرات سفرهای آیتالله مصباح یزدی(ره) به لبنان، از پیوند عمیق، فکری و معنوی میان این دو شخصیت بزرگ پرده برداشت. رابطه میان علامه و شهید سید، فراتر از یک دوستی ساده، یک «رابطه مکتبی» بوده است که محور آن تربیت نیروهای مقاومت بر پایه اخلاق، ولایت فقیه و معرفت الهی بود.
وی با اشاره به سفر سال ۱۳۹۶ آیتالله مصباح یزدی(ره) به لبنان، خاطرهای را نقل کرد و گفت: در آن سفر، برخلاف شیوهنامههای امنیتی شدید، شهید سیدحسن نصرالله شخصاً برای دیدار با علامه(ره) به محل اقامت ایشان آمد. در آن دیدار، پیام مقام معظم رهبری به ایشان ابلاغ شد؛ پیامی که در آن، رهبر معظم انقلاب بر دعا، حمایت معنوی و ضرورت تقویت معرفتی نیروهای حزبالله تأکید داشتند. این نشاندهنده آن است که چگونه ولایت، پیوندی ناگسستنی میان رهبر، عالمان و مجاهدان ایجاد میکند.
حجتالاسلام والمسلمین مصباح یزدی، همچنین به جنبههای علمی و مطالعهگری شهید نصرالله(ره) اشاره کرد و افزود: ایشان برخلاف تصور عمومی که ممکن است او را صرفاً یک فرمانده نظامی بدانند، فردی بسیار اهل مطالعه و اهل نظر بود. بهطور مستمر آثار فکری مقام معظم رهبری، امام خمینی، شهید مطهری و علامه مصباح یزدی(ره) را مطالعه میکردند و حتی برخی از این مباحث را در جمع نزدیکان خود تدریس مینمودند. این مطالعه مستمر، همان عامل اصلی صفا، دوراندیشی و عبودیت بینظیری بود که در رفتار ایشان جاری بود.
پیشنهاد تدوین اثر مشترک پژوهشی
در بخش پایانی این نشست، دکتر عبدیپور، مدیر نشستهای داخلی و بینالمللی کنگره شهید سیدحسن نصرالله(ره) نیز، ضمن قدردانی از اهتمام فرزندان آیتالله مصباح یزدی(ره) در واکاوی ابعاد شخصیتی دبیرکل شهید حزبالله، خواهان تألیف دیدگاههای علامه مصباح پیرامون شخصیت و اندیشه شهید نصرالله از سوی مؤسسه امام خمینی(قد) شد.
وی پیشنهاد داد: با توجه به غنای فکری این مباحث، این اثر ارزشمند میتواند بهصورت پروژه مشترک پژوهشی میان «مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)» و «دبیرخانه کنگره امناءالرسل» تدوین و منتشر شود تا بهعنوان یک سند علمی و مرجع در تبیین روابط فکری و معنوی رهبران مقاومت و استوانههای اندیشه اسلامی مورد استفاده محققان قرار گیرد.
تلاش برای تبیین علمی مکتب مقاومتدر ابتدای این نشست، حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی ربانی، مدیر شورای علمی دبیرخانه کنگره بینالمللی امناءالرسل، با اشاره به روند شکلگیری کنگره شهید سیدحسن نصرالله، اظهار کرد: پس از تصمیمگیری برای برگزاری این همایش، جلسات متعددی با مسئولان حزبالله لبنان و فعالان عرصه مقاومت برگزار شد و در جریان مراسم تشییع شهید سیدحسن نصرالله نیز نامه رسمی دبیرخانه برای شیخ نعیم قاسم ارسال گردید که با استقبال و اعلام همکاری ایشان همراه شد.
وی با بیان اینکه دبیرخانه هماکنون حدود ۱۰ تا ۱۲ پروژه علمی پیرامون شخصیت و مکتب شهید سیدحسن نصرالله(ره) تعریف کرده است، افزود: موضوعاتی همچون مفهوم تقریب در اندیشه سیدحسن نصرالله، سلوک معنوی و اخلاقی، شیوه بهرهگیری از رسانه، قدرت اقناعگری، سبک رهبری و ادبیات مقاومت از جمله محورهای این پروژههاست.
حجتالاسلام والمسلمین ربانی خاطرنشان کرد: مستندات درباره ابعاد مختلف شخصیت شهید سیدحسن نصرالله هنوز اندک است و نیازمند ورود جدی علمی و پژوهشی هستیم تا بتوانیم رفتار، منش و الگوی مدیریتی ایشان را استخراج و برای حوزههای علمیه و مراکز آموزشی تبیین کنیم.
ضرورت الگوسازی عملی از مکتب نصراللهدر ادامه، حجتالاسلام والمسلمین رضا اسکندری دبیر کنگره بینالمللی «امناءالرسل»، با تأکید بر ضرورت و فوریتِ پرداختن به ابعاد اخلاقی، معنوی، تربیتی و اندیشه سیاسی شهید سیدحسن نصرالله گفت: جامعه امروز ما بهویژه نسل جوان و طلاب جوان در حوزههای علمیه، شدیداً نیازمند الگوهای موفق، عینی و ملموس در عرصههای مدیریتی و معنوی هستند. شخصیت جامع شهید سیدحسن نصرالله(ره) میتواند بهترین نمونه و الگو در حوزههای تربیت کادر، سیاستورزی توحیدی، مدیریت بحران و فرماندهی مقاومت باشد.
دبیر کنگره بینالمللی «امناءالرسل»، با اشاره به استقبال جامعه علمی از این رویداد افزود: تاکنون بیش از ۳۰۰ مقاله علمی با موضوعات مختلف به دبیرخانه کنگره ارسال شده است. ما به دنبال این هستیم که با همکاری مراکز تخصصی علمی، این مقالات و پژوهشها را در قالب آثار موضوعی و کاربردی تدوین کنیم تا خروجیهای کنگره بهصورت بستههای معرفتی منسجم در اختیار محققان جهان اسلام قرار گیرد.
وی همچنین با تأکید بر لزوم همافزایی با مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(قد) خاطرنشان کرد: ظرفیتهای علمی این مؤسسه، میتواند در تدوین نهایی این آثار و بهخصوص تحلیل پیوندهای معرفتی شهید نصرالله با مکتب فکری علامه مصباح یزدی، نقش محوری و تعیینکنندهای ایفا کند.
ولایتپذیری فراتر از اطاعت استدر بخش اصلی این نشست نیز، حجتالاسلام والمسلمین علی مصباح یزدی، با تکیه بر تبیینهای آیتالله مصباح یزدی(ره)، شهید نصرالله را نمونهای بیبدیل از «ایمان عینی» دانست و تصریح کرد: ویژگی اصلی شهید نصرالله، تفاوت میان «باورداشتن به حقایق» و «تجسمیافتن آن حقایق در سلوک» است.
وی با اشاره به کلام آیتالله مصباح یزدی(ره) تصریح کرد: علامه(ره) بارها تأکید میکردند که شهید نصرالله تنها به اصول دینی واقف نبود؛ بلکه این اصول در تمامی تصمیمات، رفتارها و حتی کوچکترین آداب زندگی ایشان، عینی و ملموس بود.
حجتالاسلام والمسلمین مصباح یزدی، با ورود به بحث «ولایتمداری»، نگاه ویژهای را از شهید نصرالله(ره) توصیف کرد و گفت: علامه مصباح یزدی(ره) معتقد بودند که ولایتپذیری ایشان از سطح اطاعت ظاهری و تکلیفی فراتر رفته بود. ایشان در مقام عمل، همواره به دنبال درک منویات و خواستههای مقام معظم رهبری بود؛ حتی در مواردی که تصریحی صورت نمیگرفت، ایشان با بصیرتِ ولایی، همان مسیر را تشخیص داده و با تمام توان اجرا میکرد؛ از اینرو، مرحوم علامه همواره میفرمودند: من اطمینان دارم که سیدحسن نصرالله از یاران خاص حضرت ولیعصر(عج) است.
پیوند فکری و معنوی آیتالله مصباح و شهید سیدحسن نصرالله(ره)سپس، حجتالاسلام والمسلمین مجتبی مصباح یزدی هم، با بازخوانی خاطرات سفرهای آیتالله مصباح یزدی(ره) به لبنان، از پیوند عمیق، فکری و معنوی میان این دو شخصیت بزرگ پرده برداشت. رابطه میان علامه و شهید سید، فراتر از یک دوستی ساده، یک «رابطه مکتبی» بوده است که محور آن تربیت نیروهای مقاومت بر پایه اخلاق، ولایت فقیه و معرفت الهی بود.
وی با اشاره به سفر سال ۱۳۹۶ آیتالله مصباح یزدی(ره) به لبنان، خاطرهای را نقل کرد و گفت: در آن سفر، برخلاف شیوهنامههای امنیتی شدید، شهید سیدحسن نصرالله شخصاً برای دیدار با علامه(ره) به محل اقامت ایشان آمد. در آن دیدار، پیام مقام معظم رهبری به ایشان ابلاغ شد؛ پیامی که در آن، رهبر معظم انقلاب بر دعا، حمایت معنوی و ضرورت تقویت معرفتی نیروهای حزبالله تأکید داشتند. این نشاندهنده آن است که چگونه ولایت، پیوندی ناگسستنی میان رهبر، عالمان و مجاهدان ایجاد میکند.
حجتالاسلام والمسلمین مصباح یزدی، همچنین به جنبههای علمی و مطالعهگری شهید نصرالله(ره) اشاره کرد و افزود: ایشان برخلاف تصور عمومی که ممکن است او را صرفاً یک فرمانده نظامی بدانند، فردی بسیار اهل مطالعه و اهل نظر بود. بهطور مستمر آثار فکری مقام معظم رهبری، امام خمینی، شهید مطهری و علامه مصباح یزدی(ره) را مطالعه میکردند و حتی برخی از این مباحث را در جمع نزدیکان خود تدریس مینمودند. این مطالعه مستمر، همان عامل اصلی صفا، دوراندیشی و عبودیت بینظیری بود که در رفتار ایشان جاری بود.
پیشنهاد تدوین اثر مشترک پژوهشیدر بخش پایانی این نشست، دکتر عبدیپور، مدیر نشستهای داخلی و بینالمللی کنگره شهید سیدحسن نصرالله(ره) نیز، ضمن قدردانی از اهتمام فرزندان آیتالله مصباح یزدی(ره) در واکاوی ابعاد شخصیتی دبیرکل شهید حزبالله، خواهان تألیف دیدگاههای علامه مصباح پیرامون شخصیت و اندیشه شهید نصرالله از سوی مؤسسه امام خمینی(قد) شد.
وی پیشنهاد داد: با توجه به غنای فکری این مباحث، این اثر ارزشمند میتواند بهصورت پروژه مشترک پژوهشی میان «مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)» و «دبیرخانه کنگره امناءالرسل» تدوین و منتشر شود تا بهعنوان یک سند علمی و مرجع در تبیین روابط فکری و معنوی رهبران مقاومت و استوانههای اندیشه اسلامی مورد استفاده محققان قرار گیرد.