آیتالله اراکی
نباید کاری کنیم که رهبر از اصول خود کوتاه بیاید
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به سیره اهلبیت(علیهم) و تجربههای تاریخی همچون صلح امام حسن مجتبی(ع) تأکید کرد: گاهی رهبر برای حفظ وحدت و مصالح جامعه از برخی اصول کوتاه میآید؛ اما نباید شرایطی ایجاد شود که امام امت ناچار به چنین تنازلی شود.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) آیتالله محسن اراکی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در مراسم گرامیداشت امام شهید(ره) که در مؤسسه امام خمینی(ره)برگزار شد، اظهار کرد: گاهی رهبر برای حفظ وحدت از برخی اصول کوتاه میآید و این موضوع در سیره اهلبیت(علیهم) نیز سابقه داشته است.
وی افزود: آنچه در ماجرای امام حسن مجتبی(ع) و معاویه رخ داد، صلح بهمعنای واقعی نبود؛ بلکه آتشبس بود و امام بهدلیل بروز ضعف در میان پیروانش ناچار به چنین تصمیمی شد و این پدیده مطلوبی نیست و تنازل از اصول در چنین شرایطی، راهحلی موقت و از سر ناچاری است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تصریح کرد: نباید کاری کنیم که امام و رهبر جامعه از اصول خود کوتاه بیاید و ما آنچه را رهبر معظم انقلاب بفرمایند، میپذیریم و اکنون نیز که ایشان اذن دادهاند، همراه هستیم؛ اما باید تحلیل کنیم که چرا رهبر فرمودند: من بهطور اصولی نظر دیگری داشتم؛ ولی برخی اصرار داشتند.
استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: ما اعتراضی به شورایعالی امنیت ملی یا دولت نداریم؛ اما لازم است بفهمیم قضیه چگونه است و این پیام را به تصمیمگیرندگان عالی کشور منتقل کنیم که اگر امام امت بر اساس سعه صدر و رعایت حال برخی مسئولان و با مشاهده ضعف آنان، تصمیمی را میپذیرد، این بهمعنای مطلوببودن آن وضعیت نیست.
آیتالله اراکی همچنین، با اشاره به روزهای پایانی جنگ تحمیلی گفت: برخی مسئولان گفته بودند، نمیتوانند جنگ را ادامه دهند و امام راحل(ره) در آن شرایط فرمودند که جام زهر را نوشیدند. امروز نیز باید مراقب بود که ضعفها و کاستیها، رهبر جامعه را در موقعیت پذیرش تصمیمات ناخواسته قرار ندهد.
عضو شورایعالی حوزههای علمیه اظهار کرد: علما و در رأس آنان، انبیا و ائمه معصومین(علیهم) از برجستهترین آیات الهی بهشمار میروند و طرح مباحث علمی مرتبط با شرایط روز، در چنین نشستهایی ضروری است.
وی مسئله میثاقهای الهی را یکی از موضوعات مهم قرآن کریم دانست و افزود: در قرآن کریم، میتوان حدود هفت میثاق را شناسایی کرد که این میثاقها لزوماً با یکدیگر ارتباط طولی ندارند. یکی از آنها میثاق توحید است که در آیات سوره اعراف و در موضوع پیمان خداوند با بنیآدم مطرح شده است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به مفهوم عالم امر و عالم ملک بیان کرد: خداوند متعال تدبیر و مدیریت جهان را از طریق نظامی منسجم انجام میدهد و نمیتوان مدیریت تکوینی عالم را از هدایت و مدیریت تشریعی جدا دانست.
آیتالله اراکی ادامه داد: اساس توطئهها علیه مکتب انبیا(علیهم) در طول تاریخ، بیش از آنکه ناظر به انکار خالقیت خداوند باشد، متوجه مسئله فرمانروایی و اطاعت بوده است. مسئله اصلی رسالتهای الهی این است که فرمانروا چه کسی است و انسان باید از چه کسی فرمان ببرد.
وی تصریح کرد: خداوند در ادیان الهی جدا از نظام فرمانروایی و تدبیر جهان معرفی نشده است و ایمان به خداوند بدون پذیرش حاکمیت و فرمانروایی او، ایمان کامل محسوب نمیشود. مفاهیمی همچون پاداش، کیفر و روز آخرت نیز با حاکمیت الهی پیوند دارند؛ زیرا مجازات مجرم و اعطای پاداش از شئون حاکم و صاحب حق حاکمیت است.
استاد حوزه علمیه قم، با بیان اینکه ولایت بهمعنای نظام فرمانروایی خداوند و فرمانبری مردم است، گفت: نزاع اصلی انبیا و اولیای الهی(علیهم) با دشمنانشان بر سر این بود که فرمانروا کیست و از چه کسی باید اطاعت کرد. این مسئله در دوران رسولخدا(ص) امیرالمؤمنین و سیدالشهدا(علیهما) نیز محور تقابل جبهه حق و باطل بود.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: انسان چه بخواهد و چه نخواهد، در نظام تکوین تحت فرمان خداوند قرار دارد و حتی هنگامی که بهگمان خود از فرمان الهی سرپیچی میکند، باز هم خارج از قلمروی قدرت و فرمانروایی مطلق خداوند نیست.
آیتالله اراکی ریشه مشکلات بشر را ناهماهنگی با جهان تکوین دانست و اظهار کرد: بشر هنگامی با مشکل مواجه میشود که بخواهد برخلاف نظام آفرینش زندگی کند. نگاه تمدن دینی به رابطه انسان و جهان، نگاهی تکاملی است؛ به این معنا که انسان، جامعه و جهان آفرینش مکمل یکدیگر هستند.
وی در پایان گفت: این تکامل از خانواده آغاز میشود؛ زن و مرد در خانواده مکمل یکدیگرند و افراد جامعه نیز باید در خدمت و تکمیل یکدیگر باشند. انسان همچنین مأمور آبادانی زمین است و باید رابطهای تکاملی با طبیعت داشته باشد، نه اینکه خود را در حال جنگ با طبیعت بداند.
وی افزود: آنچه در ماجرای امام حسن مجتبی(ع) و معاویه رخ داد، صلح بهمعنای واقعی نبود؛ بلکه آتشبس بود و امام بهدلیل بروز ضعف در میان پیروانش ناچار به چنین تصمیمی شد و این پدیده مطلوبی نیست و تنازل از اصول در چنین شرایطی، راهحلی موقت و از سر ناچاری است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تصریح کرد: نباید کاری کنیم که امام و رهبر جامعه از اصول خود کوتاه بیاید و ما آنچه را رهبر معظم انقلاب بفرمایند، میپذیریم و اکنون نیز که ایشان اذن دادهاند، همراه هستیم؛ اما باید تحلیل کنیم که چرا رهبر فرمودند: من بهطور اصولی نظر دیگری داشتم؛ ولی برخی اصرار داشتند.
استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: ما اعتراضی به شورایعالی امنیت ملی یا دولت نداریم؛ اما لازم است بفهمیم قضیه چگونه است و این پیام را به تصمیمگیرندگان عالی کشور منتقل کنیم که اگر امام امت بر اساس سعه صدر و رعایت حال برخی مسئولان و با مشاهده ضعف آنان، تصمیمی را میپذیرد، این بهمعنای مطلوببودن آن وضعیت نیست.
آیتالله اراکی همچنین، با اشاره به روزهای پایانی جنگ تحمیلی گفت: برخی مسئولان گفته بودند، نمیتوانند جنگ را ادامه دهند و امام راحل(ره) در آن شرایط فرمودند که جام زهر را نوشیدند. امروز نیز باید مراقب بود که ضعفها و کاستیها، رهبر جامعه را در موقعیت پذیرش تصمیمات ناخواسته قرار ندهد.
عضو شورایعالی حوزههای علمیه اظهار کرد: علما و در رأس آنان، انبیا و ائمه معصومین(علیهم) از برجستهترین آیات الهی بهشمار میروند و طرح مباحث علمی مرتبط با شرایط روز، در چنین نشستهایی ضروری است.
وی مسئله میثاقهای الهی را یکی از موضوعات مهم قرآن کریم دانست و افزود: در قرآن کریم، میتوان حدود هفت میثاق را شناسایی کرد که این میثاقها لزوماً با یکدیگر ارتباط طولی ندارند. یکی از آنها میثاق توحید است که در آیات سوره اعراف و در موضوع پیمان خداوند با بنیآدم مطرح شده است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، با اشاره به مفهوم عالم امر و عالم ملک بیان کرد: خداوند متعال تدبیر و مدیریت جهان را از طریق نظامی منسجم انجام میدهد و نمیتوان مدیریت تکوینی عالم را از هدایت و مدیریت تشریعی جدا دانست.
آیتالله اراکی ادامه داد: اساس توطئهها علیه مکتب انبیا(علیهم) در طول تاریخ، بیش از آنکه ناظر به انکار خالقیت خداوند باشد، متوجه مسئله فرمانروایی و اطاعت بوده است. مسئله اصلی رسالتهای الهی این است که فرمانروا چه کسی است و انسان باید از چه کسی فرمان ببرد.
وی تصریح کرد: خداوند در ادیان الهی جدا از نظام فرمانروایی و تدبیر جهان معرفی نشده است و ایمان به خداوند بدون پذیرش حاکمیت و فرمانروایی او، ایمان کامل محسوب نمیشود. مفاهیمی همچون پاداش، کیفر و روز آخرت نیز با حاکمیت الهی پیوند دارند؛ زیرا مجازات مجرم و اعطای پاداش از شئون حاکم و صاحب حق حاکمیت است.
استاد حوزه علمیه قم، با بیان اینکه ولایت بهمعنای نظام فرمانروایی خداوند و فرمانبری مردم است، گفت: نزاع اصلی انبیا و اولیای الهی(علیهم) با دشمنانشان بر سر این بود که فرمانروا کیست و از چه کسی باید اطاعت کرد. این مسئله در دوران رسولخدا(ص) امیرالمؤمنین و سیدالشهدا(علیهما) نیز محور تقابل جبهه حق و باطل بود.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: انسان چه بخواهد و چه نخواهد، در نظام تکوین تحت فرمان خداوند قرار دارد و حتی هنگامی که بهگمان خود از فرمان الهی سرپیچی میکند، باز هم خارج از قلمروی قدرت و فرمانروایی مطلق خداوند نیست.
آیتالله اراکی ریشه مشکلات بشر را ناهماهنگی با جهان تکوین دانست و اظهار کرد: بشر هنگامی با مشکل مواجه میشود که بخواهد برخلاف نظام آفرینش زندگی کند. نگاه تمدن دینی به رابطه انسان و جهان، نگاهی تکاملی است؛ به این معنا که انسان، جامعه و جهان آفرینش مکمل یکدیگر هستند.
وی در پایان گفت: این تکامل از خانواده آغاز میشود؛ زن و مرد در خانواده مکمل یکدیگرند و افراد جامعه نیز باید در خدمت و تکمیل یکدیگر باشند. انسان همچنین مأمور آبادانی زمین است و باید رابطهای تکاملی با طبیعت داشته باشد، نه اینکه خود را در حال جنگ با طبیعت بداند.