با امضای تفاهمنامهای صورت میگیرد
دیجیتالسازی ۱۷ هزار نسخه خطی در مرکز نور
در راستای حفظ و گسترش میراث مکتوب کشور، سازمان کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران و مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور)، تفاهمنامه همکاری جامعی را به امضا رساندند.
به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران، نهم خردادماه در نشست مشترک با رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور و آیین امضای تفاهمنامه همکاری با این مرکز پیرامون نسخ خطی، با اشاره به اهمیت این همکاری، بیان کرد: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، یکی از بهترین گنجینهها را در زمینه نسخ خطی دارد و ما باید فرصت را برای دسترسی آسان پژوهشگران به تصاویر این نسخ فراهم کنیم.
وی افزود: این توافق، مسیری نوین را برای دیجیتالسازی، پردازش و عرضه عمومی حدود ۱۷ هزار نسخه خطی نفیس موجود در گنجینه دانشگاه تهران فراهم میآورد.
استاد دانشگاه تهران، با تأکید بر سابقه درخشان مرکز نور در پردازش داده و ارائه محصولات علمی چون نورمگز، نورلایب و نورداک، ابراز امیدواری کرد: این همکاری، مقدمهای برای شکلگیری یک پایگاه ملی قدرتمند برای مخطوطات جهان اسلام باشد.
مرکز نور؛
پیشران دقت و کیفیت در خدمات پژوهشی
حجتالاسلام والمسلمین جعفریان، مرکز نور را یک مرکز مهم داده و حرفهای توصیف کرد و افزود: این مرکز با قریب به ۴۰ سال تجربه، نسبت به محرمانگی محصولات و محتوا و دادهها توجه دارد و کیفیت محصولاتش بسیار بالاست.
وی همچنین از سایر مراکز مهم فرهنگی و پژوهشی کشور، از جمله کتابخانه ملی، آستان قدس رضوی و کتابخانه مجلس شورای اسلامی، دعوت کرد تا با پیوستن به این طرح ملی، گنجینه نسخ خطی خود را نیز در این پایگاه ارزشمند عرضه کنند.
نقش هوش مصنوعی در آینده علوم انسانی
رئیس کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، بر نقش فزاینده فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی در حوزه علوم انسانی تأکید کرد و افزود: مرکز نور پیشرفتهای چشمگیری در این زمینه داشته و آینده بسیار روشنی در انتظار پژوهشهای علوم انسانی با استفاده از این فناوریهاست؛ از گفتوگو با کتاب و حدیث گرفته تا تحلیل آثار اندیشمندانی چون شهید مطهری، نمونهای از ورود عالمانه این مرکز مبارک که ابتکار قائد شهیدمان میباشد، است.
دعوت به همکاری و تأکید بر ظرفیتها
حجتالاسلام والمسلمین جعفریان، با اشاره به ارائه خدمات برجسته، اذعان کرد: معتقدم تنها نقطه ضعف مرکز نور، عدم تبلیغات آثار و فعالیتها و برکات متعدد خود به جامعه علمی کشور است؛ والاّ از لحاظ کار واقعاً درجه یک و بسیار کیفی فعالیت میکند.
وی ابراز کرد: امید دارم این همکاریها به معرفی بهتر ظرفیتهای مرکز نور و جلب مشارکتهای بیشتر منجر شود. این تفاهمنامه، گامی مهم در جهت غنیسازی منابع پژوهشی کشور و تسهیل دسترسی علاقهمندان به میراث مکتوب ایران و جهان اسلام بهشمار میرود.
مشارکت 20 مرکز علمی کشور در پایگاه نورداک
در ادامه این نشست علمی و فناورانه، حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور) هم در سخنانی، با اشاره به امضای قرارداد همکاری میان سازمان کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران و مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور) برای عرضه دیجیتالی تصاویر نسخ خطی کتابخانه دانشگاه تهران، گفت: ما در گذشته، سه عنصر مهم از منابع پژوهشی را در قالب پایگاههای جامع؛ مقالات« نورمگز»، کتب حوزه علوم اسلامی« نورلایب» و پایاننامههای حوزه علوم اسلامی و انسانی« نورداک» در دسترس محققان و پژوهشگران قرار داده بودیم و امروز، موضوع مهم دیگری همچون نسخ خطی را در دستور کار فعالیتهای جامع خود قراردادهایم.
وی افزود: با توجه به اینکه در پژوهشهای علوم اسلامی، دسترسی به نسخههای اصلی میراث اسلامی از اهمیت ویژهای برخوردار است، اما معمولاً پژوهشگران در مدل دسترسی دچار چالش و پراکندگی هستند، مرکز مدتهاست تصمیم دارد، یک پایگاه جامع برای نسخههای خطی داخلی و خارجی فراهم کند؛ بهگونهای که بتواند با مجموعههای مختلف تفاهم کرده و محتوای آنها را مطابق با شرایطشان عرضه نماید.
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی ادامه داد: به دنبال آن هستیم که این منابع را در یک پایگاه واحد عرضه کنیم و سرآغاز این حرکت، همکاری با کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران است.
وی خاطرنشان کرد: ما تجربه مشابهی در مورد پایاننامهها هم داشتهایم؛ «پایگاه نورداک» با پایاننامههای دانشگاه تهران آغاز شد و اکنون حدود 20 دانشگاه و مؤسسه پژوهشی، آموزشی و حوزوی، پایاننامههای خود را در آن عرضه کردهاند. در حال حاضر قریب به 300هزار پایاننامه گردآوری شده و این روند همچنان در حال توسعه و تداوم است.
حجتالاسلام والمسلمین بهرامی در پایان تصریح کرد: ما امیدواریم ثمره این همکاری، آغازبهکار یک پایگاه ملی در حوزه نسخه خطی باشد؛ پایگاهی تراز، با قابلیتهای ویژه برای دسترسی سودمند و مؤثر به محتوای نسخه خطی، چون صرفِ در دسترسبودن تصویر، گرچه خودش مرحلهای دشوار و مهم برای پژوهشگران است؛ اما بهتنهایی مشکل اصلی را حل نمیکند.
گزارش: جلال خسروی
وی افزود: این توافق، مسیری نوین را برای دیجیتالسازی، پردازش و عرضه عمومی حدود ۱۷ هزار نسخه خطی نفیس موجود در گنجینه دانشگاه تهران فراهم میآورد.
استاد دانشگاه تهران، با تأکید بر سابقه درخشان مرکز نور در پردازش داده و ارائه محصولات علمی چون نورمگز، نورلایب و نورداک، ابراز امیدواری کرد: این همکاری، مقدمهای برای شکلگیری یک پایگاه ملی قدرتمند برای مخطوطات جهان اسلام باشد.
مرکز نور؛
پیشران دقت و کیفیت در خدمات پژوهشی
حجتالاسلام والمسلمین جعفریان، مرکز نور را یک مرکز مهم داده و حرفهای توصیف کرد و افزود: این مرکز با قریب به ۴۰ سال تجربه، نسبت به محرمانگی محصولات و محتوا و دادهها توجه دارد و کیفیت محصولاتش بسیار بالاست.
وی همچنین از سایر مراکز مهم فرهنگی و پژوهشی کشور، از جمله کتابخانه ملی، آستان قدس رضوی و کتابخانه مجلس شورای اسلامی، دعوت کرد تا با پیوستن به این طرح ملی، گنجینه نسخ خطی خود را نیز در این پایگاه ارزشمند عرضه کنند.
نقش هوش مصنوعی در آینده علوم انسانی
رئیس کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، بر نقش فزاینده فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی در حوزه علوم انسانی تأکید کرد و افزود: مرکز نور پیشرفتهای چشمگیری در این زمینه داشته و آینده بسیار روشنی در انتظار پژوهشهای علوم انسانی با استفاده از این فناوریهاست؛ از گفتوگو با کتاب و حدیث گرفته تا تحلیل آثار اندیشمندانی چون شهید مطهری، نمونهای از ورود عالمانه این مرکز مبارک که ابتکار قائد شهیدمان میباشد، است.
دعوت به همکاری و تأکید بر ظرفیتها
حجتالاسلام والمسلمین جعفریان، با اشاره به ارائه خدمات برجسته، اذعان کرد: معتقدم تنها نقطه ضعف مرکز نور، عدم تبلیغات آثار و فعالیتها و برکات متعدد خود به جامعه علمی کشور است؛ والاّ از لحاظ کار واقعاً درجه یک و بسیار کیفی فعالیت میکند.
وی ابراز کرد: امید دارم این همکاریها به معرفی بهتر ظرفیتهای مرکز نور و جلب مشارکتهای بیشتر منجر شود. این تفاهمنامه، گامی مهم در جهت غنیسازی منابع پژوهشی کشور و تسهیل دسترسی علاقهمندان به میراث مکتوب ایران و جهان اسلام بهشمار میرود.
مشارکت 20 مرکز علمی کشور در پایگاه نورداکدر ادامه این نشست علمی و فناورانه، حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور) هم در سخنانی، با اشاره به امضای قرارداد همکاری میان سازمان کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران و مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی(نور) برای عرضه دیجیتالی تصاویر نسخ خطی کتابخانه دانشگاه تهران، گفت: ما در گذشته، سه عنصر مهم از منابع پژوهشی را در قالب پایگاههای جامع؛ مقالات« نورمگز»، کتب حوزه علوم اسلامی« نورلایب» و پایاننامههای حوزه علوم اسلامی و انسانی« نورداک» در دسترس محققان و پژوهشگران قرار داده بودیم و امروز، موضوع مهم دیگری همچون نسخ خطی را در دستور کار فعالیتهای جامع خود قراردادهایم.
وی افزود: با توجه به اینکه در پژوهشهای علوم اسلامی، دسترسی به نسخههای اصلی میراث اسلامی از اهمیت ویژهای برخوردار است، اما معمولاً پژوهشگران در مدل دسترسی دچار چالش و پراکندگی هستند، مرکز مدتهاست تصمیم دارد، یک پایگاه جامع برای نسخههای خطی داخلی و خارجی فراهم کند؛ بهگونهای که بتواند با مجموعههای مختلف تفاهم کرده و محتوای آنها را مطابق با شرایطشان عرضه نماید.
رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی ادامه داد: به دنبال آن هستیم که این منابع را در یک پایگاه واحد عرضه کنیم و سرآغاز این حرکت، همکاری با کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران است.
وی خاطرنشان کرد: ما تجربه مشابهی در مورد پایاننامهها هم داشتهایم؛ «پایگاه نورداک» با پایاننامههای دانشگاه تهران آغاز شد و اکنون حدود 20 دانشگاه و مؤسسه پژوهشی، آموزشی و حوزوی، پایاننامههای خود را در آن عرضه کردهاند. در حال حاضر قریب به 300هزار پایاننامه گردآوری شده و این روند همچنان در حال توسعه و تداوم است.
حجتالاسلام والمسلمین بهرامی در پایان تصریح کرد: ما امیدواریم ثمره این همکاری، آغازبهکار یک پایگاه ملی در حوزه نسخه خطی باشد؛ پایگاهی تراز، با قابلیتهای ویژه برای دسترسی سودمند و مؤثر به محتوای نسخه خطی، چون صرفِ در دسترسبودن تصویر، گرچه خودش مرحلهای دشوار و مهم برای پژوهشگران است؛ اما بهتنهایی مشکل اصلی را حل نمیکند.
گزارش: جلال خسروی