در نشست «مقاومت شناختی در جنگ رمضان» مطرح شد
ملت ایران؛ سربلند در جنگ شناختی با نظام سلطه
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: بهلطف الهی ملت رشید و بصیر ایران در نوع مواجهه خود در جنگ شناختی با نظام سلطه، پیروز و سربلند بوده است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین علیرضا قائمینیا در نشست هماندیشی علمی «مقاومت شناختی در جنگ رمضان»، با اشاره به توفیق مشهود ملت ایران در مواجهه با نظام سلطه در ابعاد جنگ نرم شناختی، ابراز کرد: قبل از هر چیز باید دانست که نبرد شناختی یک استعاره مفهومی و قاعدهای کلی در حیات بشری بهشمار میرود؛ کما اینکه جنگ شناختی در طول تاریخ اسلام، بهخصوص در ایام زندگانی ائمه اطهار(ع) سابقه داشته است، بهنحوی که باید گفت سه جنگ صورتگرفته در دوران حکومت امیرالمؤمنین علی(ع) نیز عمدتاً ماهیتی شناختی داشتند.
وی همچنین ضمن تفکیک میان نبردهای سنتی و مدرن افزود: تفاوت بنیادین جنگ شناختی در عصر دیجیتال با دوران قبل از آن، در دو مؤلفه نهفته است؛ نخست، ظهور ابزارهای بیسابقه همچون شبکههای اجتماعی و فضای سایبری و دیگری هم شکلگیری پایههای علمی این نبردها بر اساس قواعد علوم شناختی نظیر عصبشناسی و زبانشناسی شناختی که هدف نهایی آن، تغییر ذهنیت، باور و رفتار حریف است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با اشاره به روند تحولات در تقابلات اخیر، جنگ تحمیلی دوازده روزه را یک رویارویی کاملاً ترکیبی و پیچیده برشمرد و بیان کرد: اگر یادتان باشد، در ۲۴ ساعت نخست آن نبرد، دشمن با اتکا به عملیات نظامی، ترور فرماندهان و راهاندازی یک جنگ شناختی و رسانهای وسیع، توانست دست برتر خود را به نمایش بگذارد؛ اما ساعاتی نگذشت که با ورود و تدبیر امام و رهبر شهیدمان، ورق جنگ برگشت و ابتکار عمل در دست رزمندگان اسلام قرار گرفت.
وی با بیان اینکه شهید حضرت امام خامنهای، حقیقتاً شخصیتی بینظیر و برتر در عرصه جنگ شناختی بودند، گفت: ایشان با شجاعتی مثالزدنی، توانستند یک پاتک شناختی بسیار قدرتمند علیه دشمن طراحی و اجرا کنند که در ادامه، قدرت پدافند موشکی نیز این برتری ذهنی و میدانی را تثبیت کرد.
حجتالاسلام و المسلمین قائمینیا همچنین در ادامه، با مقایسه شرایط ایران پیش و پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، خاطرنشان کرد: ما در گذشته و در برابر حملات شناختی دشمن، غالباً وضعیتی منفعلانه داشتیم؛ اما امروز و در جریان جنگ رمضان، به یک وضعیت و آگاهی شناختی خاص دست یافتهایم که میتوان از آن، بهعنوان «برتری شناختی ایران» یاد کرد. این بلوغ اجتماعی بهحدی رسیده که حتی با وجود شهادت رهبری معظم و فرماندهان ارشد، مردم شناخت بسیار دقیقی از صحنه و فریبهای احتمالی دشمن دارند.
وی ضمن تبیین و تحلیل نشانهشناختی تجهیزات نظامی، افزود: امروز موشکها و پهپادهای ایرانی صرفاً تجهیزات نظامی نیستند؛ بلکه به نمادهایی برای جنگ شناختی مبدّل شدهاند. استفاده ما از ابزارهای تسلیحاتی ساده و ارزان برای به چالشکشیدن هیمنه ابرقدرتهای جهانی، معادلات ذهنی غرب را عمیقاً تغییر داده و به دنیا ثابت کرده که داشتن تسلیحات گرانقیمت، تنها عامل پیروزی نیست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همچنین در مقام مقایسه، ماهیت تسلیحات جبهه استکبار را مورد انتقاد جدی قرار داد و گفت: سلاحهای آمریکا و رژیم صهیونیستی امروز حامل پیام تخریب، خشونت عریان و کودککشی هستند؛ چه آنکه جنایت هولناک آنها علیه مدرسه دخترانه میناب گواه این مدعاست. در نقطه مقابل، جنگافزارهای دفاعی ایران معنای شناختی خاصی مبتنی بر مقاومت و بازدارندگی مشروع پیدا کردهاند.
وی با اشاره به تکنیکهای زبانی در نبرد ذهنها، تولید سرودهای حماسی و استفاده از نام امیرالمؤمنین(ع) و تعابیری چون «علاج در وطن است» را بخشی از فرایند بازسازی ذهنی ایرانیان در این نبرد دانست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همچنین با ذکر مثالی از کاربرد استعارهها در سیاست آمریکا ابراز کرد: یکی از مشاوران اوباما، پیروزی ترامپ را به کشیدن سیفون کاخ سفید تشبیه کرده بود که تأثیر روانی بالایی داشت. ما نیز امروز در جبهه رسانهای خود میگوییم: ایران با افشای ماهیت شبکههایی نظیر رسوایی اپستین، باید سیفون کاخ سفید را بکشد و در این مسیر، قطعاً یاری خداوند همراه ماست.
حجتالاسلام والمسلمین قائمینیا در پایان، بر ضرورت نهادینهسازی این تجربیات در ساختار علمی و اجتماعی کشور تأکید کرد و گفت: البته باید توجه داشت که صرف تشخیص جنگ شناختی کافی نیست. چنان که در عصبشناسی شناختی پدیدهای بهنام انعطافپذیری مغز داریم که با تجربه و یادگیری، اتصالات جدیدی میسازد، جامعه ما نیز باید به این انعطافپذیری دست یابد. ایران امروز در عرصه نظامی به این سطح از انعطاف و پویایی رسیده و دستگاههای علمی، پژوهشکدهها و آموزشعالی باید بکوشند، این تابآوری و مقاومت شناختیِ مورد تأکید قرآن مجید در همه ارکان جامعه بهخوبی نهادینه گردد.
وی همچنین ضمن تفکیک میان نبردهای سنتی و مدرن افزود: تفاوت بنیادین جنگ شناختی در عصر دیجیتال با دوران قبل از آن، در دو مؤلفه نهفته است؛ نخست، ظهور ابزارهای بیسابقه همچون شبکههای اجتماعی و فضای سایبری و دیگری هم شکلگیری پایههای علمی این نبردها بر اساس قواعد علوم شناختی نظیر عصبشناسی و زبانشناسی شناختی که هدف نهایی آن، تغییر ذهنیت، باور و رفتار حریف است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با اشاره به روند تحولات در تقابلات اخیر، جنگ تحمیلی دوازده روزه را یک رویارویی کاملاً ترکیبی و پیچیده برشمرد و بیان کرد: اگر یادتان باشد، در ۲۴ ساعت نخست آن نبرد، دشمن با اتکا به عملیات نظامی، ترور فرماندهان و راهاندازی یک جنگ شناختی و رسانهای وسیع، توانست دست برتر خود را به نمایش بگذارد؛ اما ساعاتی نگذشت که با ورود و تدبیر امام و رهبر شهیدمان، ورق جنگ برگشت و ابتکار عمل در دست رزمندگان اسلام قرار گرفت.
وی با بیان اینکه شهید حضرت امام خامنهای، حقیقتاً شخصیتی بینظیر و برتر در عرصه جنگ شناختی بودند، گفت: ایشان با شجاعتی مثالزدنی، توانستند یک پاتک شناختی بسیار قدرتمند علیه دشمن طراحی و اجرا کنند که در ادامه، قدرت پدافند موشکی نیز این برتری ذهنی و میدانی را تثبیت کرد.
حجتالاسلام و المسلمین قائمینیا همچنین در ادامه، با مقایسه شرایط ایران پیش و پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، خاطرنشان کرد: ما در گذشته و در برابر حملات شناختی دشمن، غالباً وضعیتی منفعلانه داشتیم؛ اما امروز و در جریان جنگ رمضان، به یک وضعیت و آگاهی شناختی خاص دست یافتهایم که میتوان از آن، بهعنوان «برتری شناختی ایران» یاد کرد. این بلوغ اجتماعی بهحدی رسیده که حتی با وجود شهادت رهبری معظم و فرماندهان ارشد، مردم شناخت بسیار دقیقی از صحنه و فریبهای احتمالی دشمن دارند.
وی ضمن تبیین و تحلیل نشانهشناختی تجهیزات نظامی، افزود: امروز موشکها و پهپادهای ایرانی صرفاً تجهیزات نظامی نیستند؛ بلکه به نمادهایی برای جنگ شناختی مبدّل شدهاند. استفاده ما از ابزارهای تسلیحاتی ساده و ارزان برای به چالشکشیدن هیمنه ابرقدرتهای جهانی، معادلات ذهنی غرب را عمیقاً تغییر داده و به دنیا ثابت کرده که داشتن تسلیحات گرانقیمت، تنها عامل پیروزی نیست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همچنین در مقام مقایسه، ماهیت تسلیحات جبهه استکبار را مورد انتقاد جدی قرار داد و گفت: سلاحهای آمریکا و رژیم صهیونیستی امروز حامل پیام تخریب، خشونت عریان و کودککشی هستند؛ چه آنکه جنایت هولناک آنها علیه مدرسه دخترانه میناب گواه این مدعاست. در نقطه مقابل، جنگافزارهای دفاعی ایران معنای شناختی خاصی مبتنی بر مقاومت و بازدارندگی مشروع پیدا کردهاند.
وی با اشاره به تکنیکهای زبانی در نبرد ذهنها، تولید سرودهای حماسی و استفاده از نام امیرالمؤمنین(ع) و تعابیری چون «علاج در وطن است» را بخشی از فرایند بازسازی ذهنی ایرانیان در این نبرد دانست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همچنین با ذکر مثالی از کاربرد استعارهها در سیاست آمریکا ابراز کرد: یکی از مشاوران اوباما، پیروزی ترامپ را به کشیدن سیفون کاخ سفید تشبیه کرده بود که تأثیر روانی بالایی داشت. ما نیز امروز در جبهه رسانهای خود میگوییم: ایران با افشای ماهیت شبکههایی نظیر رسوایی اپستین، باید سیفون کاخ سفید را بکشد و در این مسیر، قطعاً یاری خداوند همراه ماست.
حجتالاسلام والمسلمین قائمینیا در پایان، بر ضرورت نهادینهسازی این تجربیات در ساختار علمی و اجتماعی کشور تأکید کرد و گفت: البته باید توجه داشت که صرف تشخیص جنگ شناختی کافی نیست. چنان که در عصبشناسی شناختی پدیدهای بهنام انعطافپذیری مغز داریم که با تجربه و یادگیری، اتصالات جدیدی میسازد، جامعه ما نیز باید به این انعطافپذیری دست یابد. ایران امروز در عرصه نظامی به این سطح از انعطاف و پویایی رسیده و دستگاههای علمی، پژوهشکدهها و آموزشعالی باید بکوشند، این تابآوری و مقاومت شناختیِ مورد تأکید قرآن مجید در همه ارکان جامعه بهخوبی نهادینه گردد.