سـردار سلیمانی نبوغ و ویژگیها
امیرعلی حسنلو، استاد حوزه و مدیر گروه تاریخ و سیره مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزههای علمیه
شهادت ارکانی دارد که والاترین آن، جهاد و ایثار فرهنگی و دفاعی در راه خداست. شهید سلیمانی شاخصترین مدیر مدافع دین و ارزشها و از چهرههای بزرگ مقاومت اسلامی است. شهادت عزتمندانه سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی نمایانگر اخلاص کامل او در راه خدا و دستاورد مجاهدتهای خالصانهاش در زندگی بابرکت او بود. نگاه به امتیازات و ویژگیهای شهید حاج قاسم سلیمانی از منظر قرآنی تأملبرانگیز است؛ سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، از امتیازات گوناگون برخوردار بود که شاخصترین آنها اخلاص، تقوا، ولایتپذیری، شجاعت، تدبیر، خردمندی، انصاف، دوراندیشی و صبر و دفاع از ستمدیده و مبارزه با ظالمان بود. این شاخصهها انگیزهای شد تا ایشان یک شخصیت ممتاز در جهان اسلام باشد. ایشان بهخاطر داشتن چنین اوصافی، نمونه برجستهای از تربیتشدگان مکتب قرآن بود که زحمات و خدمات بیآلایش وی به اسلام، اندوخته ارزشمندی در دیوان عدل الهی است. وی الگویی عملی برای همه جویندگان راه سعادت است که با شهادت خود، چشمان به خواب غفلت رفته دنیازدگان را باز نمود؛ سلیمانی فروتنی و تواضع خاص داشت و همین تواضع و اعتقاد عمیق به قرآن وولایت او را بالا برد.
مروری به زندگی و فعالیتهای جهادی شهید سردار قاسم سلیمانی و ابداعات و نبوغ فکری او
در راهبردها و جریانسازی تمدن نوین اسلامی
سردار شهید حاج قاسم سلیمانی (۱۳۳۵-۱۳۹۸ش) فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران که بههمراه ابومهدی المهندس، معاون حشدالشعبی عراق در ۱۳ دی ۱۳۹۸ش بهدست نیروهای آمریکایی در بغداد ترور شد.
این مرد وارسته در جنگ ایران و عراق، فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله کرمان و از فرماندهان عملیاتهای والفجر هشت، کربلای چهار و کربلای پنج بود. شهیدسلیمانی در سال ۱۳۷۶ش از سوی حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران به فرماندهی نیروی قدس سپاه منصوب شد که بخش برونمرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران است.
او مجاهدان افغانستان را در نبرد با گروههای تروریستی وابسته به آمریکا یاری میداد و توانمند مینمود و ایده مقاومت را در آنان زنده نمود و پس از جنگهای داخلی افغانستان، اقداماتی را برای بازسازی آنجا انجام داد. وی در جنگ ۳۳ روزه لبنان و جنگ ۲۲ روزه فلسطین، حزبالله و حماس را در برابر اسرائیل یاری و محور مقاومت را به سلاحهای پیشرفته تجهیز کرد. پس از ظهور داعش در عراق و سوریه، سلیمانی با حضور در این مناطق و سازماندهی نیروهای مردمی، به مبارزه با داعش پرداخت. دورساختن تهدید داعش از سامرا، نجف و کربلا از دستاوردهای او در مبارزه با داعش بیان شده است. وی علاوه بر مباحث نظامی، در مسائل فرهنگی نیز فعالیت میکرد. بهگفته برخی از مسئولان جمهوری اسلامی ایران، شهید سلیمانی بنیانگذار ستاد بازسازی عتبات عالیات بود و بر طرحهای توسعه حرم ائمه(ع) نظارت میکرد. او همچنین در تسهیل زیارت اربعین و تأمین امنیت زائران آن نقش داشته است.
زندگینامه
سردار شهید قاسم سلیمانی در ۲۰ اسفند ۱۳۳۵ش در روستای قناتملک از توابع شهرستان رابُر کرمان در ایل عشایر سلیمانی به دنیا آمد. در ۱۸ سالگی به استخدام اداره آب کرمان درآمد. بهگفته خودش، یکی از گردانندگان راهپیماییها، اعتصابات کرمان و مبارزه در برابر نیروهای حکومت شاهنشاهی در زمان انقلاب اسلامی بوده است. او در دوران جنگ ایران و عراق ازدواج کرده و پدر شش فرزند شد.
در سال ۱۳۹۸ش و با حکم شهید سیدابراهیم رئیسی، تولیت وقت آستان قدس رضوی، خادم حرم امام رضا(ع) شد. وی پس از شهادت بهعنوان «سردار دلها» مشهور شد و نمادهای تبلیغاتی متعددی در این زمینه تهیه و منتشر گردید.
دوران جنگ ایران و عراق
شهید سلیمانی پس از انقلاب اسلامی ایران، در ۱۳۵۸ش به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد و از اعضای واحد آموزش و مربی پادگان آموزشی قدس سپاه کرمان شد. سلیمانی در سال ۱۳۶۰ش با حکم محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه پاسداران، فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله در کرمان شد. وی در جنگ عراق علیه ایران، از فرماندهان عملیاتهای والفجر هشت، کربلای چهار و کربلای پنج بود و دوبار مجروح شد که یکبار همراه با جراحات شدید بود.
او پس از پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ش مدتی فرمانده سپاه ۷ صاحبالزمان(عج) شد و سپس مجدداً فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله گردید و تا قبل از انتصاب به فرماندهی سپاه قدس، با باندهای قاچاق مواد مخدر در مرزهای ایران و افغانستان میجنگید.
فرماندهی سپاه قدس و نخبگی بینظیر و ابداعات استراتژیکی بینظیر
سردار قاسم سلیمانی در سال ۱۳۷۶ش از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران، به فرماندهی سپاه قدس منصوب شد. سپاه قدس شاخه برونمرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۹ش به ساختار سپاه افزوده شد. ابداعات سردار سلیمانی سپاه قدس را در حد نیروهای درجه اول دنیا قرار داد؛ ابداعات، ابتکارات و نوآوریهای شهید سلیمانی در طول تاریخ نظامی ایران از نوادر بهشمار میآید؛ ایده تشکیل ارتش اسلامی فراگیر از میان مسلمانان جهان و جوانان جهان اسلام در مقابل استعمارگران بینظیر بود که هم وحدت دفاعی امت اسلامی و هم همدلی بین مسلمانان را میافزود. این راهبرد، برخاسته از نبوغ فکری سردار سلیمانی بود
مبارزه با تروریستهای دستساز آمریکا
انتصاب قاسم سلیمانی به فرماندهی نیروی قدس، همزمان با اوجگیری فعالیت طالبان در افغانستان بود. او با مجاهدین افغانستان از جمله احمدشاه مسعود همکاری میکرد و طبق گفته برخی از مجاهدین، او بارها برای نبرد با طالبان و القاعده در افغانستان حضور پیدا کرده بود. فیلمی از حضور وی در دره پنجشیر و ملاقاتش با احمدشاه مسعود در نبرد مجاهدین افغانستان با طالبان منتشر شده است.
بهگفته نظامیان افغانستانی، حضور سلیمانی در افغانستان موفقیتآمیز بوده است؛ چون وی شخصیتی صمیمی داشت که بهراحتی میتوانست اعتماد طرف مقابل را جلب کند و توانایی فراوانی در زمینهسازی برای آتشبس و همکاری میان نیروها داشت.
مبارزه با صهیونیسم
شهید قاسم سلیمانی در جریان تهاجم اسرائیل به لبنان طی جنگ ۳۳ روزه در منطقه ضاحیه جنوبی بیروت و در اتاق مرکزی فرماندهی عملیات حزبالله لبنان حضور داشت.
بهگفته یکی از رهبران جنبش حماس، او رابطه عمیقی با حماس داشت و از مقاومت فلسطین حمایت میکرد. بر این اساس وی توانست حماس را در برابر اسرائیل، به سلاحهای پیشرفته تجهیز کندو تونلهای زیرزمینی که برای مقابله با اسرائیل حفر شد، از طرحهای عملیاتی شهیدان عماد مغنیه و قاسم سلیمانی بوده است.
شهید سلیمانی از فرماندهان مبارزه علیه داعش در عراق و سوریه بود. داعش گروهی تکفیری بود که پس از سقوط صدام در عراق و خلأ قدرت در این منطقه پدید آمد. در ۲۰۱۴م که شهر موصل به تصرف داعش درآمد و بغداد، پایتخت عراق نیز تا مرز سقوط پیش رفت، قاسم سلیمانی با آیتاللهالعظمی سیدعلی سیستانی از مراجع تقلید عراق دیدار کرد و پس از آن آیتالله سیستانی، فتوای جهاد علیه داعش را صادر کرد. [وی با سازماندهی بخشی از نیروهای حشدالشعبی، نقش مؤثری در اخراج داعش از عراق داشت؛ بهگونهای که حیدرالعبادی نخستوزیر وقت عراق، از آن شهید، بهعنوان یکی از اصلیترین متحدان عراق در مبارزه با داعش نام برده است.
شهید سلیمانی در بسیاری از عملیاتها در برابر داعش، به نیروهای حشدالشعبی، ارتش عراق و نیروهای دولت اقلیم کردستان عراق مشاوره داده است؛ از جمله در آزادسازی شهر آمرلی در استان صلاحالدین عراق، بازپسگیری تکریت، جلوگیری از نفوذ داعش به شهر اربیل در شمال عراق و نیز نبرد با داعش در سامرا.
مبارزه با گروههای تکفیری آمریکایی
هیچ تردیدی وجود ندارد که جریانهای تکفیری در جهان اسلام اگرچه بر روی رسوبات فکری وهابیت استعماری بنا شده است؛ اما پشت پرده این معماری، دستان پلید آمریکا و صهیون نمایان است. شهید سلیمانی برای مبارزه با این جریانهای افراطی در سوریه، نیروهای دفاع ملی سوریه را سازماندهی کرد. در سال ۲۰۱۱م نیروهای تحتفرمان او معروف به مدافعان حرم، از جمله لشکر فاطمیون و تیپ زینبیون، راهی سوریه شدند. آزادسازی بوکمال، آزادسازی شهر تاریخی تدمر در جنوب شرقی حمص و آزادسازی شهر القصیر از جمله دستاوردهای او در جنگ سوریه بهشمار میآید.
ایدههای نوآورانه نظامی و استراتژی
شهید سلیمانی را هنوز جامعه و بسیاری از همردیفانش هم نشناختهاند؛ او اندیشههای بلند و بزرگی داشت. در مقابل با استعمارگران که علیه ملل اسلامی جریانسازی راه انداخته بودند، جریان ملل اسلامی راه انداخت و جبهه بزرگی تشکیل داد و در اندیشه تشکیل نیروهای واکنش سریع در دفاع از ملل اسلامی بود؛ حاج قاسم درواقع فراملی و شخصیتی فرامذهبی بود و به جایگاهی رسیده بود که علمای بزرگ اسلام به آن آمال و آرزوها فکر میکردند که روزی عملی شود، حاج قاسم آنها را عملی مینمود. او بر اختلاف بین درونمذهبی بسیار نگران بود و همیشه تأکید داشت، بر یکدستی و رفتارهای متمرکز برای پیشرفت اهداف او بود. هرگز از جناحبندیها سران نظام و روحانیت دل خوشی نداشت؛ همانگونه که میخواست، همه علمای اسلام، حتی بزرگان و رهبران ادیان توحیدی را در مقابل ظلمهای استعمارگران برانگیزاند؛ در یک کلام حاج قاسم در صدد بود، همه ملل را برای آمدن منجی بشریت آماده نماید. او دلهارا به سوی مهدی(عج) آماده مینمود و با همین نگاه فراملی، توانست گروههای منحرف و داعش را که مستقیماً از آمریکا و صهیونها دستور میگرفتند، متلاشی کند و این کار بزرگی بود که او با مدیریت هنرورزانه به این موفقیت دست یافت؛ تنها هنر او نظامیگری نبود؛ بلکه او یک اندیشمند باورمند و متعتقد و با ایمان راسخ به امدادهای الهی پا در رکاب جنگ با استعمار و استکبار جهانی نهاده بود.
شهید سلیمانی با ایدههای ابداعی خود در فکر تشکیل یک ارتش جهانی اسلامی برای دفاع از همه قلمروی اسلامی بود و این طرح را تا حدی پیادهسازی نمود که همه ملل مسلمان باید در یک صف با استکبار مبارزه نمایند؛ این نبوغ او برای عصر ظهور حضرت مهدی(عج) نیز بسیار ضروری است؛ غرب و استکبار ارتشهایی چون ناتو در مقابل جهان اسلام و برای مقابله با اسلام و تجزیه ممالک اسلامی درست کرد و بر جهان اسلام غلبه و ممالک اسلام را مستعمره خود نمود؛ شهید سلیمانی، ایدههایی برای مقابله با این جریانهای نظامی و سیاسی داشت و تا حدی نیز بنیانهای اولیه آن را بنا نهاد.
ترور در فرودگاه بغداد
آمریکا و صهیونیسم چون دیدند، با این نبوغ نظامی و مبدعانه نمیتوان مقابله نمود؛ لذا توطئه چیدند تا او را از سر راه خود بردارند؛ لذا سردار شهید در ۱۳ دی ۱۳۹۸ش در حمله تروریستی پهپاد آمریکایی به خودروی حامل وی در نزدیکی فرودگاه بغداد بههمراه چندتن دیگر از جمله ابومهدی المهندس، معاون حشدالشعبی (بسیج مردمی عراق)، به شهادت رسید. ساعاتی بعد از این حمله، وزارت دفاع آمریکا با صدور بیانیهای، اعلام کرد که حمله به خودروی حامل قاسم سلیمانی به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، انجام شده است.
قاسم سلیمانی پیش از آن نیز چندین بار هدف ترور قرار گرفته بود؛ نخستینبار در سال ۱۳۶۰ش از سوی یک پزشک وابسته به سازمان مجاهدین خلق هدف ترور قرار گرفت. اوایل مهر ۱۳۹۸ش، حسین طائب، رئیس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه، از دستگیری افرادی خبر داد که قصد داشتند، قاسم سلیمانی را در کرمان ترور کنند.
شمهای از سیره و اوصاف او
یکی از ویژگیهای مهم او که شخصیت او را شکل داده بود، تبعیت و پیروی مطلق او از دستورات دین و پایبندی سخت او به تکالیف شرعی بود. در تمام دوران زندگی او، این اخلاق و رفتار متجلی بود. در حد بهترین انسان متشرع، پایبند احکام شرع بود.
ویژگی دیگرش که بسیار برجسته بود و در شخصیت او نمود داشت، اطاعت از فرامین علما و ارتباط نزدیک و جدی با علمای دین و پیروی از آنان و در رأس آنها رهبری بود که اطاعت و پیروی از رهبر معظم انقلاب، علاوه بر اینکه بهعنوان فرمانده علاقهمند و مطیع بود؛ بلکه او را بهعنوان یک پیشوای مذهبی اطاعت مینمود؛ اطاعتش از رهبری از سر اعتقاد دینی بود و اینگونه هم جان تقدیم کرد.
نسبت به علمای دیگر نیز همواره بهعنوان مقتدای شرعی علاقه داشت و از توصیههای اخلاقی آنان مدام استفاده و آن را غنیمت میشمرد.
ویژگی دیگر او که از او بهعنوان بنده مطیع ساخته بود، اعتقاد راسخ به مرگ و قیامت و مسائل اعتقادی بود؛ لذا از او میتوان بهعنوان مردی پارسا و دوراندیش چونان سلمان فارسی یاد نمود که همواره در فکر جمع توشه برای آخرت بود.
علاقهمندی به روحانیت و اعتقاد راسخ به لباس روحانیت بهعنوان راهنمایان و هدایتگران دینی از جمله ویژگیهای بسیار بارز این مجاهد بود که بههمین سبب معتقد بود که اطاعت از علما و مقام معظم رهبری، یک تکلیف شرعی است که انسان را به سعادت نائل میکند. او در همین راه و با همین ایمان و استواری به لقاءالله شتافت. رحمه و رضوان الهی به روح پاک او.