*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > مسیر تحول 


گروه خبری: مصاحبه, مسیرتحول  | تاریخ:1392/04/19 | ساعت:١٢:١٣ | شماره خبر:٣٢٣٤٨٦ |  


    مسئول دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه خبر داد

عضویت 2900 نفر در انجمن‌های علمی حوزه

 فرایند تولید علم نیازمند بستر مناسب و فعال علمی است و این بستر، زمانی مهیا می‌گردد که در آن محیط علمی، این دانشمندان و اهل علم و کسانی‌که فعالیت علمی می‌کنند، به نحو فعال و گسترده‌ای ارتباطات و تعاملات علمی برقرار سازند. با تشکیل انجمن‌های علمی حوزه این امر در بین محققان و پژوهشگران حوزوی محقق و موجب رشد تولید دانش در بدنه حوزه علمیه شد. جهت آگاهی از فعالیت‌ها و عملکرد انجمن‌های علمی حوزه علمیه، خبرگزاری حوزه با حجةالاسلام والمسلمین محسن مهاجرنیا مسئول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه علمیه به گفت‌وگو پرداخته‌ که تقدیم خوانندگان ارجمند می‌گردد.  

  


فرایند تولید علم نیازمند بستر مناسب و فعال علمی است و این بستر، زمانی مهیا میگردد که در آن محیط علمی، این دانشمندان و اهل علم و کسانیکه فعالیت علمی میکنند، به نحو فعال و گستردهای ارتباطات و تعاملات علمی برقرار سازند. با تشکیل انجمنهای علمی حوزه این امر در بین محققان و پژوهشگران حوزوی محقق و موجب رشد تولید دانش در بدنه حوزه علمیه شد. جهت آگاهی از فعالیتها و عملکرد انجمنهای علمی حوزه علمیه، خبرگزاری حوزه با حجةالاسلام والمسلمین محسن مهاجرنیا مسئول دبیرخانه انجمنهای علمی حوزه علمیه به گفتوگو پرداخته که تقدیم خوانندگان ارجمند میگردد. 

   انجمن‌هاي علمي حوزه علميه قم چه سالي و براي چه تشکيل شد؟

  انجمنهاي علمي حوزه علميه، از سال 1382 آغاز شد، يعني سالي که با تأکيدات مقام معظم رهبري، مسئله تحول در حوزه علميه مطرح شد و انتظاراتي که از حوزه در خصوص پاسخگويي به نيازها و مقتضيات و ضرورتهاي جامعه اسلامي مورد توجه قرار گرفت و به دنبال آن تعدادي از دغدغهمندان و نخبگان حوزوي احساس کردند که بايد به سمت تأسيس انجمنهاي علمي پيش بروند.

در واقع علت تشکيل انجمنهاي علمي حوزه اينگونه است که وقتي ساختارهاي رسمي نميتوانند به بخشي از مطالبات جامعه پاسخ دهند، نهادهايي بيرون از ساختارهاي رسمي بهوجود ميآيند تا آن بخش از مطالبات را پاسخ بدهند.

بر اين اساس در حوزه علميه مراکز تخصصي فراواني بهوجود آمدند، پژوهشگاههايي متعدد و مراکز آموزشي بسياري تأسيس شد که همه با مجوز حوزه، اما خارج از ساختار آييننامهاي حوزه بود.

شش انجمن علمي در ابتداي تأسيس انجمنهاي علمي حوزه تشکيل شد، که در آغاز زيرمجموعه معاونت پژوهش حوزه بود، اگرچه سازوکار رسمي نداشت و حوزه مجوز رسمي فعاليت اين انجمنها را نداد، اما در عينحال بهصورت غيررسمي انجمنهايي شکل گرفت. از جمله اين انجمنها، انجمن اديان و مذاهب اسلامي، اقتصاد اسلامي، تاريخپژوهي، روانشناسي اسلامي، قرآنپژوهي، قلم و معرفتشناسي بود. يکسال پساز تشکيل انجمنهاي علمي حوزه، چند انجمن ديگر از جمله انجمن تعليم و تربيت اسلامي، انجمن مديريت اسلامي و انجمن مطالعات سياسي شکل گرفت، از سال 83 تا سال 87 هيچ انجمن علمي تشکيل نشد، تا اينکه سال 87 انجمن کلام اسلامي راهاندازي شد و در سال 90 انجمنهاي ديگر همچون مهدويت، مطالعات اجتماعي، فقه و حقوق اسلامي، حديث و اصول فقه مجوز گرفتند.

  هدف از تأسيس انجمن‌هاي علمي حوزه چه بود؟

  هدف اوليه اين انجمنها در راستاي اهداف انجمنهاي علمي در دنياست که نوعاً با هدف توليد، توسعه و تعميق علم صورت ميگيرد. کار انجمنهاي علمي رصد دانش است. در سالهاي گذشته، اساسنامهاي تدوين و در شوراي اعطاي مجوزها تصويب شد و مورد تأييد نهايي توسط شوراي عالي حوزه قرار گرفت که در سال 87 ابلاغ شد و پس از بازنگري در سال 89 توسط دبير وقت شوراي عالي حوزه، آيةالله يزدي، رسماً ابلاغ شد.

   در واقع انجمن‌هاي علمي حوزه بيشتر به امر پژوهش مي‌پردازند؟

  کار انجمنهاي علمي فراتر از کارهاي پژوهشي و آموزشي و علمي مرسوم است که در مراکز علمي حوزوي صورت ميگيرد، اين انجمنهاي علمي بايد دانشهاي جديد و اسلامي توليد کنند و با مطالعه دانشهاي مورد نياز در فضاي امروز، به سمت توسعه و تعميق دانشها پيش بروند.

امروز بحران علوم انساني در مراکز آموزشي ما ديده ميشود که اين بحران جدي است. در دانشگاهها سه مسئله جدي به چشم ميخورد، يک مسئله بحث توليد دانش اسلامي در علوم انساني بهعنوان متن درسي، دوم دانشهايي که تجربه بشري و دانشهاي سکولار هستند و بايد بومي شوند و مسئله سوم اسلاميسازي معرفت است، يعني اينکه برخي از دانشها تجربه بشر امروز هستند و بايد از همين تجربهها استفاده کنيم، اما مباني اين دانشها مباني سکولار است که بايد اسلاميسازي شود و پيشفرضهاي اين دانش و مفروضات عالمان اين دانش، اسلامي شود.

   تاکنون چند انجمن علمي حوزه مجوز گرفته و فعاليت خود را آغاز کرده‌اند؟

  تاکنون 16 انجمن علمي حوزه از شوراي اعطاي مجوزهاي حوزه، مجوز فعاليت گرفتند و در مؤسسه ثبت شرکتها نيز به ثبت رسمي رسيدند و حدود 10 انجمن نيز در نوبت بررسي هستند، برخي از انجمنها سه، چهار يا شش سال در نوبت اخذ مجوز هستند.

   مهم‌ترين فعاليت‌هايي که در ده سال تأسيس انجمن‌هاي علمي حوزه انجام گرفته، چه اقداماتي است؟

  انجمنهاي علمي حوزه در ده سال گذشته فعاليتهاي گستردهاي را انجام دادهاند. اين انجمنها از نظر ساختاري داراي دبيرخانه هستند که از طرف حوزه مسئوليت اداره انجمنها را بر عهده دارد. اين دبيرخانه زيرمجموعه کميسيون انجمنها و قطبهاي علمي حوزه است که بر فعاليتهاي انجمنها نظارت و از آنها حمايت ميکند. در سالهاي گذشته علاوه بر اساسنامه، چشمانداز 20سالهاي نيز تصويب شده و در کنار آن، برنامه 5 سالهاي نوشته شده که سال 1390 آغاز اجراي اين برنامه بود. چشمانداز 20ساله نيز تا سال 1410 برنامهريزي شده است. در برنامه 5 سال اول، اولويت برنامهها روي کارهاي اساسي انجمنها گذاشته شد، بهدليل اينکه تجربه 8 سالهاي از فعاليتهاي انجمنها داشتيم، 56 نوع فعاليت انجمني تعريف شد که انجمنها در اين حوزهها فعاليتهايشان را تنظيم کنند. در برنامه 5 ساله اول، تمرکز فعاليت انجمنها بر روي حوزه پژوهش متمرکز شد. انجمن يک نهاد همرديف با ساير مراکز علمي و پژوهشي کشور نيست، بلکه نهادي بالاتر از آنهاست که شأن نظارتي و اشرافي دارد و هماهنگکننده بين مراکز هست و يک نوع تقسيم کار علمي را با مراکز مختلف بهوجود ميآورد و کار تصديگري نميکند و کارهايي که نياز به اجرا دارد با همکاري ساير مراکز انجام ميدهد و خودش نقش رصدگري دارد تا ببيند دانش در چه مرحلهاي است و مشکلات، کمبودها و نيازهاي دانش چيست و وضعيت دانش به لحاظ محققان دانش در چه مرحلهاي است.

   آيا کرسي‌هاي نظريه‌پردازي و يا نشست‌هاي علمي نيز توسط انجمن‌هاي علمي حوزه انجام گرفته است؟

  انجمنهاي علمي حوزه در سال گذشته فعاليتهاي مختلفي داشتند و طبق آمار حدود 514 نشست علمي برگزار کردند، نشستي که با هدف ارتقاي دانش و توسعه و تعميق و توليد دانش برگزار شد.

بر اساس تعريفي که از سال 82، از کرسيهاي نظريهپردازي داشتيم، تعداد 11 کرسي نظريهپردازي در مجموعه انجمنها برگزار شد. در خصوص نقد آثار و کتاب و ديدگاهها هم بيش از 60 نشست نقد برگزار شد. همچنين حدود 24 ميزگرد علمي نيز تشکيل يافت. تعداد 38همايش علمي هم در سطح ملي برگزار و 40 اثر علمي شامل کتاب توسط انجمنها به چاپ رسيد و مقالات متعددي به نگارش درآمد و تعداد 50 پژوهش راهبردي نيز توسط انجمنها انجام شده است. همچنين حدود 32 شماره از مجله علمي تخصصي و 35 خبرنامه نيز تاکنون منتشر شده است. 240 نوع همکاري علمي با مراکز متعدد انجام شده و 500 مرکز علمي با انجمنها تعامل داشتند. 28 سفر علمي به خارج از کشور توسط انجمنها در اين ده سال انجام شده است. تعدد 110 مورد توليدات سمعي و بصري شامل برنامههاي نرمافزاري و... توليد شده است و حدود 15 سايت اينترنتي نيز مربوط به انجمنها در فضاي مجازي فعال هستند.

   چند محقق و پژوهشگر حوزوي در انجمن‌هاي علمي حوزه علميه عضويت دارند؟

  در مجموع طبق آمار، 2هزارو900 نفر عضو انجمنهاي علمي حوزه هستند که از اين تعداد، هزارو600 نفر از اعضاي پيوسته بوده و داراي صلاحيتهاي علمي متناسب با انجمن و سطح بالاي حوزه بهعلاوه کارشناسي ارشد رشته مربوطه هستند. تعداد 900 عضو نيز وابسته هستند که مدرک تحصيليشان زير کارشناسي ارشد و يا سطح مدرک حوزهشان پايينتر است. تعداد 400 عضو افتخاري نيز در انجمنها عضو ميباشند که از شخصيتهاي داخلي و خارجي هستند که به هر دليلي امکان همکاري با انجمنهاي علمي حوزه را ندارند.

در بين مدارک اعضا، 40 نفر صاحب مدرک اجتهاد، 1020 نفر داراي دکتراي رسمي دانشگاهي و حدود 880 نفر داراي کارشناسي ارشد هستند.

   برنامه‌هاي آتي انجمن‌هاي علمي حوزه علميه چيست؟

  چند برنامه براي ما اساسي است که مهمترين آن، فعالکردن ارتباطات بينالملل است. انجمنها نهادهاي محلي و ملي نيستند بلکه نهادهاي بينالمللي هستند که نوع فعاليتشان جهاني است، اما در سالهاي گذشته به دليل آغاز بکار انجمنها، بيشتر کارهاي تثبيتي صورت ميگرفت تا در حوزه علميه مستقر شوند، اما از اوايل امسال طبق برنامهريزي صورتگرفته، رويکرد جهاني اين انجمنها گسترش مييابد و با سازمان ارتباطات اسلامي و دفتر مقام معظم رهبري نيز همکاريهايي شروع شده است تا ساز و کار حضور انجمنها در عرصه بينالمللي فراهم شود. دورههاي آموزشي زبانهاي خارجي نيز در حال برگزاري است.

بخش دوم برنامههاي آتي انجمنهاي علمي حوزه که داراي اهميت است، تقويت کرسيهاي نظريهپردازي است که در حوزه علميه و کل کشور تعريفشده نبود و خطکشيهاي دقيق و مشخصي نداشت. در خيلي از مراکز، کرسيهاي نظريهپردازي برگزار ميشود، اما از سازوکارها و از شاخصههاي اساسي برخوردار نيست. خوشبختانه امسال آييننامه کرسي نظريهپردازي تدوين شد تا کرسيهاي نظريهپردازي انجمنها طبق آن اساسنامه پيش برود. گسترش انجمنهاي علمي حوزه به بيرون از قم نيز از برنامههاي اساسي است که امسال شعبه انجمنها در مراکز استانها و حوزههاي علميه تأسيس شد، در مراکزي مانند مشهد، اصفهان و اهواز استعدادهاي خوبي براي تأسيس انجمنها وجود دارد.

يکي ديگر از برنامههاي انجمنهاي علمي حوزه بهروزسازي انجمنهاست. با توجه به اينکه کار انجمنهاي علمي حوزه از نوع علمي است، دنبال اين هستيم تا کارهاي علمي بهروز شده و براساس نيازهاي روز باشد. انجمنهاي علمي حوزوي و دانشگاهي بر اساس نيازها و ضرورتها و اقتضائات و مطالباتي که دنيا از ما دارد حرکت نميکنند، امروز بيداري اسلامي شديداً نياز به الگوهاي رفتاري و مديريتي دارد، امروز سوريه مرکز تلاقي تمدنها و هماورد همه دنياي غرب با جمهوري اسلامي و بيداري اسلامي شده است. متأسفانه تعامل علمي و فرهنگي ما با سوريه بسيار اندک است، هيچ راهکار علمي و فرهنگي براي سوريه نتوانستيم ارائه دهيم، دولت و حکومت ما براي سوريه برنامه دارد که در مقابل غرب و خط مقدم جبهه مبارزه با صهيونيسم دچار خلل نشود، اما انجمنها و مراکز علمي ما راهکار و مدلي براي برون رفت از اين بحران ارائه ندادهاند. تعامل ما با کشورهاي تونس، مصر، ليبي و بحرين کم است و آنها مدل حکومتيشان را از ترکيه ميگيرند، عليرغم اينکه الگوي بيداري اسلامي، انقلاب اسلامي ايران بود و از ايران سرمشق گرفتند، اما مدل حکومتيشان از حزب رفاه ترکيه است و اين نشان ميدهد که ما نتوانستيم مدل حکومتي ارائه دهيم و بر اساس آن بگوييم. راهکار اسلاميکردن ابعاد جامعه از نظر سياسي، اقتصادي و فرهنگي چيست.

   نظرات و توليدات انجمن‌هاي علمي حوزه تا چه اندازه در بدنه حوزه علميه نفوذ داشته است؟

  انجمنهاي علمي حوزه سال گذشته در ساختار تصميمگيري حوزه وارد شد و توسط شوراي عالي حوزه و شوراي اعطاي مجوزها و مراکز ديگر، در ساختار تصميمگيري و ستاد پيگيري منويات مقام معظم رهبري ورود پيدا کرد. انجمنهاي علمي حوزه در اکثر کميسيونهاي حوزه حضور دارند و اين چشمانداز خوبي است که انجمنها در ساختار تصميمگيري حوزه مشارکت داده شوند و در راستاي اهدافي که دنبال ميکنند، ميتوانند نظراتشان را در بدنه حوزه مطرح کنند.

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





سه شنبه ٠١ آبان ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام