*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > مسیر تحول 


گروه خبری: بین‌الملل, مصاحبه, مسیرتحول  | تاریخ:1392/04/19 | ساعت:١٠:٥٥ | شماره خبر:٣٢٣٤٧٨ |  


    گفت‌وگو با معاون بين‌الملل حوزه‌هاي علميه، حجةالاسلام والمسلمين زماني

فعاليت‌ها و برنامه‌هاي مرکز مديريت حوزه‌هاي علميه در عرصه بين‌الملل

 معاون بين‌الملل حوزه‌هاي علميه در گفت‌وگو با سرويس بين‌الملل خبرگزاري حوزه، فعاليت‌ها و برنامه‌هاي اين معاونت را تشريح کرد. آن‌چه در پي مي‌آيد حاصل گفت‌وگو با حجةالاسلام والمسلمين زماني است.  

  


معاون بينالملل حوزههاي علميه در گفتوگو با سرويس بينالملل خبرگزاري حوزه، فعاليتها و برنامههاي اين معاونت را تشريح کرد. آنچه در پي ميآيد حاصل گفتوگو با حجةالاسلام والمسلمين زماني است.

   مهمترين برنامهها و اقدامات معاونت بينالملل حوزههاي علميه تاکنون چه بوده است؟

  معاونت بينالملل حوزههاي علميه، طرحها و پروژههاي بنيادين در خصوص راهکارهاي ايجاد و توسعه رويکرد بينالمللي در نظام آموزشي، تبليغ، پژوهشي حوزه را با کمک معاونتهاي مربوطه تهيه کرده است. تهيه چشمانداز بينالمللي حوزههاي علميه، تهيه سند ديني رسالت بينالمللي حوزويان با استفاده از قرآن و احاديث و سيره پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و ائمه(علیهم السلام) و سيره علماي بزرگ، تدوين مجموعه ديدگاههاي امام(ره)در وظايف بينالمللي حوزويان، تدوين مجموعه مطالبات مقام معظم رهبري در مورد وظايف بينالمللي حوزويان که در سخنرانيهايشان بيان شده است، اعزام 70 نفر از اساتيد سطح عالي و خارج و نويسندگان حوزه به چند کشور دنيا و بازديد از مراکز علمي شيعي و مراکز اهل سنت و مراکز اديان گوناگون و ديدار با انديشمندان آن کشورها، از برنامههاي معاونت بينالملل حوزههاي علميه بهشمار ميروند.

   در واقع معاونت بينالملل حوزه هم در عرصه تئوريک و هم در زمينه اجرايي ورود داشته است.

  بله- ما احساس کرديم در دو بخش بايد وارد کار شويم؛ عرصه اول درون حوزههاي علميه ايران است، مأموريت ما در اين عرصه تجهيز و توانمندسازي طلاب، فضلا و فرهيختگان حوزه براي کار موفق تبليغي و فرهنگي در عرصه بينالملل است. عرصه دوم، نيازسنجي دين و فرهنگ ملتها و ظرفيتشناسي و ظرفيتسنجي براي حضور روحانيون و فضلا در عرصههاي علمي ديني و فرهنگي کشورهاي دنياست؛ البته مقصود از حضور، هم حضور فيزيکي و هم حضور مجازي است، چنانکه حضور فيزيکي نيز با هماهنگي نهادهاي مربوطه انجام شده است.

   بهعنوان مثال رويکرد بينالمللي حوزه در بخش آموزش چه ويژگيهايي دارد؟

  در بخش آموزشي، مطالعه تطبيقي برخي مباحث در نظر گرفته شده است. تحصيل برخي دروس مثل مطالعه تطبيقي فقه با فقه ساير مذاهب و اديان آسماني و قوانين کشورهاي ديگر، اصول فقه مقارن و مطالعه تطبيقي آن با اصول فقه اهل سنت و يهوديان و مسيحيان هم البته در سطوح بالاي تحصيلي مدنظر است. در فلسفه اخلاق و عرفان هم به همين شکل مقارنهاي، نيازمند مطالعات و آموزشهاي لازم هستيم. براي تعامل و حضور شايسته بينالمللي لازم است مکاتب عرفاني اهل سنت و طريقتهاي تصوف که گاه ميليونها مريد دارند، با عرفان شيعه مقايسه شوند؛ مکاتب عرفاني اديان آسماني و غير آسماني و عرفانهاي نوظهور غرب، با هم مقايسه شوند.

   بر اساس طرح، اينها جزو دروس عمومي حوزه ميشوند؟

  اينها در سطوح عالي حوزه قرار ميگيرند و در نتيجه، فارغالتحصيل حوزه، توانمندي گفتمان و تبليغ عقايد شيعه در اين زمينه را خواهد داشت. اين يکي از راهکارهاي پيشنهادي است.

معارف دين و فقه اسلامي، پاسخگوي جوامع بشري حتي در عرصه مدرن و پستمدرن نيز ميباشد؛ قرآن و مکتب اهلبيت(علیهم السلام) نسخه شفابخش معضلات جهان است و براي تحقق خارجي آن بايد دستورالعملهاي قرآن و اهلبيت(علیهم السلام) را استخراج و نظام اقتصادي نوين را که در دنيا قابل اجرا باشد، ارائه دهيم. البته اين به معناي افزودن چيزي بر آموزههاي ديني نيست، ما بايد صددرصد ملتزم به منبع شريعت باشيم، ولي از همين منبع بايد راه حل معضلات اقتصادي، سياسي و تربيتي جامعه استخراج شود تا پاسخگوي نيازهاي امروز دنيا باشد.

   در طرح آموزشيتان براي ايجاد رويکرد بينالمللي در حوزه، براي آموزش زبان هم برنامهريزي کردهايد؟

  بله. به نظر ما در جهان امروز بسياري از اديان و مذاهب و فرق با وجود دانش کمتر، بيشتر از شيعه حضور فيزيکي و تبليغي دارند. ما عليرغم محبوبيت زياد، حضور کمتر داريم و يک علت آن، نداشتن زبان است. من استاد الازهر را ديدم که با 5 زبان تدريس ميکرد؛ دکتر حسن حنفي 40 سال سابقه تدريس در دانشگاههاي آمريکا، کانادا، ژاپن، و کشورهاي عربي داشت که در هر کشور به زبان خود آنها تدريس کرده بود، من افسوس خوردم که ما علمايي قويتر از ايشان داريم اما به دليل عدم آشنايي با زبانهاي خارجي، فرصت حضور در دانشگاههاي دنيا را ندارند، در حاليکه عطش دانشگاههاي دنيا به معارف ديني کاملاً مشهود است. اگر در قم 100 يا 200 نفر فاضل زباندان بودند، ما الان در 200 کشور دنيا کرسي تدريس داشتيم، چون بالندگي علمي علوم اسلامي در قم در اين دو سه دهه شتاب بسياري نسبت به دانشگاههاي اسلامي داشته است. من در الازهر چنين شتابي نديدم و آنها خود معترف بودند که شتاب علمي ما بيشتر است. عربستان هم توان رقابت در اين عرصه را ندارد، چون فلسفه و منطق را حرام ميدانند، بقيه کشورها هم به شتاب ايران نميرسند، ولي متأسفانه عليرغم شتاب علمي، عالمان ما امکان حضور در عرصه بينالمللي ندارند. در ديداري که با آقاي پروفسور الگار داشتم، شاهد بودم که با افراد مختلف به زبان خودشان صحبت ميکرد؛ وي با ده زبان در دنيا مشغول تبليغ است. چرا فضلاي ما حداقل به دو زبان مسلط نباشند؟ اين کار شدني است، همچنانکه مقام معظم رهبري در سخنراني خود تصريح کردند، اگر طلبهها وقت ندارند مربوط به برنامهريزي ماست، ميتوان بهگونهاي برنامهريزي کرد که طلبهها نهتنها به زبان مسلط شوند، بلکه زبان هم تدريس کنند.

   چشمانداز بينالمللي حوزه که به آن اشاره کرديد، چند ساله طراحي شده است؟

  در دو مرحله. يکي تا سال 1404 مثل چشماندازي که براي کل کشور ديده شده است. يکي هم آرمان حوزه است که طبعاً آرمان، زمان ندارد و عاليترين تصوير حوزه در سطح بينالمللي در آن ديده شده است.

چشمانداز تدوين شده و سعي کرديم، فقط چشمانداز معاونت بينالملل يا مرکز مديريت حوزه نباشد، بلکه چشمانداز بينالمللي همه نهادهاي مرتبط با حوزه باشد.

   چه زماني اين چشمانداز رسماً ابلاغ ميشود؟

  اميدواريم در ماههاي نخست امسال بتوانيم آن را به تصويب شوراي عالي حوزه برسانيم.

   به سفر 70 نفر از اساتيد و محققان حوزوي به کشورهاي مختلف اشاره کرديد. بازخورد اين سفرها چه بوده است؟

  کشورهايي که در نظر گرفتيم، کشورهايي بودند که تنوع ديني و قومي داشتند، مثل لبنان، سوريه، روسيه، ترکيه، گرجستان و سريلانکا، که هر کدام از اين کشورها ويژگي خاصي داشتند. مثلاً در لبنان سه جبهه براي ما مهم بود؛ حوزههاي ريشهدار شيعي لبنان، تفکر تقريب و وحدت علماي شيعه و سني آنجا که بسيار ديدني است و مشاهده پيروزيهاي حزبالله که افق جديدي ميتواند در صدور انديشه انقلاب اسلامي ايجاد کند. در سريلانکا نيز انگيزه ما نشست علماي شيعه با بوداييان بود.

برخي از اعضاي گروه اعزامي ما به سريلانکا، متخصصان دينشناسي بودند، و هدف ما اين بود که از نزديک با علماي بودا نشست داشته باشند، عبادات آنها از نزديک ديده و نقدها را مستقيم به آنها منتقل کنند و پاسخ آنها را بشنوند که اين کار انجام شد.

در کشور ترکيه جاذبههاي فرهنگي تمدن اسلامي و در گرجستان هم مشاهده مستقيم ديدگاه مسيحيان و گفتوگو با آنها مورد توجه بود. البته جرقه اين طرح را نقل قولي از مرحوم علامه اميني قدسسره به ذهن ما زد و ثواب برکات اين طرح براي ايشان نيز ثبت خواهد شد. ايشان گفته بودند: مشکل حوزه ما اين است که چون علماي ما جهان را نديدهاند، جهاني نميانديشند. اگر روزي امکانات مالي حوزه در اختيار من قرار گيرد، اولين کاري که ميکنم تهيه مقدمات سفر علمي براي عالمان حوزه است. اين سخن علامه سبب طراحي اين سفرها شد، گرچه مديريت حوزه بودجه اين سفر را نداشت، ولي با توکل به خدا کار را شروع کرديم و اين کار بدون بودجه مرکز مديريت و با مشارکت خود افراد و استقراض انجام شد.

   برخي از اساتيد و بزرگان حوزه معتقدند که اين سفرها حتي ميتواند منجر به تغيير فتوا شود.

 

  به اعتقاد ما يکي از برکات سفرها، موضوعشناسي پديدههاي نوين جهان است. ما در برخي از موضوعات نياز داريم که از نزديک با مسايل مواجه شويم تا نظر اسلام را نسبت به آن اعلام کنيم. البته نسبت به تغيير فتوا بايد گفت، گاه چنين اتفاقي نيز ميافتد. يکي از علما به من ميگفتند که، مرحوم آيةاللهالعظمي سيدمحمود شاهرودي(ره)در مسئله حج يکي دو فتواي سخت داشتند که هرچه ما در شوراي استفتا اصرار ميکرديم اين چنين نيست، قبول نميکردند تا اينکه سفر حجي با ايشان رفتيم، وقتي ايشان در آن عرصه قرار گرفتند، در برگشت، گفتند: در آن مسئلهاي که ميگفتيد، حق با شماست. لذا گاه در تغيير فتوا ميتواند موثر باشد، ولي ما عمدتاً اين را در موضوعشناسي موثر ميدانيم. وقتي فقيه از نزديک گرفتاريهاي نظام اقتصادي دنيا را ببيند، ميتواند متناسب با آن، آموزههاي فقه را بيان کند، به گونهاي که حلکننده مشکل آنجا باشد؛ اما اگر نبيند، نميتواند آن مشکل را حل کند. چنانچه در گرفتاري فرهنگي جوامع اگر استاد عقايد و اخلاق اينها را نبيند، نميتواند راهحل ارائه دهد. اگر بگوييم علما لازم نيست راهحل ارائه دهند و صرفاً به بيان کليات اکتفا کنند، مانند اين است که بگوييم نياز نيست پزشک براي مريض نسخه بنويسد، خوب اين سبب تلف مريض و جوامع ميشود.

ورود اسلام به حيات اجتماعي توسط همين عالمان زمانشناس است. امام(ره)فرمودند: فلسفه حکومت اسلامي، فلسفه عملي تمامي فقه است. اگر احکام ما در نظام بانکداري خود را نشان داد، ميتوان گفت، فقه به عرصه حيات اجتماعي قدم گذاشته است، و الا در محدود رساله و مساجد ميماند. اگر اين قدم انجام نگيرد و فقه ما در قالبهاي قابل فهم و قابل اجراي جوامع تبيين نشود، زندگي اجتماعي و حکومتها در کناري است و ديانت در کنار ديگر و عملاً به لاييک بودن ميرسيم که همان جدايي دين از سياست است؛ و اين ذبح کردن و منزويکردن ديانت از صحنههاي اجتماعي بوده و خطري است که دانش دين ما را تهديد ميکند و يک راهحل آن، حضور فرهيختگان حوزه در کشورهاي مختلف دنيا است.

   شما در مدت تصدي معاونت بينالملل حوزههاي علميه، با بسيا ري از مراجع و بزرگان حوزه ديدار داشتهايد. نگاه ايشان به معاونت بينالملل چگونه بوده است؟

  در طول اين سه سال با مراجع بزرگوار و بزرگان حوزه ديدار داشتيم تا ضمن ارائه گزارش از رهنمودهاي آنها استفاده کنيم. همه تأکيد داشتند که فعالسازي حرکت بينالمللي حوزه ضرورت دارد. علما و مراجع معزز از حجم و تنوع کارها اظهار خوشحالي کردند، بعضي هم علاوه بر اين، به ما دلداري ميدادند که مطمئن باشيد خدا ياور شماست و شما را براي آرمانهاي بلندتان پيروز خواهد کرد، گويا جرقه تابناکي را در حوزه در عرصه بينالملي ميديدند که اين دعا را در حق ما ميکردند.

   کارهاي اصلي معاونت بينالملل حوزه در سال جديد چيست؟

  تصويب مجموعه پروژههاي بنيادي مثل چشمانداز و راهکارهاي رويکرد بينالمللي نظامهاي آموزش، پژوهش و تبليغي؛ کار دوم اجراي رويکردهاي بينالمللي در اين سه نظام؛ کار سوم طراحي و اجراي طرح جامع آموزش زبان حوزه؛ کار چهارم راهاندازي طرح اعزام متخصصان حوزوي به همايشهاي بينالملي دنيا که اين کار مصوب دفتر رهبري نيز است که به ما ابلاغ شده تا با همکاري نهادهاي مربوطه انجام دهيم، در اين زمينه جامعةالمصطفي، دفتر تبليغات اسلامي و سازمان ارتباطات اسلامي همکاري قابل تقديري با ما داشتهاند.

طرح پنجم اجراي تفاهمنامه بين وزارت علوم و مرکز مديريت است که 15 عرصه را در بر دارد که يکي از آنها اعزام متخصصان حوزوي به دانشگاههاي دنيا براي تدريس و اعزام فضلاي متخصص براي تحصيلات تکميلي به خارج از کشور است. طرح ديگر اجراي اولين تفاهمنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و مرکز مديريت حوزههاي علميه است که بعد از 15 سال انجام گرفت، مثل بهکارگيري فضلاي حوزه بهعنوان رايزنهاي فرهنگي و نيز بهکارگيري فضلاي زباندان براي اعزام تبليغي و روحاني مستقر در کشورهاي دنيا.

توليد صد کتابچه درباره نياز اصلي ديگر ملتها هم از کارهاي در اولويت است که به همين منظور قرار شد، يک نيازسنجي ديني و فرهنگي در دنيا انجام شود و از بين سؤالات، صد سؤال که اولويت اولاند، برگزيده و درباره آن، صد کتابچه نوشته شود؛ ما از طريق رايزنهاي فرهنگي و نمايندگان رهبري و سفراي ايران، تا الان سؤالات 40 کشور را دريافت کردهايم و صد سؤال از بين اينها برگزيده شده، موضوعات در گروههاي فلسفي، کلامي، فقهي، تربيتي و سياسي و اجتماعي طبقهبندي شد و براي هر کدام هم هيئت علمي انتخاب شد تا اين کار انجام شود. بعد از تدوين اين کتابچهها، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي آن را به زبانهاي مختلف ترجمه و در دنيا توزيع خواهد کرد. البته اين کار پشتيباني مادي ميخواهد که اميدواريم انجام شود.

گفتوگو: حسن صدرايي عارف

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





چهارشنبه ٢٨ آذر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام