*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > فقیه اهل بیت 


گروه خبری: اخبار افق, فقیه اهل بیت  | تاریخ:1391/09/01 | ساعت:١٢:٣٩ | شماره خبر:٣٠٦٣٧٢ |  


    ویژه نامه فقیه اهل بیت

مرجع فقيد شيعه از نگاه بزرگان و علما

 ايشان، يك فقيه بسيار بزرگ بودند بايد عرض كنم در عصر و زمان ما بسيار كم‌نظير بود كساني‌كه در فقاهت قابل مقايسه با ايشان باشند در عصر و زمان انگشت‌شمار بودند. در مكتب فقهي ايشان سه تا مطلب خيلي جلب توجه مي‌كرد. اول عمق نظر ايشان بود. براي پي‌بردن به عمق نظر ايشان ... 

  


آيةاللهالعظمي مكارم شيرازي

ايشان، يك فقيه بسيار بزرگ بودند بايد عرض كنم در عصر و زمان ما بسيار كمنظير بود كسانيكه در فقاهت قابل مقايسه با ايشان باشند در عصر و زمان انگشتشمار بودند.

در مكتب فقهي ايشان سه تا مطلب خيلي جلب توجه ميكرد. اول عمق نظر ايشان بود. براي پيبردن به عمق نظر ايشان علاوه بر تقريراتي كه از جمله كتاب «الدرّالمنثور» در احكام حدود از ايشان منتشر شده به عقيده من ملاحظه حواشي ايشان بر عروه و بر وسيلهالنجاه خيلي راهنماست. يعني وقتي نگاه ميكنيم به فتاواي ايشان در ريزه كاريها ميبينيم ايشان خيلي دقت ميكنند. من شباهت زيادي ميان مكتب فقهي ايشان و مكتب فقهي آيةاللهالعظمي آقاي بروجردي ميبينم و ميديدم هر دو در بحثها با نهايت دقت وارد ميشوند.

مطلب دوم مسئله استقلال فكري ايشان ميباشد. و اما بعد سوم احاطه ايشان بر فقه بود. در فقه مسئله احاطه مهم است كسيكه مسئله را از او سوال كنند برود همان جا را مطالعه كند جوابي آماده كند با كسيكه با مباني مختلف فقه آشنا باشد و حضور ذهن و احاطه داشته باشد خيلي فرق دارد ايشان به حق حضور ذهن داشتند و احاطه داشتند و يك مسئله را كه ميگفت با مسايل ديگر ميسنجيد و تمام شقوق مسئله را مطرح ميكرد.

آيةاللهالعظمي شيخ جعفر سبحاني

انسان اگر بخواهد شخصيت يك انساني را بيان كند بايد نتايج كارهاي او را ببيند نتايج كار بهترين معرّف شخصيت يك انسان است نتايج شخص يا نتايج اجتماعي ميباشد كه جامعه از آن بهره ميگيرد و يا نتايج علمي است كه دانشمندان و انديشمندان از آن بهره ميگيرند و يا پرورش شاگردان بزرگيست كه ميتواند بعد از او راه را براي مسلمين باز كند.

 مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني از همين گروه است كه هم خدمات اجتماعي انجام داد. بيمارستاني ساخت و براي طلاب جوان مدارس روزانهاي را تأسيس كرد. در مقام موقعيت علمي ايشان بايد عرض كنم، مرحوم آيةالله حاج شيخ عبدالكريم حائري اعلياللهمقامهالشريف شاگرداني برجسته را تربيت كرد كه در ميان آن ها مرحوم آيةالله گلپايگاني جزو رديف اول بود. البته مرحوم آيةالله حائرييزدي رحمةاللهعليه براي دهها و صدها تن درس ميگفته. اما آنچنان نبود كه تا حد عالي برسند و درجه يك باشند.

ايشان در ميان شاگردان آيةالله حائرييزدي رحمةاللهعليه به عنوان فرد شاخص در حوزه علميه قم بودند. مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني يك فرد موفق بود، يعني در مسئله موشكافي ميكرد و دقت بيشتر ميكرد. براي شناخت مراتب دقتنظر او كافي است كه حواشي و تعليقات ايشان را ملاحظه نمود، كه از جمله عروةالوثقي كه يك رساله عمليه بزرگي است براي شيعه از همان زماني كه اين كتاب درآمده الي يومنا هذا علماء بر اين كتاب تعليقه نوشتهاند، اما از ميان همه اين تعاليق و حواشي، با احترام نسبت به همه تعاليق و حواشي دو تعليقه فوقالعاده است.

1- تعليقه مرحوم آيةاللهالعظمي بروجردي كه عمق نظر و دقت بيشتر او را ميرسانيد.

2- تعليقه مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني است.

اما خدمات حوزوي معظمله در اين سيسال اخير، يعني بعد از فوت مرحوم آيةاللهالعظمي بروجردي كه بخشي از زعامت حوزه يا اكثريتش بر دوش او بود - نسبت به حوزه فوقالعاده كوشش ميكرد كه حوزه بايد علمي باشد؛ يعني: 1- عمقي باشد. 2- حوزه مستقل باشد. 3- علاوه بر اين در اين حوزه عشق به اهلبيت و اوامر اهلبيت عليهمالسلام حاكم باشد. گاه گاهي در مجالس خصوصي براي مدرسين و براي كسانيكه در محضر ايشان حضور داشتند صحبت از حضرت وليعصر عجلاللهتعاليفرجهالشريف و صحبت از اهلبيت عليهمالسلام ميكرد همهاش اشك در چشمهاي او حلقه ميزد، پيداست كه چه علاقهاي نسبت به اهلبيت عليهمالسلام داشت، علاقه خدادادي و وافري داشت. خصوصاً كتابهايي كه در مسير اهلبيت عليهمالسلام بود، در نشر آن ها كوشا بود و نسبت به آن ها علاقهاي داشت. مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني مرد سحرخيزي بود كه از همان دوران جواني سحرخيز بود اين براي ما طلاب درس بزرگي است. نماز شبش ترك نميشد بعد از اقامه نماز شب در منزل، وقت اذان يا قبل از اذان مشرف به حرم مطهر ميشدند، زيارت ميكردند بعد تا طليعه آفتاب مشغول تعقيبات بودند. دعاي صباح او ترك نميشد و اين خود براي ما درس است، يك آدمي كه بايد تدريس كند و تأليف كند و حوايج مردم را جواب گويد، نسبت به نماز و تعقيبات نماز و مناجات اين همه علاقهمند باشد. همه اينها را ميديديدم، نهتنها من، ديگران هم پيش از من ميدانند.

آيةاللهالعظمي جوادي آملي

طبق آيات و روايات بايد ياد علما زنده نگه داشته شود و اين وظيفهاي است که بر عهده ماست. حضرت آيةالله جوادي آملي در ديدار اعضاي ستاد کنگره بزرگداشت آيةاللهالعظمي گلپايگاني قدسسره طي سخناني با اشاره به اهميت زنده نگه داشتن ياد علما، اظهار داشتند: مشکلات جامعه را بايد با احياي آثار علما برطرف کرد، مقايسهاي بين شهر نجف و مدينه انجام دادند و گفتند: هر چند در مدينه مرقد مطهر پيامبر اکرم صلياللهعليهوآلهوسلم، حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعليها و چهار تن از معصومين عليهمالسلام وجود دارد، اما خروجي و برکات مدينه را نميتوان با شهر نجف که تنها يک معصوم عليهالسلام در آن وجود دارد مقايسه کرد. آنچه باعث شده است تا نجف اشرف رونق بگيرد به خاطر مديريت فقها و علما بوده است که در مدينه شاهد اين مديريت نبودهايم.

اين مرجع تقليد با بيان اينکه گراميداشت مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني قدسسره مايه فخر است، ابراز داشتند: اين مرجع فقيد داراي شخصيتي والا در همه ابعاد بودند ولي آنچه بهعنوان يکي از ويژگي بارز ايشان مشهود است، مديريت منحصربهفرد اين عالم رباني در زمان بحران حوزه بود. اين مرجع فقيد در زماني مديريت حوزهها را عهدهدار بودند که کشور در تلاطم بود و حوزههاي علميه در بحران اساسي به سر ميبردند؛ آن زمان «ازهاري» مردمکش در منصب نخستوزيري قرار داشت؛ در آن شرايط اين فقيه آگاه با صدور اطلاعيهاي وظعيت کشور را آرام کردند.

حضرت آيةالله جوادي آملي اضافه کردند: اداره کشور درآن زماني که امام خميني رضواناللهتعاليعليه هم در کشور حضور نداشتند، کار آساني نبود؛ لذا بنده هر وقت ياد آن دوران و مديريت اين عالم وارسته ميافتم از خدا ميخواهم تا ايشان را با انبيا و اوليا محشور فرمايد.

آيةالله مصباح يزدي

من از چهل سال قبل كه وارد حوزه علميه قم شدم ايشان از چهرههاي شاخص و مشهور حوزه بودند. و از كساني كه براي مرجعيت بعد از مرحوم آقاي بروجردي مطرح بودند به شمار ميرفتند، مجلس درس خارج پرباري داشتند، كه همواره ادامه داشت و بسيار درس پربار و نافعي بود. بعد از درس مرحوم آقاي بروجردي عدهاي از فضلاي برجسته آن روز كه الان از شخصيتهاي بزرگ و آيات عظام هستند در درس آن بزرگوار شركت ميكردند... همين طور نماز جماعتي كه صبحها در مسجد بالاسر مرقد مطهر حضرت مطهر حضرت معصومه سلاماللهعليها داشتند يك مركز تجمعي براي اوتاد و مقدسين و بزرگان بود، نماز جماعتشان بسيار با روح و با معنويت بود، و او يكي از معدود كساني بودند كه انتظار ميرفت بعد از حضرت آيةاللهالعظمي بروجردي رضواناللهتعاليعليه پرچم مرجعيت شيعه را به دوش بگيرند. آنچه از ويژگيهاي شخصيت ايشان ميشود نام برد چند ويژگي برجسته هست كه ايشان را در ميان ساير اقرانش ممتاز ميكرد.

از آن جمله؛ مراتب تقوي پارسايي، اخلاص وارستگي، بيتكلّفي، سادگي، بيآلايشي، او بود. هركس با ايشان چند دقيقهاي معاشرت و مجالست ميكرد به خوبي اينها را لمس ميكرد. قيافه نوراني و معنوي ايشان الهام بخش اخلاص و تقوي بود وقتي سخن ميگفتند محور فرمايشاتشان همين مسايل بود.

از جمله ويژگيهاي بارز ايشان، ارادت شديد به اهلبيت عليهمالسلام مخصوصاً وجود مقدس حضرت سيدالشهداء صلواتاللهعليه بود. ايشان به محض اين كه نامي از خاندان پيامبر اكرم صلياللهعليهوآلهوسلم  برده ميشد حال خاصي پيدا ميكردند و اگر اشاره به مصيبتي ميشد چشمانشان پر از اشك ميشد. مقيّد بودند مجالس بزرگداشت اهلبيت به خصوص مجالس عزاداري را به موقع خودش برگزار كنند و خودشان شركت فعال داشته باشند.

از ويژگيهاي ايشان علاقه عجيب به ترويج مذهب تشيع در سراسر جهان بود. ايشان اين را وظيفه براي خودشان ميدانستند و يك جهاد بزرگي ميدانستند كه هيچ چيز مانع انجام اين وظيفه نمي شد. در هر فرصتي به صورتي ميّسر بود كوشش ميكردند - چه در داخل كشور و چه در خارج - زمينهاي براي ترويج اسلام و تشيع فراهم كنند.

آيةالله سيدمحسن خرازي

رحلت مردان بزرگ عالم اسلام ثلمهاي ايجاد ميكند بر پيكر اسلام كه به اين زوديها اين ثلمه جبران نميپذيرد. مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني يك شخصيتي بود كه تمام جنبههاي مختلفي را كه در زعامت و مرجعيت لازم است را بهطور كامل داشت محورهاي اساسي مرجعيت و زعامت اسلام در ايشان جمع بود. ما ميتوانيم اين محورها را خلاصه كنيم. در چند امر كه لازم است در مرجعيت، اين محورها وجود داشته باشد، در آن وجود مبارك جمع بود.

محور اول: حضور علمي و فقاهت تام.

مرجع بايد نسبت به مطالب فقهي زياد كار كرده باشد. يعني يك عمري را بايد صرف مسايل فقهي كرده باشد. مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني 98 سال عمر شريفشان بود از اين 98 سال حدود 85 سال مشغول فقه و كتاب و سنت بودند و ميدانيم اين مدت طولاني ممتد براي انسان، آن هم انساني كه از نظر استعداد و حافظه از سطح عالي مردم بالاتر بود چقدر موقعيت بالايي به وجود ميآورد اين محور اول در ايشان به طور كامل وجود داشت كه واقعاً ميشود گفت كه فقيه بود و مصداق روشني از براي كلمه فقيه اهلبيت عليهمالسلام بود. من يادم ميآيد كه وقتي با مرحوم آيةاللهالعظمي آقاي حاج سيداحمد خوانساري صحبت از آيةاللهالعظمي گلپايگاني شد ايشان فرمودند: (آيةاللهالعظمي گلپايگاني) «فقيه خوبي است در فقاهت كاملاً واردند».

محور دوم: مسئله عدالت و تقوي.

وارستگي و صيانت نفس و امثال اينها است كه اينها ظهور و بروز داشت. در حضرت آيةاللهالعظمي گلپايگاني و به حق از مصاديق بارز و روشن اين حديث شريف بود كه «من كان منالفقهاء صائنا لنفسه، حافظاً لدينه مخالفا لهواه و مطيعاً لامر مولاه...» در مسئله صيانت نفس، حفظ دين، مخالفت هواي نفس اطاعت از اوامر الهي ايشان شاخص و اسوه بودند. فضايل اخلاقي ايشان در حد زياد بود كه جزو اسوههاي معروف حوزههاي علميه بودند، كه توصيف فضايل اخلاقي ايشان ميتواند حوزات علميه را به طرف خودش جلب و جذب كند، و اقتدا كنند به ايشان در آن فضائل و اخلاقيات عالي و مكارمي كه ايشان داشتند.

محور سوم: حضور در مسايل سياسي و اجتماعي

مرجع، بايد در مسايل سياسي و اجتماعي حاضر در صحنه باشد و ايشان، يكي از مراجع بزرگ عالم اسلام بود كه در مسايل سياسي و مسايل اجتماعي حضور داشت، از همان آغاز كه نهضت اسلامي ايران در قصه انجمنهاي ايالتي و ولايتي آغاز شد ايشان، با حضرت امام راحل، همگام و همقدم بودند، و اعلاميههاي بسيار غني و پر محتوا و كوبندهاي ايشان ميدادند. به مناسبتهاي مختلفي در صحنههاي سياسي حضور داشتند و پشتيباني از حضرت امام ميكردند. به ياد دارم موقعي كه حضرت امام را تبعيد كردند. ايشان در مجلس كه تدريس حضور پيدا كردند، و مقداري گريه كردند و اظهار تأثر كردند از اين كه امام رضواناللهتعاليعليه از حوزه علميه قم تبعيد شدند. به هر مناسبتي كه ميرسيد در مقاطع حساس ايشان آن تكليف الهي خودشان را در مسايل سياسي انجام ميدادند. بعد از انقلاب هم همگام و همراه با حضرت امام بودند نسبت به نظام اسلامي بسيار اهتمام داشتند توصيههاي اكيدي نسبت به حفظ نظام داشتند.

محور چهارم: مديريت

حدود 30 سال مرجعيت و زعامت ايشان طول كشيد و در اين مدت ايشان به اداره حوزات علميه بهخصوص حوزه علميه قم پرداختند، و كاملا مواظب بودند كه هجومهاي انحرافي بيروني يا هجمهها و اغراض داخلي حوزه را به طرف خودش نبرد. و حوزه از آن قداست و مصونيتي كه دارد به انحراف كشيده نشود. در طول زعامتشان موسس نظم و انظباط در حوزه مقدسه قم بودند. اولين مدرسهاي كه با نظم و انضباط در قم بهوجود آمد توسط ايشان تأسيس شد.

مرحوم آيةاللهالعظمي گلپايگاني، نسبت به حفظ حوزههاي علميه بهخصوص حوزه علميه قم اهتمام بسيار داشتند و هميشه تلاش داشتند كه حوزه از هم متلاشي نشود و مكرر ميفرمود: خداوند مقدر كرد كه ما بتوانيم در داخل كشور از اين حوزه دفاع كنيم و حوزه را حفظ كنيم.

محور پنجم: جنبههاي عملي

ايشان، خيلي جاذبه داشت. خيلي تاكيد داشتند روي توسلات به اهلبيت عليهمالسلام. خشيت الهي و خوف از خدا در وجود ايشان نمايان بود. و به حق ميشود گفت كه ايشان مصداق بارز اين آيه مباركه بودند كه خداوند ميفرمايد: «انّما يخشيالله من عبادهالعلماء»

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





يکشنبه ٠١ مهر ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام