*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤٠٦٤٢٠ ١٤:١٦ - 1398/01/20   خودشناسی اساس علم / استاد محمدباقر تحریریدرس اخلاق شماره 585 ارسال به دوست نسخه چاپي


خودشناسی اساس علم / استاد محمدباقر تحریریدرس اخلاق شماره 585

خودشناسی اساس علم / استاد محمدباقر تحریری


اساس ادیان الهی بر مسئله تعلیم و تعلّم بنا شده و قرآن و اهل‌بیت‌ علیهم السلام نیز به این مسئله اهمیت فراوانی داده‌اند؛ تا جایی که اولین سوره‌ای که بر نبی گرامی اسلام‌ صلی الله علیه و آله و سلم نازل شده، امر به قرائت و مطالعه است؛ منتها باید بدانیم که آن علمی مورد سفارش قرآن و اولیای دین قرار گرفته که سعادت دنیا و آخرت انسان را تأمین می‌کند...


خداوند در میان موجودات برای انسان یک جایگاه ویژهای لحاظ کرده است و برای اینکه انسان به آن جایگاه برسد، تعلیم و تعلم را برای او قرار داد. اساس این تعلیم و تعلّم نیز شناخت خود انسان است. انسان در مسیر علم، خود را بشناسد که چه حقیقتی است؟ با چه حقیقتی مرتبط است؟ برای چه حقیقتی آفریده شده است؟ اساساً حول این سه سؤال کسب علم کند که انسان از کجا آمده و در کجا هست و به کجا رهسپار میباشد؟ عمده معارف قرآن و سنت اهلبیت نیز بر اساس این شاخصهها دور میزند.


 مراتب علم در گفتار امام صادق علیه السلام

امام صادق علیه السلام میفرماید: من علم مردم را در چهار چیز دیدم؛ اول اینکه «أنْ تعرف ربّک»؛ اینکه خدای خود را بشناسی و این خداشناسی، اساس دین و تعلیم در حوزههای علمیه است.

دوم؛ «أنْ تعرف ما صنع بک»؛ اینکه بفهمی که خداوند نسبت به تو چه کرده و چه موجودی را بهعنوان انسان آفریده است.

به عبارتی باید خودمان را بشناسیم، قدر و منزلت خود را بشناسیم. آیا همین مقدار کافی است؟ نه، بلکه حضرت میفرماید: «والثالث؛ أن تعرف ما اراد منک»؛ اینکه بفهمیم که خدا از من و شما چه خواسته است. این هدفشناسی و مساوی با معادشناسی است.


 آسیبشناسی دینی

امام صادق علیه السلام در چهارمین فراز از فرمایش خود ما را به آسیبشناسی دینداری سفارش میکند و میفرماید: «أن تعرف ما یُخرجک من دینک»؛ یعنی بشناسید که چه چیزی تو را از دین خارج میکند که ما این را تحت عنوان آسیبشناسی دینی عنوان میکنیم. انسان اگر بخواهد دین خود را حفظ کند، باید آسیبهای اعتقادی و مسایل اخلاقی و عملی را شناسایی کند. در این دوران آسیبها خیلی زیاد شده و هرچه تیرگی و گناه در زندگانی دنیوی بیشتر شود، آسیبهای آن برای رسیدن به کمال حقیقی هم زیادتر میشود و شما باید در سیر اخلاقیتان این را توجه داشته باشید؛ چون شیطان گفته که من حتماً سر راه مستقیم تو در برابر آنها کمین میکنم: «لأقعدنَّ لهم صراطک المستقیم»؛ (اعراف/16) صراط مستقیم ما صراط بندگی است.


 رهزن بزرگ

نگویید به حوزه آمدیم تا دیگران را اصلاح کنیم. این رهزن بزرگ از آسیبهای جدی برای طلبه است. استاد اخلاق مرحوم آیتالله سعادتپرور؟رضو؟ به طلبهها گوشزد میکردند که مبادا وقتی از شما سؤال کردند که برای چه به حوزه علمیه آمدی؟ بگویید به این دلیل که دیگران را اصلاح کنم!! معنای این حرف این است که خود من اصلاح شده هستم. نه، ما باید خود را اصلاح کنیم و تا آخر عمر این اصل است و مرحله بعدی نشر آن معارفی است که ما به آن رسیدهایم و دارا شدهایم. اگر گمان کنیم که ورودمان به حوزه تنها برای آموختن علم و یاد دادن است، این خود از آسیبهای این مسیر است.

به هر حال ما به حوزه آمدیم تا بهطور دقیق خداشناسی و خودشناسی داشته باشیم و متدین شویم. انشاءالله اول خود ما متدین شویم و بعد با چارچوب و ضابطه قرآن و سنت در جامعه تأثیرگذار باشیم. شهید چمران، شهید بهشتی و شهید مطهری را ببینید که چه کردند! اول خودشان را درست ساختند و پس از آن، جامعه خود به خود آنها را الگوی خود قرار داد.

امام خمینی همه را متنبه و برای همه حجت را تمام کرده است. خلف صالح ایشان، مقام معظم رهبری آیتالله خامنهای هم اینگونه هستند و رهنمودهایشان برای حوزویان و دیگر اقشار جامعه آموزنده و مفید است.


تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


خروج