*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: آثار ماندگار  | تاریخ:1397/01/27 | ساعت:٢١:٢١ | شماره خبر:٣٩٩١٨١ |  


    آثار ماندگار شماره 549 مشکاة الانوار فی غرر الاخبار اثری از علی‌بن حسن‌بن فضل طبرسی

مشکاة الانوار فی غرر الاخبار اثری از علی‌بن حسن‌بن فضل طبرسی

  علی‌بن حسن‌بن فضل طبرسی از دانشمندان بزرگ قرن ششم هجری و نوه امین‌الاسلام طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان است. او در عصر خود از حیث علم و دانش و نیز زهد و تقوا مقام بالایی داشته و اساساً این خاندان یکی از پرافتخارترین خاندان دوره اسلامی در مقوله نشر علم و دانش دینی بوده‌اند... 

  


 


 

 

علیبن حسنبن فضل طبرسی از دانشمندان بزرگ قرن ششم هجری و نوه امینالاسلام طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان است.

او در عصر خود از حیث علم و دانش و نیز زهد و تقوا مقام بالایی داشته و اساساً این خاندان یکی از پرافتخارترین خاندان دوره اسلامی در مقوله نشر علم و دانش دینی بودهاند.

از علیبن فضل آثاری چون نشر اللآلی، کنور النجاح و مشکاة الانوار فی غرر الاخبار به جا مانده است.

تاریخ وفات ایشان را حدود سال 600ق دانستهاند.

مشکاة الانوار فی غرر الاخبار

کتاب «مشکاة الانوار فی غرر الاخبار» اثر ماندگار ابوالفضل علیبن فضل طبرسی در موضوع اخلاق و ادب است. این کتاب منبعی موثق برای دستیابی به روایات معصومین است که روایاتش مکرر در کتب دانشمندان اسلامی آمده است. علامه مجلسی ضمن استفاده از روایات آن در بحارالانوار به تجلیل از این کتاب میپردازد. محدث نوری نیز در مستدرک به این کتاب استناد مینماید. ناگفته نماند که در طول تاریخ اسلام، کتابهایی با نام «مشکاة الانوار» با موضوعات مختلف نوشته شده که از مهمترین آنها «مشکاة الانوار» کفعمی و نیز علامه مجلسی است.

انگیزه مؤلف

مؤلف در مقدمه مشکاة مینویسد: «پدرم پس از آنکه کتاب «مکارمالاخلاق» را نوشت و مورد توجه و مقبولیت عام واقع شد، شروع به تصنیف کتابی نمود که در آن اخلاق و آداب را جمع نماید. او برای این منظور اخبار فراوانی را جمعآوری نمود، اما قبل از اتمام کتاب از دنیا رفت. عدهای از مؤمنین از من خواستند تا این کتاب را مرتب نمایم، لذا با قصد قربت الهی آن روایات را جمع و تنظیم نمودم و مطالبی نیز به آنها افزودم و آنرا «مشکاةالانوار فی غررالاخبار» نام نهادم.

محتوا و ابواب کتاب

طبرسی رحمه الله مطالب کتاب خود را در ده باب تنظیم کرده و در هر باب نیز فصلهای متعددی آورده که ذیل هر فصلی به موضوعی میپردازد. ابواب کتاب به شرح ذیل است:

باب اول، در ایمان و اسلام که شامل پانزده فصل با موضوعاتی مثل توحید، اخلاص، یقین و توکل است.

 باب دوم، در خصوص صفات شیعه و احوال و علامات آنهاست که شامل 9 فصل میباشد.

باب سوم کتاب، درباره اخلاق و افعال حسنه و شامل 26 فصل است که در هر فصل یک موضوع خاص مانند توبه، عبادت، زهد، خوف و محبت بحث میشود.

باب چهارم، مربوط به آداب معاشرت و در 12 فصل است.

باب پنجم، در مکارم اخلاق نظیر حسن خلق، تواضع و عفو و در هشت فصل تنظیم شد.

باب ششم، به ذکر عیوب نفس و مجاهدت با آن اختصاص یافت که شامل 8 فصل است.

در باب هفتم، مصیبت و گرفتاریها و ثوابهای مترتب برتهذیب نفس در 9 فصل ذکر شد.

مؤلف در باب هشتم، به ذکر اخلاق ذمیمه همچو غضب، حسد، ریا و عجب پرداخت.

باب نهم، به پند و اندرزهای اخلاقی اختصاص یافته و در باب دهم، روایات متفرقهای در مسایل گوناگون ذکر شده است.

ساختار و خصوصیات

طبرسی برای طولانی نشدن روایات و تأثیرگذاری نکات اخلاقی، سلسله اسناد روایات را حذف و تنها به نام آخرین راوی اکتفا کرده است. او برای اعتبار بخشی به روایات و سهولت دستیابی به منابع، در ابتدای هر مجموعهای از روایات که دارای منبع مشترکی هستند، نام کتاب مرجع را آورده و ظاهراً روایاتی که پس از آن و بدون ذکر منبع آمده، مربوط به همان منبع است. بیشترین استفاده طبرسی در این کتاب از محاسن برقی است؛ در حالیکه بسیاری از روایات موجود در مشکاة الانوار در نسخههای موجود محاسن وجود ندارد و این مؤیدی است بر نظر کسانی که میگویند نسخه اصلی کتاب محاسن حجمی به مراتب بیشتر از کتاب حاضر داشته و مقدار زیادی از مطالب آن به دست ما نرسیده است. از منابع دیگر مشکاة الانوار میتوان به روضة الواعظین، عیون الاخبار، مجمع البیان، الارشاد اشاره نمود. در مجموع 1941 حدیث در کتاب مشکاة الانوار نقل شده است.

چاپ و نشر

این اثر فاخر اخیراً به تحقیق آقای مهدی هوشمند و توسط انتشارات مؤسسه فرهنگی دارالحدیث چاپ و منتشر شد. این تحقیق شامل ضبط دقیق نسخههای کتاب، ذکر مصادر روایات، شماره و عناوین احادیث و شرح و بیان کلمات مشکل کتاب میشود.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





شنبه ٣١ شهريور ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام