*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: آثار ماندگار  | تاریخ:1396/12/27 | ساعت:١٦:٢٦ | شماره خبر:٣٩٨٧٩٧ |  


     الدروس الشرعیة فی فقه الامامیة اثری از شهید اول

الدروس الشرعیة فی فقه الامامیة اثری از شهید اول

  شیخ شمس‌الدین محمدبن مکی‌بن احمد عاملی نبطی معروف به شهید اول از فقهای درجه اول شیعه در قرن هشتم هجری قمری است که در سال 734ق در روستای جزین از توابع جبل عامل لبنان به دنیا آمد. استادان او فخرالمحققین، سیدضیاءالدین عبدالله حلی و سیدعمیدالدین‌بن عبدالمطلب حلی بودند. در فقه و علوم اسلامی به درجات بالایی نائل آمد و کرسی تدریس برپا نمود. در محضر قدسی او ابن‌اعرج، شیخ عبدالرحمان عتایقی، فاضل سیوری حلی و علی‌بن حسن خازن تربیت یافتند... 

  


 

شیخ شمسالدین محمدبن مکیبن احمد عاملی نبطی معروف به شهید اول از فقهای درجه اول شیعه در قرن هشتم هجری قمری است که در سال 734ق در روستای جزین از توابع جبل عامل لبنان به دنیا آمد.

استادان او فخرالمحققین، سیدضیاءالدین عبدالله حلی و سیدعمیدالدینبن عبدالمطلب حلی بودند. در فقه و علوم اسلامی به درجات بالایی نائل آمد و کرسی تدریس برپا نمود. در محضر قدسی او ابناعرج، شیخ عبدالرحمان عتایقی، فاضل سیوری حلی و علیبن حسن خازن تربیت یافتند.

شهید اول در نشستهای اهلسنت و مراکز علمی آنان حاضر میشد، برخی علما به ایشان اتهام ارتداد زده و طوماری علیه او امضا کردند که به کشتن او انجامید.

نوشتهاند که با شمشیر در میدان قلعه دمشق او را به وضع دلخراشی کشتند، جسدش را به دار آویخته و تا عصر آن روز سنگبارانش کردند.

از شهید اول آثار فراوانی در علوم اسلامی نوشته شده که الاربعون حدیثاً، الفیه فی فقه، حاشیه بر قواعد علامه، الذکری، اللمعة الدمشقیه و المزار از آن جمله است.

الدروس الشرعیة فی فقه الامامیة: یکی از آثار فقهی شیعه، کتاب با ارزش «الدروس الشرعیة فی فقه الامامیة» تألیف شهید اول است که پس از کتابهای اللمعة الدمشقیه، ذکری و البیان نوشته شد.

این کتاب بین سالهای 780 تا 786 و در اواخر زندگی شهید نوشته شده و به همین دلیل مؤلف موفق به تکمیل مباحث آن نشده و تنها شامل باب طهارات تا باب رهن میشود. «الدروس» از زمان نگارش مورد توجه فقهای طراز اول و از منابع بسیاری از کتابهای معروف از جمله بحارالانوار، وسایل الشیعه و مستدرک الوسایل بوده است.

سبک نگارش: این کتاب بر خلاف دیگر کتب مؤلف که معمولاً دارای متن ادبی، مطول و غامض هستند، با متنی روان، مختصر و با جمعآوری فتاوا و نظرات فقهی قبل از خود نگارش یافته است. نظم و ترتیب مباحث الدروس، بر خلاف نظم متعارف کتب فقهی که در چهار قسمت عبادات، عقود، ایقاعات و احکام است، دارای سبک ابتکاری است که پیش از آن دیده نشده است. در این کتاب عناوین جدیدی مثل المزار، الحسبه، المحارب، المشترکات، الربا و تزاحم الحقوق در مباحث فقهی اضافه و مورد استفاده شده است.

کتاب با حجم اندک خود، حاوی مطالب عمیق و فراوان فقهی است و مؤلف آراء و نظرات فقهی علمایی چون ابنجنید، جعفی و عمانی را که آثار فقهیشان به نسلهای بعد نرسیده، نقل میکند. مؤلف در جلد اول الدروس مینویسد: «قد أتینا بحمدالله فی هذا المختصر ما لم یجتمع فی غیره من المطولات».

صاحب اعیان الشیعه نیز در جلد دهم از کتابش به نقل از کتاب المستدرک مینویسد: «الدروس التی جمعت علی صغر حجمها ما لم یوجد فی المطولات».

محتوا و مطالب: این کتاب که در سه جلد منتشر شده دارای مطالب فقهی با عناوین ذیل میباشد:

در جلد اول کتابهای طهارت، صلاة، زکات، صدقه، خمس، صوم، اعتکاف و حج مطرح شده است.

در جلد دوم مباحث مزار، جهاد، حسبه، مرتد، محارب، قضا، دعوی، قسمة، شهادات، نذر و عهد، یمین، کفارات، عتق، امالولد، مدبر، مکاتب، وقف، هبه، وصیة، میراث، صید و تذکیه نگارش یافت.

مؤلف در جلد سوم نیز به مطالبی چون اطعمه و اشربه، احیاء موات، مشترکات، لقطه، جعاله، غصب، اقرار، مکاسب، بیع، سلف و سلم، خیار، ربا، دین، صلح، تزاحم حقوق، شفعه ور هن میپردازد.

نسخههای خطی: بعضی از نسخ موجود از کتاب الدروس بدین شرح است:

الف: تصویر نسخهای مربوط به سال 900ق و به خط رشیدالدین محمدبن صفیالدین محمد زوارهای که در کتابخانه ملک تهران نگهداری میشود.

ب: تصویر نسخهای دیگر مربوط به سال 838ق که در کتابخانه مذکور وجود دارد.

ج: تصویر نسخهای مربوط به سال 822ق که در کتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری میشود.

د: نسخه چاپ سنگی قدیمی که به همت والای حضرت آیتالله سیدموسی شبیری به چاپ رسیده است.

حواشی و شروح: این کتاب به دلیل جلالت مؤلف و منزلت مطالب از دیرباز مورد توجه فقهاء بوده و به همین منظور شرحها و حواشی فراوانی برای آن نوشته شد که برخی از آن عبارت از:

الف: شرح میرزا عیسیبن محمدصالح (پدر میرزا عبدالله افندی)؛

ب: مشاوق الشموس تألیف علامه ملاحسینبن محمد خوانساری؛

ج: شرح شیخ جواد کاظمی معروف به فاضل جواد (شاگرد شیخ بهایی)؛

د: حاشیه محقق کرکی؛

ه: تعلیقات شیخ عزالدین حسنبن حسین جزایری.

چاپ و نشر: «الدروس» در سال 1412ق در سه جلد و به زبان عربی توسط انتشارات مؤسسه نشر اسلامی وابسته به جامعه مدرسین قم چاپ و منتشر شد.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





شنبه ٣١ شهريور ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام