*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: پرس‌وجو  | تاریخ:1396/09/08 | ساعت:٠٨:٤١ | شماره خبر:٣٩٥٤٨٨ |  


    پرس و جو شماره 533چگونه می‌‏توان اثبات کرد که دین خاتم، دین کامل است؟

چگونه می‌‏توان اثبات کرد که دین خاتم، دین کامل است؟

  قبل از ورود به اصل بحث لازم مى‏دانیم که بگوییم منظور از کلمه «کامل» در متن سؤال ظاهراً در مقابل ناقص است. به‌طور کلى وقتى مى‏گوییم دین کامل، یعنى دینى که ناقص نیست. به عبارت دیگر یعنى دینى که براى سعادت دنیوى و اخروى انسان کمبودى ندارد و هر آن‌چه را که آدمى براى کمال لازم دارد به او مى‏دهد... 

  


قبل از ورود به اصل بحث لازم مى‏دانیم که بگوییم منظور از کلمه «کامل» در متن سؤال ظاهراً در مقابل ناقص است. بهطور کلى وقتى مى‏گوییم دین کامل، یعنى دینى که ناقص نیست. به عبارت دیگر یعنى دینى که براى سعادت دنیوى و اخروى انسان کمبودى ندارد و هر آنچه را که آدمى براى کمال لازم دارد به او مى‏دهد.

کلید دستیابى به دلایل کامل بودن اسلام در مسئله خاتمیت است. بدین معنا که خاتم بودن پیامبر اسلام و اعتقاد به اینکه بعداز ایشان نیازى به ارسال پیامبران دیگرى نیست، در واقع ما را رهنمون مى‏شود به اینکه قاعدتاً این دین باید دینى کامل باشد؛ چراکه اگر کامل نمى‏بود بر خداوند لازم بود که براى کامل شدن هدایت انسان دین دیگرى را بفرستد. از آنجا که طبق ادله عقلیه و نقلیه میدانیم، خداوند دین دیگری را نمیفرستد، پس باید این دین هر آنچه را که انسان تا روز قیامت لازم دارد، دارا باشد که اگر چنین نباشد لازم مى‏آید خداوند در هدایت نمودن انسان ادله و حجت‏ها را تمام نکرده باشد و این هم بر شارع مقدس قبیح است.

پس ملاحظه مى‏فرمایید مسئله خاتمیت و بحث کامل بودن اسلام دو روى یک سکه‏ و به یکدیگر مرتبط هستند.

در این نوشتار ما در مقام پاسخ، همان راهى را طى مى‏نماییم که براى اثبات خاتمیت ذکر نموده‏اند، لیکن نیمنگاهى هم در همین راستا به بحث کامل بودن دین اسلام خواهیم داشت. بهعنوان مقدمه عرض مى‏داریم که قوانین اسلام همواره تازه و نو و داراى طراوتى است که در هیچ یک از قوانین دیگر چنین طراوتى دیده نمى‏شود و همین است که قوانین اسلام را براى همه زمان‏ها متناسب نموده است. بدین معنا که در هر عصر و زمانى و براى هر عملى شما مى‏توانید از قوانین اسلام حکمى را بیابید و این چنین است که در مى‏یابید این دین در هر مسئله‏اى حکمى دارد و بىتفاوت و یا ساکت از کنار آن عبور ننموده، و همین وجه مى‏تواند یکى از وجوه کامل بودن اسلام باشد.

دین اسلام براى آن که بتواند در هر زمان و براى هر مسئله‏اى جواب داشته باشد، از یک ابزارها و مکانیزمى استفاده مى‏نماید که در سیستم‏هاى قانونگذارى بىنظیر است. ذیلاً اشاره‏اى داریم به آن ابزارها:

1. استفاده نمودن دین اسلام از قواعد و قوانین کلى که این قواعد در واقع رمز و سرّ شمولیت و فراگیرى این آیین الهی است. براى این که قواعد کلى همیشه بتوانند فراگیر باشند و در هر مسئله‏اى مشکلگشا گردند، لازم است که از منابع خاصى اخذ گردند و همچنین به نحو خاصى مورد استفاده قرار گیرند که در اینجا ما به آن منابع اشاره‏ میکنیم:

الف. خداوند احکام عقل سلیم را در استنباط احکام شرعى، حجت دانسته است؛ مثل حکم عقل به قبیح بودن مجازات بدون بیان قبلىِ حکم، یا حکم عقل به قبیح بودن ظلم یا حسن بودن عدل و... . بدین ترتیب ملاحظه مى‏فرمایید که اسلام به کمک عقل سلیم، یکسرى قواعد کلى را ایجاد مى‏کند که این قواعد داراى شمولیت است و براى هر زمان و هر مسئله‏اى مى‏توان از این قواعد فراگیر استفاده بجا نمود.

ب. خداوند احکام را تابع مصالح و مفاسد قرار داده است. بهطور مثال هر امرى که داراى مصلحت بیشتر باشد یا داراى اهمیت بالاترى باشد نسبت به امور فرو دست خویش رحجان دارد.

ج. وجود قوانین کلى که این قواعد مى‏توانند محدودکننده بقیه احکام الهی باشند. از جمله اینکه خداوند مى‏فرمایند: «خدا در دین براى شما حرج و سختى قرار نداد.» (1) که این قانون مى‏تواند احکام دینى‏اى را که براى انسان ایجاد مشقت مى‏نماید، محدود و به نوع دیگرى تبدیل نماید. بدینسان یک حکم دینى، به تناسب موقعیت و وضعیت مکلف، قابل تغییر و تبدیل خواهد بود. قواعد مربوط به اضطرار و اکراه نیز از این قبیل‏اند.

د. قوانین اسلام مطابق با فطرت آدمى است و خداوند در قوانین اسلامى رعایت سرشت تغییرناپذیر انسان را نموده است و آنچه را که ملایم با طبع سلیم انسانى بوده، براى او لحاظ نموده و در طریق قانونگذارى، راه اعتدال را پیش گرفته است. به عبارت دیگر، خداوند متعال در تدوین قوانین کلى رعایت فطرت پاک انسان را نمود. از جمله این قوانین مربوط به زن و مرد است که قوانین اختصاصى براى هر یک از آنها قرار داده است.

ه. اجتهاد یکى دیگر از اصول پذیرفته شده بهخصوص در تشیع است، بدین نحو که مجتهد با تدوین و تنظیم قواعد و کلیات، مسایل جدید را با آنها تطبیق مى‏دهد و این چنین است که دین براى هر امر حادثی و در هر زمانى مى‏تواند راهحلى ارایه نماید.

نهایتاً با وجود این منابع کلى و این راه‏ها است که علامه شعرانى مى‏گوید: «فقه اسلام ناقص نیست، بلکه ما کلیاتى داریم که در هر زمان مى‏توانیم مسایل مستحدثه را از آنها استخراج نماییم و این امر از زمان شیخ طوسى تا زمان ما رایج بوده است.» (2)

2. یکى دیگر از ابزارهایى که دین اسلام از آن استفاده مى‏نماید، تعدد و تنوع احکام است، شما وقتى در کتب فقهى مى‏نگرید، ملاحظه مى‏کنید که طیف وسیعى از احکام وجود دارد که شامل ابتدایى‏ترین مسایل زندگى، مثل آشامیدن و خوردن تا پیچیده‏ترین روابط اجتماعى از بیع و حکومت و... میشود. پس علاوه بر آن کلیاتى که در قسم قبل متذکر شدیم و مى‏تواند راهگشا باشد، اسلام بهطور موردى و جزئى نیز احکام زیادى در طیف وسیعى از زندگى فردى و اجتماعى انسان دارد و این نیز یکى دیگر از جلوه‏هاى شمولیت و فراگیرى اسلام و کامل بودن این دین الهی است.

تا اینجا ما به یکى از دلایل کامل بودن دین اسلام که همان فراگیر بودن احکام دین الهی است، اشاره نمودیم در ادامه بحث براى روشن شدن وجه کمال اسلام به ادله دیگرى مى‏توان اشاره نمود:

1. بررسى جزء جزء احکام اسلامى و مقایسه آنها با احکام مشابه در ادیان الهی یا دیگر نظام‏هاى حقوقى فعلى، یکى دیگر از راه‏هایى است که مى‏تواند مترقى و کامل بودن احکام دین اسلام را هویدا نماید. بهطور نمونه احکام معاملات؛ یا نکاح در اسلام با احکام مشابه آن در یهودیت و مسیحیت اگر مقایسه شود، تنوع و وسعت نظر قانونگذار اسلامى ستودنى است، حتى در میان قوانین موضوعه فعلى دنیا، قانون مدنى ایران که نشأت گرفته از فقه شیعه جعفرى است، به اذعان اساتید و کارشناسان مربوطه از مترقى‏ترین قوانین مدنى دنیا است.

2. یکى دیگر از وجوه کمال اسلام، تفوق اخلاق اسلامى و سلوک نبوى، بر دیگر مکاتب اخلاقى (چه در زمان ظهور چه در زمان فعلى) است. اخلاق اسلامى بر خلاف دیدگاه یهودیت و مسیحیت که یکى به دنیا زیاد توجه نموده است و دیگرى به آخرت، یا بر عکس مکاتب اخلاقى امروزى که تنها به بعد مادی انسان توجه دارد، ضمن جمع‏آورى همه ابعاد انسان و پاسخگویى به این نیازها، توانسته است هدف بسیار والایى را براى زندگى انسان ترسیم کند و آن چیزى جز قرب الهی نیست.

3. از میان ادله کامل بودن اسلام مى‏توان به آیات و روایات عدیده‏اى اشاره نمود از جمله:

الف. «إِنَّ فی‏ هذا لَبَلاغاً لِقَوْمٍ عابِدینَ»(3)؛ در این کتاب، ابلاغ روشنى است براى جمعیت عبادت‏کنندگان‏.

علامه طباطبایى در تفسیر این آیه مى‏نویسد: ابلاغ به معناى کافى بودن و بس شدن و نیز به معناى آن چیزى است که آدمى بهوسیله آن به آرزوى خویش مى‏رسد. (4) شما این آیه را در کنار آیه «الیوم اکملت لکم دینکم» (5) بگذارید آن گاه متوجه مى‏شوید که اسلام آن دین کاملى است که انسان بهواسطه آن به آرزوى خویش که همان قرب الی الله است مى‏رسد.

ب. «و الذى ارسل رسوله بالهدى و دین الحق لیظهره على الدین کله» (6)؛ مفاد آیه، همان غلبه بر همه ادیان است و این که بعد از آن، دین دیگرى نمى‏آید. پس اگر قرار بود که دین دیگرى بعد آن بیاید لازم مى‏بود که آیه نسخ گردد.

ج. سماعه از امام موسى کاظم علیه السلام نقل نمود که به امام عرض کردم: آیا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم آنچه را که براى مردم عصر خودش کافى بود، اتیان نمودند؟ امام جواب دادند: بله، بلکه آنچه را که مردم تا روز قیامت نیاز دارند پیامبر برای آنها آوردند. (7)

د. حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم در خطبه حجةالوداع فرمودند: «اى مردم! نیست چیزى که شما را به بهشت نزدیک نماید و از آتش دور کند، جز آنکه برایتان امر کردم و نیست چیزى که شما را به آتش نزدیک کند و از بهشت دور نماید جز آن که شما را از آن نهى نمودم.» غیر از این قبیل آیات و روایات که بهطور مستقیم دلالت بر تکمیل بودن اسلام دارند، مى‏توان ادله روایى ختم نبوت را نیز به آن منضم نمود.

پینوشتها

  حج/78.

2ـ خرازى، محسن، بدایةالمعارف الالهیة/1/270، به نقل از کتاب راه سعادت/214.

3ـ انبیا/106.

4ـ طباطبایى، سیدمحمدحسین، المیزان/28/186.

5ـ مائده/5.

6ـ توبه/33.

7ـ کلینى، کافى/1/57.

منبع: پایگاه اطلاعرسانی مؤسسه رواق حکمت

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





چهارشنبه ٢٢ آذر ١٣٩٦
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام