*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


گروه خبری: پرس‌وجو  | تاریخ:1396/07/24 | ساعت:١٣:١٣ | شماره خبر:٣٩٤٥٤٥ |  


    پرس‌وجو شماره 528چرا باید برای شهادت امام حسین‌ علیه‌السلام و یارانش عزاداری و گریه کنیم؟

چرا باید برای شهادت امام حسین‌ علیه‌السلام و یارانش عزاداری و گریه کنیم؟

  مگر آنان با شهادت به قرب الهی نرسیدند و به افتخاری بزرگ نائل نشدند، پس چرا باید ناراحت بود؟ چرا مسیحیان برای کشته شدن مسیح علیه‌السلام گریه و عزاداری نمی‌کنند؟ عاشورا و حادثه کربلا از چند جنبه قابل ارزیابی و تحلیل است که هر کدام می‌تواند حکم خاص داشته باشد. در ابتدا باید گفت که ما با دو چهره از عاشورا روبه‌رو هستیم: ... 

  


 

 

مگر آنان با شهادت به قرب الهی نرسیدند و به افتخاری بزرگ نائل نشدند، پس چرا باید ناراحت بود؟

چرا مسیحیان برای کشته شدن مسیح علیه‌السلام گریه و عزاداری نمیکنند؟

 عاشورا و حادثه کربلا از چند جنبه قابل ارزیابی و تحلیل است که هر کدام میتواند حکم خاص داشته باشد. در ابتدا باید گفت که ما با دو چهره از عاشورا روبهرو هستیم:

اول: چهره زیبایى‏ها

زیبایى‏ها یعنى عظمتى که حضرت اباعبدالله علیه‌السلام و یاران ایشان در ابعاد مختلف آفریده، عالى‏ترین جلوه‏هاى کمال انسانى را با عمل خویش ترسیم نموده و بزرگترین درس را به بشر آموختهاند. این بُعد از حادثه عاشورا بسیار غرورانگیز و افتخارآفرین است. بهراستى باید به خود بالید که در چنین مکتب درخشانى رشد یافتهایم و با آن مى‏میریم و حاضریم همه هستى خود را در راه این مکتب نثار کنیم.

شهادت برای شهید یک موفقیت، بلکه بزرگترین موفقیت است. امام حسین علیه‌السلام فرمود: «جدم پیامبر به من فرمود: نزد خدا مرتبهای داری که جز با شهادت به آن نائل نمیگردی».

بر این اساس شهادت برای شهید یک پیروزی بهشمار میآید و سیدبن طاووس در این رابطه میگوید: اگر دستور عزاداری به ما نرسیده بود، ایام شهادت امامان را جشن میگرفتم. امام علی علیه‌السلام آنگاه که میبیند مرگ بهصورت شهادت نصیبش شد، از خوشحالی در پوست خود نمیگنجد، و (1) بعداز ضربت خوردن میفرماید: «والله ما فجأنی من الموت وارد کرهته و لا طالع أنکرته و ما کنتُ إلا کقارب ورد و طالب وجد و ما عند الله خیر للابرار؛(2) به خدا سوگند، هیچ امر خلاف انتظاری برای من رخ نداده، بلکه همان چیزی پیش آمده است که در آرزوی نیل به آن بودم. مانند کسی هستم که در جستوجوی آب در صحرایی میگردد و ناگهان چاه آبی یا چشمهای پیدا میشود. مَثَل جویندهای هستم که به مطلوب خود رسیده است». آری بر اساس این رویکرد، شهادت اولیای الهی جشن و شادی دارد؛ جشن و شادی برای رسیدن به عالیترین مرتبه کمال و لقای محبوب از طریق شهادت.

دوم: چهره غمبار

چهره دیگر عاشورا جنبه تراژدیک، غمبار و اسفبار آن است. تأسف از این که چرا امت، حق امام علیه‌السلام را پاس نداشته و ناجوانمردانه‏ترین برخورد را نسبت به محبوب‏ترین خلق خدا و شریف‏ترین انسان‏ها روا داشتند. ظلمى که بر امام علیه‌السلام و اهلبیت و یاران ایشان تحمیل شد، دل هر انسان نیکو سیرتى را به درد مى‏آورد و روح آدمى را سخت مى‏آزارد و جشن و شادی در اینجا معنا ندارد. چگونه میتوان در مواجهه با این چهره از عاشورا متأثر نشد؟!

کیست که بشنود حضرت ابیالفضل در آن صحراى سوزان و با آن عطش جانکاه، از میان صدها مأمور دشمن خود را به شریعه رساند و چون مقابل رودى عظیم و آب گوارا قرار گرفت و آب را تا دهان آورد، ولى همین که به یاد تشنگى حضرت ابیعبدالله علیه‌السلام و فرزندانشان افتاد، به خود اجازه نوشیدن نداد این مردانگى و شرافت، او را به ریختن اشک وادار نسازد؟! علاوه بر این مطالب عاطفی، انسان در حالت گریه و رقت قلب بیش از هر حالت دیگر خود را به محبوبی که برای او میگرید، نزدیک میبیند و در حقیقت در آن حال است که خود را با او یکسان میبیند. خنده و شادی بیشتر جنبه شخصی و در خود فرو رفتن دارد، اما گریه بیشتر از خود بیرون‏ آمدن و خویش را فراموش کردن و با محبوب یکی شدن، است. به تعبیر شهید مطهری «گریه بر شهید، شرکت در حماسه او و هماهنگی با روح وی و موافقت با نشاط و حرکت او است». (3)

از طرف دیگر نیز شهادت شهید برای کسانی که او را از دست داده و از فیض وجود او محروم ماندهاند، تأثرانگیز است، در حالیکه انسانها میتوانستند از برکت وجود وی، در همان عصر و در دوران آینده بهرهمند گردند. نتیجه اینکه این گریه برای خود ما است، نه بر شهیدی چون امام حسین علیه‌السلام که با شهادت به مقام قرب الهی نائل شد.

بنابراین عمل مسیحیان قابل توجیه نخواهد بود؛ زیرا ما بر شخص امام که با شهادت به بالاترین مرتبه نائل شد، نمیگرییم؛ ضمن اینکه عمل مسیحیان (گریه و شادی) میتواند برخاسته از تفکر نادرستی باشد که خون حضرت مسیح علیه‌السلام را فدیهای برای کفاره گناهان خود میدانند که با کشته شدن ایشان، پاک گشتن فرزندان آدم از گناه تضمین شد.

عزاداری و سوگواری برای سالار شهیدان از جهات دیگر نیز شایسته و قابل توجیه است که به شرح آنها میپردازیم:

الف) تولی و تبری:

تولی به معنای دوست داشتن دوستان خدا و تبری به معنای بیزاری جستن از دشمنان خدا است. در تولی دوستی پیامبر و خاندانش و در تبری دشمنی با دشمنان پیامبر و خاندانش قرار دارد.

عزاداری، نیز لعن و نفرین بر قاتلان، ادای تکلیف تولی و تبری است که از فروع دین و تکالیف شیعه است.

اشک ریختن بهعنوان نوعی بیعت و امضا کردن پیمان و قرارداد دوستی با سیدالشهدا و نیز ابراز انزجار و تنفر از قاتلان حضرت است.

در آموزههای اسلامی دوستی خاندان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم جایگاه ویژهای دارد، تا جایی که قرآن آن را مزد رسالت معرفی کرده است «قل لا أسئلکم علیه اجراً الاً المودة فی القربی» (4) در روایات نبوی نیز به دوستی پیامبر و اهلبیتش بسیار سفارش شده است، در منابع اهلسنت روایت شده که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود: «لا یؤمن أحدکم حتی أکون أحبّ إلیه من ولده و والده و الناس اجمعین»؛ مسلمان میبایست رسول اسلام را از همه مردم و حتی از خود و پدر و مادرش، بیشتر دوست داشته باشد. (5)

نیز فرمود: «لا یؤمن عبد حتی أکون أحبّ إلیه مِن نفسه و تکون عترتی إلیه أعزّ من عترته و یکون أهلی أحب إلیه مِن أهله و تکون ذاتی أحبّ إلیه مِن ذاته»؛ فرد مسلمان میبایست به عترت علاقه داشته باشد، بهگونهای که آنان را از همه عزیزانش بیشتر دوست داشته باشد. (6)

حال که مسلمان باید دوستدار پیامبر و خاندان مطهرش باشد، دوستی میبایست صادقانه باشد و دوستی صادقانه شرایطی دارد؛ از جمله اینکه دوستدار پیامبر و آلش میبایست نسبت به دشمنان آن خاندان تبری و بیزاری بجوید که در روایات متعددی به این امر سفارش شده است. ابنعباس از رسول خدا روایت میکند: «هر که بخواهد خداوند همه خیرها را برایش گرد آورد، میبایست پس از من به علی علیه‌السلام بپیوندد و دوستانش را دوست دارد و دشمنان او را دشمنی بدارد». (7)

امام صادق فرمود: «آن کس که دوست دارد بین او و خداوند حجاب نباشد، بهصورتی که او به خداوند و خدا به او نظر کند، باید آلمحمد را دوست و دشمنان آنها را دشمن بدارد». (8)

بر این اساس عزاداری نوعی تولی و تبری است که در آموزههای دینی سخت مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر این مطالب که در توجیه اشکریزی و گریه برای شهادت امام حسین علیه‌السلام گفته شد، وجود برخی روایات نیز ما را به این امر ارشاد مینماید.

حضرت على علیه‌السلام مى‏فرماید: «یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزننا و یبذلون اموالهم و انفسهم فینا،اولئک منّا و الینا؛ (10) پیروان ما در شادى و حزن ما شریکند و دارایی و جان خویش را در راه ما بذل می کنند، آنان از ما هستند و بازگشتشان به سوی ما است.»

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «شیعتنا جزء منا خلقوا من فضل طینتنا یسوؤهم ما یسؤنا و یسرهم ما یسرنا؛ (11) شیعیان ما پاره‏اى از وجود ما هستند و از زیادى گِل ما آفریده شده‏اند؛ آنچه که ما را بدحال یا خوشحال مى‏سازد، آنان را بدحال و خوشحال مى‏گرداند.»

بر این اساس وظیفه عقلانى و شرعى، ایجاب مى‏کند که در ایام عزادارى اهل‏بیت علیه‌السلام، محزون و غمگین بود و حزن خود را با اشک و زارى، و مانند افراد غم‏زده اظهار نماییم.

ب) رشد فردی، اجتماعی و فرهنگی

از جمله حکمت و آثار عزاداری برای سرور شهیدان حسینبن علی و یاران مظلومش، این است که وسیلهای برای رشد و شکوفایی شخصیت انسان میباشد، چراکه هر عزاداری پیشاز آنکه در غم و ماتم اشخاص به سوگ بنشیند، میبایست نسبت به مصیبتدیدگان شناخت داشته باشد.

بنابراین میتوان ادعا کرد که یکی از فواید عزاداری، شناخت الگوهای ارائه شده از سوی امامان است، در عزاداری آرمانهای با ارزش پیشوایان مظلوم بیان میگردد که قدم بسیار با ارزشی در راه حفظ ارزشها و آرمانهای اسلامی و فرهنگسازی میباشد. بدون تردید همین امر نسل جدید را که در مجالس عزاداری شرکت میکند با فرهنگ اهلبیت آشنا میگرداند و آنها را از لحاظ فرهنگی، دگرگون میکند.

پ) زنده نگه داشتن و ترویج دائمی مکتب:

زنده داشتن نهضت عاشورا که بخشی از آن با عزاداری و گریه برمصایب شهدای کربلا حاصل میشود، اساساً موجب زنده نگه داشتن و ترویج دائمی مکتب قیام و انقلاب در برابر طاغوتها و تربیتکننده و پرورشدهنده روح حماسه و ایثار است. چنانکه در اثر به اسارت رفتن خاندان امام و رساندن پیام امام به مردم کوفه و شام توسط امام سجاد علیه‌السلام و حضرت زینب سلام‌الله‌علیها نهضت عاشورا به ثمر نشست. برپایی مجالس عزا نیز ادامه دادن رسالت پیامرسانان عاشورا است. گریستن در سوگ شهدای کربلا، تجدید بیعت با عاشورا و فرهنگ شهادت و تغذیه فکری و روحی با این مکتب است.

از این رو ائمه علیهم‌السلام به گریستن بر مظلومیت شهدای کربلا تأکید کرده‏اند. برای گریه بر مصیبت‏های امام حسین علیه‌السلام ثواب‏ها و فضیلت‏های فراوان ذکر کرده و فرموده‏اند که چشم گریان بر کربلائیان، چشمه فیض خدا است. (14)

گریه در فرهنگ عاشورائیان سلاح برّان و فریاد اعتراض به ستمگران است که به تعبیر حضرت امام خمینی قدس‌سره «گریه کردن در عزای امام حسین، زنده نگه داشتن نهضت است. گریه بر مظلوم، فریاد مقابل ظالم است». (15)

..................................................................

پینوشتها

1. شهید مرتضی مطهری، شهید (ضمیمه قیام و انقلاب مهدی)/ 117 118.

2. نهجالبلاغه، نامه 23.

3. مرتضی مطهری، شهید (ضمیمه قیام و انقلاب مهدی) /124.

4. شورى/23.

5. کنزالعمال، متقی هند/1/37.

6. شیخ صدوق، عللالشرایع/1/140.

7. بحارالانوار/27/55.

8. حمیری، قربالاسناد/351.

9. المحبة فىالکتاب والسنه/169، 170، 181 و 182.

10. بحارالانوار/44/287.

11. همان/65/24.

12. سفینةالبحار/3/497 ماده عشر.

13. امالی صدوق/112، مجلس27، ح5.

14. بحارالانوار/44/286.

15. صحیفه نور/8/70 .

..................................................................

منبع: مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





دوشنبه ٢٩ آبان ١٣٩٦
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام