*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤١٥٥٥٤ ١٠:٠٠ - 1399/08/17   اخلاق در حوزه شماره 644 ارسال به دوست نسخه چاپي


اخلاق در حوزه شماره 644

ارزش تفکر - آیت‌الله تألّهی


سرّ این‌که تفکر بهتر از عبادت عملی است، این است که در آن معنای ذکر نهفته است و علاوه بر آن این‌که تفکر، دو چیز بزرگ را می‌افزاید، معرفت و محبت؛

در روایت آمده است: «تفکر ساعةٍ خیرٌ من عبادة سنةٍ؛ ساعتی تفکر بهتر از عبادت یک ماه است» تفسیر عیاشی/ج2. در روایت دیگری میفرماید: «تفکر ساعة خیر من عبادة سبعین سنةً؛ ریاضالسالکین/ج3 در روایت دیگر آمده: لا عبادةَ مثل التفکر؛ من لایحضره الفقیه/ج2

راوی میگوید که از حضرت امام صادق(ع) درباره آنچه مردم درباره تفکر روایت میکنند، سؤال کردم که چگونه فکر کنیم؟ امام(ع) فرمود: تمرُّ بالخربةِ و بالدیار القفار فتقول أین بانوکِ، این سکانکِ ما لک لا تتکلّمینَ؛ عبور میکنی از منزلهای خرابه و خالی از سکنه و میگویی: کجا رفتند ساکنان و مالکان و بانیان شما؛ چرا حرف نمیزنید؟!

یکی از بزرگان میگوید: سرّ اینکه تفکر بهتر از عبادت عملی است، این است که در آن معنای ذکر نهفته است و علاوه بر آن اینکه تفکر، دو چیز بزرگ را میافزاید، معرفت و محبت؛ چراکه فکر کردن کلید معرفت و سبب شهود جمال و جلال الهی است. ذکر نیز محبت بهجای میگذارد؛ ولیکن تفاوت بین این دو محبت، همچون تفاوت خبر داشتن و دیدن است.

اصولاً دین اسلام، دین تفکر است. انسان بهوسیله فکر، گمشدهاش را پیدا میکند و مشکلش حل میشود. در روایت دیگری از امام رضا(ع) وارد شده که «لیس العبادة کثرةَ الصلاة والصوم؛ إنما العبادة التفکر فی امرالله عزّوجلّ؛ عبادت منحصر در نماز خواندن و روزه گرفتن نیست؛ همانا عبادت، تفکر در امر خداوند عزّوجل است».

 

  تفکر، سیر سالک است

فکر، رفتن سالک است به سیر کشفی، از کثرت و تعینات به حقیقت و به سوی حق رفتن است و این رفتن، عبارت از وصول سالک است به عدم و به فنا فیالله.

در مشرب ما معنی آدم فکر است*عالم بدن است و روح عالم فکر است.

گفتهاند اول فکر و بعد عمل؛ فکر و تدبیر نما در ترکیب وجود خود که اول امر، آب گندیدهای بودی، علقه شدی، مضغه شدی و صورت انسانی به افاضه شد. فکر کن چه بودی و در کجا بودی که خدا تو را به این عالم آورد.

فیض کاشانی (ره) میفرماید: گفتن و دانستن اینکه خدا یکی است چه سود؟ چون پیش هزار صنم سجده میکنی. علم بیعمل وبال است و قول بیفعل نکال.

 

  اموری که فکر در آنها نکوست

اندیشه در نعمتهای الهی خوب است و باعث افزایش معرفت شخص به نعمتها میشود. فکر در موت باعث اعراض از دنیا و اقبال به آخرت است که فرمودند: «أکثروا ذکر هادم اللذاتِ»؛ عرض شد که «هادم اللذات» چیست؟ فرمود: مرگ است. همچنین در عقوبات الهی فکر کنید تا خوف انسان زیاد شود. در صفات و اسماء حقتعالی فکر شود. فکر در خطاها و گناهان خود که باعث توبه و ندامت است. تفکر در احکام الهی و تدبر در کتاب او که فرمود: قرآن را با تفکر بخوانید. در روایتی از امیرالمومنین (ع) آمده است که « الا لا خیر فی قرائةٍ لیس فیها تدبّرٌ.»

 

 سخن آخر

فکر از افضل عبادات است. فکر، انسان را از مرتبه غفلت به مرتبه انتباه میکشد.

شایسته است که انسان، با حواس جمع در عالم فکر کند و در ربوبیت الهی غور نماید که چگونه خلایق را با این اختلاف مقامات و درجات و مراتب استعداد آفرید. منظور حق متعال از ایجاد این مخلوقات چه بوده؟ و غایت سیر خلق به کجاست؟

امام صادق(ع) فرمود: «کان اکثر عبادة ابیذر رحمةالله علیه خصلتین؛ التفکر و الاعتبار».

والسلام علی مناتبع الهدی و آخر دعوانا انِ الحمدلله رب العالمین.

منبع: اسرار سلوک

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


خروج