*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٤٠٧٧٦٣ ١١:٥٥ - 1398/04/10   شمع الیقین و آیینه دینآثار ماندگار شماره 595 ارسال به دوست نسخه چاپي


شمع الیقین و آیینه دینآثار ماندگار شماره 595

شمع الیقین و آیینه دین


میرزا حسن عبدالرزاق‌بن علی‌بن حسن لاهیجی معروف به میرزا حسن لاهیجی از حکمای متشرع عصر صفوی و فرزند فیلسوف بزرگ اسلامی ملا عبدالرزاق لاهیجی بوده است. او حدود سال 1045ق در قم متولد شد. تحصیلات را از نزد پدر گرامی‌اش آغاز نمود و گفته‌اند که در ادامه از محضر فیض کاشانی و قاضی سعید قمی بهره‌مند شد. او از قم به کربلا و نجف اشرف سفر علمی نمود و پس از سال‌ها تحصیل و کسب علوم و معارف به زادگاهش مراجعت نمود...


از میرزا حسن بیش از سی اثر علمی در موضوعات مختلفی چون فلسفه، فقه، حدیث و دعا به جا مانده که رساله آیینه حکمت، اصول خمسه، روایع الکلم و بدایع الحکم، سرّ مخزون و زواهر الحکم نمونهای از آنهاست. ایشان عاقبت طبق قول صاحب ریاض در سال 1121ق در قم وفات نمودند و در قبرستان شیخان قم دفن شدند.


 شمع الیقین و آیینه دین

کتاب «شمع الیقین و آیینه دین» از تألیفات حسنبن عبدالرزاق لاهیجی در موضوع کلام و عقاید اسلامی است که میتوان آن را یکی از کتب شاخص در این موضوع معرفی نمود. مؤلف کتابش را به زبان فارسی و با متنی دلپذیر و قابل فهم نوشته است که البته صبغه حکمی و فلسفی نیز دارد. نگارش کتاب در پانزدهم شوال سال 1092 قمری به پایان رسیده است.


 محتوا و مطالب کتاب

«شمع الیقین» با یک مقدمه و پنج باب تنظیم و نگارش یافته و مؤلف در هر باب، به یکی از اصول پنجگانه عقاید شیعه پرداخته است.

باب اول کتاب در موضوع توحید و شامل هشت فصل است. در این باب سعی شده که با کمک ادله نقلی و نیز عقلی، توحید حق متعال اثبات شود. مؤلف در فصول یک تا پنجم، حول توحید ذاتی حق متعال بحث نموده و در فصل ششم تا هشتم نیز به افعال و صفات خداوند اشاره نمود. نگارنده در فصل ششم مینویسد: دلیل بر اثبات این صفات برای ذات مقدس خداوند بسیار است؛ از آن جمله یکی این است که موجودات عالم صاحب این صفات هستند و لذا به طریق اولی خالق این مخلوقات، این صفات را بهصورت کامل داراست.

باب دوم کتاب درباره عدل الهی است که در پنج فصل نوشته شد. فصل اول در حسن و قبح افعال؛ فصل دوم در غایت فعل واجب الوجود؛ فصل سوم در وجوب اصلح و لطف خداوند متعال؛ فصل چهارم در تنزیه افعال واجب تعالی از ظلم و شر است و در فصل پنجم به مسئله اعمال عباد اشاره شد که در قالب سه مذهب جبر، تفویض و امر بین الامرین مورد بررسی قرار گرفت.

باب سوم در موضوع نبوت و شامل پنج فصل است. مؤلف در فصل اول مینویسد: به مقتضای رحمت شامله و حکمت کامله خداوند متعال، بر خداوند واجب است تعیین حاکمی موصوف به صفات عالیه برای تربیت نوع انسان وگرنه لازم میآید بطلان اشراف مخلوقات و هلاکت جمیع موجودات.

مؤلف در فصل پنجم، معجزه نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم، یعنی قرآن را تنها راه اثبات نبوت ایشان میداند. باب چهارم کتاب در موضوع امامت و خلافت پیامبر اکرم است که در چهارده فصل نوشته شد. کتاب با موضوع معاد در دو بعد معاد جسمانی و معاد روحانی به پایان میرسد که شامل چهار فصل است.


 نسخه

نسخهای از کتاب «شمع الیقین و آیینه دین» در کتابخانه مسجد اعظم قم موجود است که به خط نستعلیق بوده و آخر آن کمی افتادگی دارد.


 چاپ و نشر

این کتاب فاخر، در سال 1387ش توسط انتشارات سایه و در قطع وزیری به زیور طبع آراسته شده است.

گفتنی است که این اثر توسط برخی از پژوهشگران حوزوی تصحیح و تحقیق شده و حضرت آیتالله سبحانی مقدمهای عالمانه برای آن نوشته است.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


 


خروج