*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخبار افق, اخبار افق شماره خبر: ٤٠٧١٥٦ ١٢:١٩ - 1398/02/25   رمضان مسیر پرفراز و نشیب تهذیب را هموار می‌کندآیت‌الله‌العظمی مظاهری  ارسال به دوست نسخه چاپي


رمضان مسیر پرفراز و نشیب تهذیب را هموار می‌کندآیت‌الله‌العظمی مظاهری

رمضان مسیر پرفراز و نشیب تهذیب را هموار می‌کند


حضرت آیت‌الله مظاهری اظهار داشتند: در ماه مبارک رمضان، به خیلی مقام‌ها می‌شود رسید؛ از جمله برخورداری از مغفرت پروردگار و رسیدن به بهشت و نعمت‌های بهشتی است. به گزارش خبرگزاری حوزه، این مرجع تقلید، 18 اردیبهشت در درس اخلاق خود، نکاتی را درباره «برکات غنیمت شمردن فرصت‌های زندگی» بیان کردند. متن سخنان معظم‌له در ادامه می‌آید...


بسم‏اللهالرحمنالرحیم‏

«رب اشرح لی صدری‏ ویسر لی أمری واحلل عقدةً من لسانی یفقهوا قولی‏»

علامه مجلسی در بحارالانوار روایتی از رسول گرامی صلی الله علیه و آله و سلم نقل میکند که میفرمایند:

«إن لربکم فی أیام دهرکم نفحات ‏ألا فتعرضوا لها»

توصیه و سفارش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم که باید سرمشق زندگی قرار گیرد این است که: نسیمهای رحمت خداوند در دوران زندگی شما میوزد، مراقب باشید که خود را در معرض آن نسیمها قرار دهید و از برکات آن بهرهمند گردید. مواظب باشید در اثر غفلت، از موهبتهای رحمت خدا، محروم نشوید. مفهوم اصلی این روایت شریف، لزوم غنیمت شمردن فرصتها، بهویژه فرصتهای معنوی است.

این تأکید، در کلام نورانی امیرالمومنین علی علیه السلام نیز به این شکل بیان شده است: «والفرصة تمر مر السحاب». فرصتها مثل ابر، گذران است. فرصتهای زندگی فراوانند، اما اگر انسان غافل شود، خیلی زود از دست میروند؛ چنانکه ابرهای بهاری، فوری پراکنده میشوند.

یکی از فرصتهای معنوی در زندگی انسان، ماههای رجب، شعبان و رمضان است. این سه ماه پر برکت، مانند نسیمی هر سال میوزد تا افراد لایق و مستعد از برکات آن بهرهمند گردند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «رجب شهر الله الأصم یصب الله فیه الرحمة علی عباده و شهر شعبان تنشعب فیه الخیرات و فی أول لیلة من شهر رمضان تغل المردة من الشیاطین و یغفر فی کل لیلة سبعین ألفاً فإذا کان فی لیلة القدر غفر الله بمثل ما غفر فی رجب و شعبان و شهر رمضان إلى ذلک الیوم إلا رجلًا بینه و بین أخیه شحناء فیقول الله عز و جل أنظروا هؤلاء حتى یصطلحوا»

رجب، ماه ریزش رحمت الهی است و رحمت خداوند، در آن ماه مثل باران جاری است. و در ماه شعبان، خیرات، منشعب مىشوند. در نخستین شب ماه رمضان، شیاطین سرکش به بند کشیده مىشوند و هر شب، هفتاد هزار نفر آمرزیده خواهند شد. وقتی شب قدر فرا برسد، خداوند، به همان اندازه که در رجب و شعبان و ماه رمضان تا آن روز آمرزیده است، بندگان را مىآمرزد؛ مگر افرادی که با هم اختلاف و دشمنى دارند. خداوند متعال مىفرماید؛ آمرزش آنها را به تأخیر اندازید تا با هم آشتى کنند.

بنابراین، فرصت ماههای رجب، شعبان و ماه مبارک رمضان، بینظیر و استثنایی است. در این سه ماه، بندگان مهمان خداوند و خداوند میزبان آنهاست. این فرصتها، باید غنیمت شمرده شود، بهویژه فرصت گرانبهای ماه مبارک رمضان، که در پی آن تقوا نصیب آدمی خواهد شد. قرآن کریم به خوبی دلالت دارد که روزه و ماه رمضان برای تقواست: «یا أیها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب على الذین من قبلکم لعلکم تتقون».

در این ماه شریف، به خیلی مقامها میشود رسید، از جمله برخورداری از مغفرت پروردگار و رسیدن به بهشت و نعمتهای بهشتی است. روزی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بعداز نماز به منبر رفتند. وقتی روی منبر نشستند، سه بار فرمودند: آمین. یکی از اصحاب پرسید: یا رسول الله، این آمینها برای چه بود؟ فرمودند: جبرئیل آمد و سه دعا و به عبارتی سه نفرین کرد و من نیز آمین گفتم. اول گفت: لعنت خدا بر کسی باد که پدر و مادر یا یکی از آن دو را درک کند، اما آمرزیده از دنیا نرود. من نیز آمین گفتم. بعد گفت: لعنت خدا بر کسی که اسم مرا (محمد) بشنود و صلوات نفرستد. من نیز بار دیگر آمین گفتم و هنگامی که بر بالای منبر نشستم، گفت: لعنت خدا بر کسی باد که ماه مبارک رمضان بر او بگذرد و آمرزیده و بهشتی نشود. و باز من آمین گفتم.(1)

ماه مبارک رمضان، فرصتی است که انسان را به کمال و آدمیت میرساند. کسانی که توجه به این نعمت بزرگ خداوند دارند، در پایان این ماه شریف، صفات رذیله را از دل کنده و فضایل انسانی را به جای آن غرس و بارور میکنند. مقصود از مهمان خدا شدن در این ماه، تنها آمرزش گناهان نیست، بلکه انسان میتواند در این مهمانی، به مقام آدمیت و به قرب الهی برسد. میتواند خداوند متعال را بر دل خویش حاکم سازد. یعنی نور خدا را در دل بیابد. در این صورت، به تعبیر قرآن کریم، «سبل سلام» یا راههای هدایت را پیدا میکند. نهتنها در صراط مستقیم قرار میگیرد، بلکه تا آخر در آن راه میماند. قرآن کریم میفرماید:

«قد جاءکم من الله نور وکتاب مبین، یهدی به الله من اتبع رضوانه سبل السلام ویخرجهم من الظلمات إلی النور بإذنه ویهدیهم إلى صراط مستقیم».

سبل سلام، یعنی راههای سلامتی را مییابد. اینها تعلیم و تعلم و دانستنی نیست، بلکه یافتنی است. وقتی خدا بر دل حاکم شد، این دل راههای سلامتی را مییابد و به نور خدا نورانی میشود، ظلمتها از بین میرود و نور مطلق وجودش را منور می‌‌کند: «یهدیهم إلى صراط مستقیم».

این هدایت، هدایت تکوینی است؛ یعنی خداوند تعالی دست عنایت خود را روی سر بندهاش قرار میدهد و مانع لغزش، انحراف و سقوط وی میگردد.

رسیدن به اینگونه مقامها و برخورداری از موهبتهای معنوی، مشروط بر آن است که انسان فرصت را غنیمت بشمرد، خودش را در مسیر رحمت الهی قرار دهد و از وزش رحمت و لطف خدا محظوظ گردد.

استاد بزرگوار ما امام خمینی قدس سره، بارها میفرمودند: تا جوانید، مهذب شوید؛ وگرنه کسی بخواهد در پیری به تهذیب نفس بپردازد، در سر حد محال است. ریشه کن کردن صفات رذیله، که در عمق جان آدمی ریشه دوانده، در سنین پیری، بسیار سخت است.

ماه مبارک رمضان، مسیر پر نشیب و فراز تهذیب نفس را هموار میکند. جوانهای عزیز میتوانند با استفاده از این فرصت نورانی، به هر درجه و مقام معنوی که دلخواه آنان است، برسند.

اساساً نعمت بزرگ عمر و جوانی انسان، خود یک نسیم رحمت و فرصت کم نظیری است که باید غنیمت شمرده شود. از فرصت گرانبهای عمر، باید نهایت بهره برداری برای آبادی دنیا و آخرت بشود.

امام رضا علیه السلام در حدیثی از قول رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم میفرمایند: «إذا کان‏ یوم‏ القیامة لا یزول‏ العبد قدماً عن‏ قدم‏ حتى‏ یسأل‏ عن‏ أربعة أشیاء عن‏ عمره‏ فیما أفناه‏ وعن‏ شبابه‏ فیما أبلاه‏ و عن ماله من أین اکتسبه و فیما ذا أنفقه وعن حبنا أهل البیت‏».(2)

بنده، در قیامت، قدم از قدم بر نمیدارد مگر آنکه به چهار سؤال پاسخ قانعکننده بدهد؛ یکی از عمرش که در چه صرف کرده و دیگری از جوانیش که در چه راهی هدر داده است. همچنین از مالش میپرسند که چگونه به دست آورده و در چه مصارفی خرج کرده است و سؤال آخر، راجع به محبت اهلبیت علیهم السلام است. اگر کسی نتواند با ارائه پاسخ مناسب، از این بازپرسی رد شود، قیامت سختی در پی خواهد داشت.

یعنی کسانی که عمرشان را هدر داده و در راه رضای خداوند صرف نکردهاند، در قیامت بازخواست و مؤاخذه خواهند شد. آنان که عمر خویش را صرف گناه و معصیت کردهاند نیز، دچار تبذیر عمر شده و معلوم است که معذب خواهند بود.

انسان باید فکر کند که ساعات عمرش چگونه میگذرد؟ آیا در رضای خدا و در اعمال صالح و نیکو استفاده شده یا هدر رفته و به بیهودگی و اعمال لغو گذشته است؟

مرحوم علامه مجلسی حدود هفتاد سال در این دنیا زندگی کرده، ولی باید توجه شود که چه آثار ارزشمندی از او به یادگار مانده است! این به آن خاطر است که وقتش را تلف نکرده و از دقایق زندگی، بهره لازم را برده است.

طلبهها و روحانیان باید لااقل بر بحارالانوار علامه مسلط باشند و روایات آن را دقیق بخوانند و بررسی کنند و با موشکافی علمی و دقیق، صحیح و ناصحیح آن روایات را تشخیص بدهند.

ولی با اتلاف وقت طلاب و با تماشای فیلم و سریال و با گذران عمر و جوانی در بخش بیهوده فضای مجازی، هیچ کس به این درجات علمی و معنوی نخواهد رسید. کار و تلاش شبانهروزی میخواهد؛ البته تقوا و ارتباط با خداوند هم باید ضمیمه آن شود. اگر انسان تقوا داشته باشد و با خداوند متعال ارتباط عاطفی برقرار سازد، مطالعه و تلاش او نتیجه بهتر و برتر خواهد داد. گاهی یک مطالعه مختصر، به خواست خداوند فایده فراوانی دارد و نتایج مفیدی حاصل میکند.

ارتباط با خداوند متعال، به انسان الهام میبخشد و اگر از وقت خویش استفاده کند، خداوند متعال به او لطف میفرماید و تلاش او نتایج مفید و ثمربخشی در بر خواهد داشت که نسلهای آینده نیز از او بهرهمند میگردند.

قضا شدن و فوت نماز، یک خذلان است. قضا شدن نماز صبح یک مسألۀ عادی نیست، ولی بعضی افراد به آن اهمیت نمیدهند، تا نیمه شب و بعداز آن بیدارند و وقت خود را در جلسات باطل و بیهوده میگذرانند و بعد هم که نمازشان قضا میشود، گویا هیچ اتفاقی نیفتاده است.

 مرحوم آقای حاج شیخ مرتضی مظاهری نجفی، روایتی نقل میکردند که من آن را در کتب روایی ندیدهام و به اعتماد ایشان و از قولشان نقل میکنم. طبق آن روایت، شخصی خدمت امام صادق علیه السلام رسید و برای رفتن به یک سفر تجاری، استخاره گرفت. استخاره بد آمد، ولی او بدون توجه به پاسخ استخاره به سفر رفت. اتفاقاً آن سفر از نظر تجارت، برای او سودمند بود و منافعی به دست آورد. پساز بازگشت، به محضر حضرت رسید و به ایشان گفت: به رغم اینکه استخاره شما بد آمد، من به سفر رفتم و تجارتم پر سود شد. امام صادق علیه السلام فرمودند: آیا به یاد داری که در فلان منزل، نمازت قضا شد؟ گفت: آری! فرمودند: هرچه سود و منفعت نصیب تو شده باشد، جبران خسارت آن نماز که سهواً از تو قضا شده را نمیکند.

برای طلبهها و روحانیان و الگوهای اجتماعی، شبهه وجوب دارد. اگر یک شخص تأثیرگذار، تا نیمه شب وقت خود را صرف تلویزیون یا اینترنت و نظایر آن کند، فرزندانش از او سرمشق میگیرند و به نماز صبح اهمیت نمیدهند. اگر طلاب و روحانیان، اهتمام به شرکت در نماز جماعت نداشته باشند، اطرافیان آنها و سایر مردم، برای شرکت در نماز جماعت، تشویق نمیشوند.

..............................................

 پینوشتها

1. المقنعة/ص 308.

2. جامعالأخبار/ص175.

 


خروج