*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤٠٧١٥٢ ١٢:٠١ - 1398/02/25   سه‌گام شیطان برای وسوسه / آیت‌الله مصباح یزدیدرس اخلاق شماره 590 ارسال به دوست نسخه چاپي


سه‌گام شیطان برای وسوسه / آیت‌الله مصباح یزدیدرس اخلاق شماره 590

سه‌گام شیطان برای وسوسه / آیت‌الله مصباح یزدی


با بررسی آیات و روایات دانسته می‌شود که شیطان برای گمراهی انسان در سه بخش سعی و تلاش می‌کند او در گام اول به سست کردن پایه‌های معرفتی می‌پردازد...



همه ما در کودکی با تقلید از دیگران دینمان را یاد گرفتیم روشن است که اگر دین ما تا آخر عمر به سادگی دینی که در دوران کودکی در مکتب یا مدرسه یاد گرفتهایم بماند، بسیار در معرض خطر است و با شبهات سادهای که در یک روزنامه یا رسانهای پخش میشود، دچار شک و تردید میشویم. بنابراین مهمترین وظیفه انسان تقویت پایههای دینی است و اگر انسان بخواهد دین خود را تقویت کند، باید سعی کند تا پایه عقلانیاش تقویت شود؛ این رشد علمی البته مراتبی دارد، اما بالاخره باید به اندازهای باشد که انسان بتواند به شبهاتی که برایش مطرح میشود پاسخ دهد. به هر حال اولویت اول، تقویت پایه معرفت است که انسان نسبت به خدا و سایر اصول عقاید از نبوت، معاد و امامت تا عقاید فردی دیگر شناخت پیدا کند. اگر این معرفت سست باشد، شیطان با القای شبهات فرصت را غنیمت میشمارد و ایمان انسان را در معرض خطر قرار میدهد. وقتی انسان در عقیده به شک افتاد، دیگر به آسانی نمیتواند ایمانش را باز یابد.

در قرآن آیاتی وجود دارد که شرح حال اقوامی است که دین دوران کودکیشان را تقویت نکردند و وقتی با پیغمبرانی روبهرو میشدند که آنها را به خداپرستی دعوت و از بتپرستی نهی میکردند، میگفتند: «إنّا وجدنا آباءنا علی أمّة»؛ (زخرف/22) آنها دین و آیین خودشان را با برهان نیاموخته بودند و لذا برهان اقامه نمیکردند که روش ما درست است، بلکه میگفتند: ما دینمان را از پدرانمان یاد گرفتهایم. شما میخواهید ما را از دین گذشتگانمان برگردانید!؟ انبیاء میفرمودند: «أو لو کان آباؤهم لا یعقلون شیئاً»؛ (بقره/17) آیا شما به روش آنها اکتفا کردید و درجه دین تقلیدیتان را تقویت نمیکنید؟

نتیجه اینکه اولین کار شیطان این است که نمی‌‌‌گذارد کسی در صراط مستقیم و کسب معرفت حقیقی گام بردارد؛ چراکه در این صورت کار شیطان برای لغزش انسانها آسان میشود و انسان بیمعرفت و بدون توحید، زود سقوط میکند.


 گام دوم شیطان غافل کردن از دانستههاست

شناخت دین به تنهایی کفایت نمیکند؛ زیرا ما انسانها بسیاری از اوقات از دانستههایمان غافل میشویم. گاهی بعضی از گرایشها و هوسها چنان در ما فعال میشود که بهطور کلی یادمان میرود که مسئله خدا و قیامت و حساب و کتاب در کار است.

بنابراین پس از کسب معرفت، انسان به عاملی احتیاج دارد که آن معرفت را به یادمان بیاورد و در مقام عمل آن را به کار بگیرد. این است که مقام عمل سخت و دشوار است. اینکه انسان تا آخر عمرش مقاومت و استقامت کند، سخت است.

خداوند در قرآن میفرماید: «و لقد ذرأنا لجهنّم کثیراً من الجن و الإنس لهم قلوب لا یفقهون بها و لهم اعین لا یبصرون بها و لهم آذانٌ لا یسمعون بها»؛ یعنی ما کسانی را برای جهنم آماده کردهایم که عقل داشتند، اما وقتی که باید عقلشان را به کار بگیرند، امیال و هوسها جلوی چشمشان را میگیرد و یادشان میرود. آیه در ادامه میفرماید: «أولئک کالانعام بل هم اضلّ اولئک هم الغافلون»؛ (اعراف/179) این فراز آخر آیه، کأنّه علت برای آن قسمت اول است. آیه میفرماید: اگر میخواهی بدانی که چرا آنها از فکر چشم و گوش خود و به تعبیری معرفت و دانستههای خود استفاده نکردهاند؛ «اولئک هم الغافلون»؛ یعنی درد اصلی آنها غفلت است.


 ذکر مانع غفلت

برای مبارزه با غفلتها باید عوامل تذکر و آگاهی را در خود تقویت کنیم. برنامهای بگذاریم و تمرین کنیم که وقتی چیزهای مهمی را میدانیم، آنها را فراموش نکنیم. اذکار وارده در روایت برای همین است که همیشه یاد خدا باشیم.


 گام سوم فاسد کردن محیط

مؤمن واقعی تنها به صلاح و سعادت خودش قناعت نمیکند، بلکه خداوند دوست دارد که برای هدایت دیگران نیز اقدام کند و اینجاست که مسئله امر به معروف و نهی از منکر پیش میآید. وقتی نوبت هدایت دیگران شد، اینجاست که کار سختتر میشود؛ زیرا شیطان نیز عیناً عکس همین نقشهها را میکشد و میگوید: باید جامعه و محیط خارجی را خراب و فاسد کنم تا اینها در آن محیط رشد پیدا نکنند.

شیطان در گذشته این همه مسئولیت نداشت، اما امروز با این ابزار و وسایلی که دراختیار دارد، عوامل انحرافش بسیار توسعه پیدا کرد. بنابراین آن کسانی که به فکر هدایت دیگران هستند، باید فعالیتشان را چند برابر کنند.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

 


خروج