*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٩٣٨٥٩ ٠٩:٣٩ - 1396/06/16    مُهَجُ‌الدعوات و منهج‌العباداتآثار ماندگار شماره 523 ارسال به دوست نسخه چاپي


 مُهَجُ‌الدعوات و منهج‌العباداتآثار ماندگار شماره 523

مُهَجُ‌الدعوات و منهج‌العبادات


سیدرضی‌الدین علی‌بن موسی‌بن جعفربن طاووس در 15 محرم سال 589 هجری در شهر حله به دنیا آمد. نسبش از طرف پدر به امام حسن‌‌ علیه‌السلام و از طرف مادر به امام حسین‌ علیه‌السلام می‌رسد. ایشان در حله نزد پدرش سعدالدین موسی درس خواند. او خودش در کشف‌المحجة می‌گوید: وقتی من وارد علم‌آموزی شدم، آن‌چه را که دیگران در طول چند سال آموخته بودند، در یک سال آموختم و از آنان پیشی گرفتم. پدر و نیز جدم بیشترین تأثیر را در من داشته‌اند و به من فضیلت، تقوا و تواضع یاد داده‌اند. ....

مُهَجُ‌الدعوات و منهج‌العبادات اثری از سیدبن طاووس قدس‌سره (589- 664ق)

 

سیدرضیالدین علیبن موسیبن جعفربن طاووس در 15 محرم سال 589 هجری در شهر حله به دنیا آمد. نسبش از طرف پدر به امام حسن‌‌ علیه‌السلام و از طرف مادر به امام حسین علیه‌السلام میرسد.

ایشان در حله نزد پدرش سعدالدین موسی درس خواند. او خودش در کشفالمحجة میگوید: وقتی من وارد علمآموزی شدم، آنچه را که دیگران در طول چند سال آموخته بودند، در یک سال آموختم و از آنان پیشی گرفتم. پدر و نیز جدم بیشترین تأثیر را در من داشتهاند و به من فضیلت، تقوا و تواضع یاد دادهاند.

سیدبن طاووس هر چند جزو ارکان علمای شیعه و در فقه و علوم شریعت نامآور و توانا بود، اما شهرت اصلی ایشان در زهد، تقوا و عرفان است و اکثر تألیفات آن بزرگوار در موضوع ادعیه و زیارت میباشد. علامه حلی، علیبن عیسی اربلی و حسینبن داوود حلی از جمله پرورش یافتگان مکتب آن بزرگوار هستند.

تألیفات ایشان را تا حدود 50 اثر برشمردهاند که از آن جمله میتوان به کشفالمحجة، مصباحالزائر و جناح المسافر، اللهوف علی قتلی الطفوف، مهجالدعوات، فلاح السائل و اقبال الاعمال اشاره کرد.

مهجالدعوات و منهجالعبادات

یکی از تألیفات مهم دانشمند نامی جهان تشیع سیدبن طاووس کتاب «مهجالدعوات و منهجالعبادات» است که مشتمل بر موضوعاتی همچون دعاها، حرزها، قنوتها و تعقیبات نماز میباشد. مؤلف مطالب کتاب را با حرزهای وارده از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم شروع و بعداز آن ادعیه و حرزهای هر یک از ائمه معصومین و نیز پیامبران گذشته را بهصورت مفصل ذکر مینماید.

سید در جایجای این کتاب، دعاها و حرزهایی را از خود باعنوان، «دعا ورد علی خاطری» نقل میکند و در پایان کتاب نیز چند فصل را به اوقات استجابت دعا و صفات دعاکننده اختصاص میدهد.

مؤلف از آنجایی که قصدش تنها تهیه کتابی در ادعیه بوده، تمام سندهای ادعیه و روایات را حذف کرده و به ذکر نام راوی از امام معصوم علیه‌السلام اکتفا مینماید، با این حال ایشان در بسیاری از موارد به ذکر نام مأخذ دعا اهتمام میورزد.

کتاب حاضر که از آخرین تألیفات سیدبن طاووس محسوب میشود در سال 662 هجری یعنی دو سال قبل از وفات مؤلف نوشته شده است.

انگیزه مؤلف

سیدبن طاووس خود انگیزهاش را در خصوص تألیف این کتاب چنین ابراز میدارد: «من در اوقاتی که به مداومت و مواظبت دعاها، انواع ریاضات را بر خود قرار داده بودم، از جمله حرزها قنوتها و دعاهای دیگر را که از حضرت پیامبر و ائمه اثناعشر علیهم‌السلام به سندهای معتبر روایت شده بود و همچنین از جمله مناجاتها و دعاهای متفرقه در کتاب را که کمال اعتماد بر آن داشتم نقل نمودم و چون همگی پراکنده بودند و کسانی که جویای آنها هستند را چندان سود و بهرهای حاصل و میسر نمیشد، به خواست و یاری خدای تعالی قصد نمودم تا همه آنها را در رسالهای جمع نمایم، زیرا هر گاه همگی زیرا هر گاه در کتابی مجتمع و محفوظ باشند، از برای راغبانش سودمند و بهتر خواهد بود و دسترسی به آن آسانتر و نیکوتر. و چون دعاهای انتخاب شده و جمع شده در این رساله به منزله حیات و روح نسبت به سایر دعاها و به منزله راه راست برای جویندگان دعا است، این رساله را به مهجالدعوات و منهجالعبادات نامیدم. حرزها، قنوتها و سایر دعاها را، به ابواب و فصول از یکدیگر جدا نساخته، بلکه همگی آنها را به منزله یک بوستان که مشتمل بر شکوفههای رنگارنگ و میوههای گوناگون باشد، ذکر نمودم.»

عناوین کتاب

حرزهایی را که مؤلف در این کتاب آورده به این ترتیب است: حرز پیغمبر اکرم، حرز حضرت خدیجه، حرزهای حضرت فاطمه، حرزهای امام امیرالمؤمنین، حرز امام حسن، حرز امام حسین، حرزهای امام زینالعابدین، امام محمدباقر، امام صادق، امام موسیبن جعفر، امام رضا، امام محمد تقی، امام علی النقی، امام حسن عسکری و حرزهای حضرت حجةبن الحسن علیهم‌السلام.

قنوتهایی که در این کتاب آمده شامل قنوتهای امام حسن مجتبی تا قنوت امام عصر علیهم‌السلام میشود.

دعاهای این کتاب نیز شامل دعاهای رسول خدا، دعاهای امام علیبن ابیطالب، دعاهای حضرت فاطمه زهرا، دعاهای انتخابی از امام حسن مجتبی و امام حسین، دعاهای امام سجاد تا امام عصر علیهم‌السلام میباشد.

مؤلف در این اثر همچنین دعاهایی را از حضرت آدم، دیگر انبیا مانند؛ نوح، ادریس، ابراهیم، یوسف و یعقوب، ایوب، یوشع، خضر، الیاس، یونس، داوود، عیسی اشخاصی مانند آصفبن برخیا و سلمان فارسی علیهم‌السلام آورده است. مطالبی همچون شرایط دعا کردن و وقت اجابت دعا و نیز دعاهایی در خصوص اسم اعظم و دعای فرج و عافیت در این بخش ذکر شدهاند.

مناجاتهای موجود در کتاب «مهجالدعوات» به این شرح است: «مناجات جهت استخاره در کارها، مناجات جهت طلب در گذشتن از گناهان، مناجات جهت اراده سفر، مناجات در طلب کردن رزق، مناجات برای پناه بردن به خداوند، مناجات جهت قبول توبه، مناجات جهت برطرف شدن ظلم و ستم، مناجات برای شکرگزاری از خداوند، مناجات برای طلب کردن حاجتها و مناجات برای طلب نمودن حج.

گزارش بیان عناوین

سید ابتدا حرزهای مختلف را از چهارده معصوم علیهم‌السلام به ترتیب نقل نموده و در لابهلای آن، حرزهایی را نیز از افراد دیگر مثل حضرت خدیجه سلام‌الله‌علیها و سلمان فارسی نقل میکند و داستان خوف منصور عباسی و نیز داستان امعیسی بنت مأمون را بیان کرده است. مؤلف پس از آن به ذکر دعاهایی که ائمه اطهار علیهم‌السلام در قنوت خود میخواندهاند، پرداخته و در ادامه حرزها و عوذات مربوط به شداید و سختیها همچون دعاهای مختلف پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در جنگ احد و احزاب و حنین و خیبر و روز وادیالقری و غیره را نقل کرده است.

مؤلف پس از این مطالب به ذکر ادعیه حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها و سایر معصومین علیهم‌السلام و در موضوعات مختلف مثل احتراز از دشمنان، قضای حوائج، تضرع، گشایش روزی، سجده شکر، استخاره، سفر و دیگر مسایل پرداخته است.

ترجمههای کتاب

این کتاب توسط محمدتقی طبسی از عالمان قرن 12 هجری و به درخواست شاه سلطان حسین صفوی ترجمه و تصحیح شده که جزو نفایس کتب خطی در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است.

مهجالدعوات در ایران چاپهای گوناگونی را گذرانده که از آن جمله چاپ انتشاراتی در تبریز بوده که در سال 1334 هجری و با نگارش مقدمهای توسط سیدمحمد حسنی طباطبایی صورت پذیرفته است.

این کتاب در سال 1426 قمری توسط انتشارات دار انوارالهدی قم و در 480 صفحه به چاپ رسیده است.

تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج