*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٩٣٢٥٣ ١٣:٥٥ - 1396/05/21    متشابه‌القرآن و مختلفهآثار ماندگار شماره 519 ارسال به دوست نسخه چاپي


 متشابه‌القرآن و مختلفهآثار ماندگار شماره 519

متشابه‌القرآن و مختلفه


متشابه‌القرآن و مختلفه اثر گران‌سنگ دانشمند نامی عالم اسلام ابن‌شهر‌آشوب است که به‌صورت موضوعی و در خصوص آیات متشابه قرآن به نگارش درآمده است. یکی از موضوعات مهم قرآنی آیات محکم و متشابه قرآن است که از صدر اسلام تا به حال کتاب‌های فراوانی در این زمینه نوشته شده است. ابن‌شهر آشوب در این کتاب که در دو جلد تألیف شده، به مباحثی چون توحید، اصول دین، صفات الهی، خلقت آسمان و زمین و دیگر موجودات، قضا و قدر، قصه‌های انبیای عظام، فضایل رسول اکرم و ائمه معصومین علیهم‌السلام و نیز موضوعاتی چون توبه، قیامت و مسئله نسخ می‌پردازد. ...

 متشابهالقرآن و مختلفه اثری از ابنشهر آشوب قدس‌سره (488 - 588ق)

 

 

ابوعبدالله محمدبن علیبن شهرآشوب مازندرانی معروف به ابنشهرآشوب و ملقب به رشیدالدین و عزالدین از فقها، محدثان و عالمان طراز اول شیعه در قرن ششم هجری است. او در شهر ساری به دنیا آمد و برای ادامه تحصیل به بغداد که در آن زمان مرکز علمی دنیا محسوب میشد، رفت. او در هشت سالگی قرآن را حفظ کرد و به حد اعلای علم و دانش دین نائل آمد. در فقه، حدیث، ادبیات، شعر، رجال و بسیاری دیگر از علوم سرآمد علمای عصر خود بود بهطوری که از سوی مخالفان نیز مورد تجلیل و تعظیم قرار گرفت.

در احوالاتش منقول است بسیار عبادت بجا میآورد و پیوسته باوضو بود. شهرآشوب از خرمن علم دانشمندانی چون قطب راوندی، ابوالفتوح رازی، ابوعلی طبرسی، زمخشری، خطیب خوارزمی و ابوعلی فتال نیشابوری بهرهمند گردید.

از ایشان کتابهای فراوانی به میراث مانده که میتوان به المناقب، معالم العلما و کتاب تفسیر اشاره کرد. ابنشهر آشوب در زمان امیران شیعه مذهب آلحمدان در حلب به این شهر هجرت کرد و تا آخر عمر مبارکش در آنجا ماند. عاقبت او در سال 588 در حلب از دنیا رفت و در دامنه کوهی با نام جوشن به خاک سپرده شد.

متشابهالقرآن و مختلفه: متشابهالقرآن و مختلفه اثر گرانسنگ دانشمند نامی عالم اسلام ابنشهرآشوب است که بهصورت موضوعی و در خصوص آیات متشابه قرآن به نگارش درآمده است. یکی از موضوعات مهم قرآنی آیات محکم و متشابه قرآن است که از صدر اسلام تا به حال کتابهای فراوانی در این زمینه نوشته شده است. ابنشهر آشوب در این کتاب که در دو جلد تألیف شده، به مباحثی چون توحید، اصول دین، صفات الهی، خلقت آسمان و زمین و دیگر موجودات، قضا و قدر، قصههای انبیای عظام، فضایل رسول اکرم و ائمه معصومین علیهم‌السلام و نیز موضوعاتی چون توبه، قیامت و مسئله نسخ میپردازد.

انگیزه نگارش: مؤلف محترم درباره انگیزه خود در خصوص تألیف کتابی با این موضوع مینویسد: «تأویل و تحقیق معانی آیات متشابه به صورت جمعبندی و طبقهبندی شده در آثار گذشتگان نبوده و فقط در لابهلای آثار عدهای از معتزله به این مسایل پرداخته شده است. بنابراین تألیف کتابی با موضوع یاد شده، نیاز به تنقیح و تحریر مناسب و روشمند میباشد و از این رو من به این امر همت گماشتهام. ایشان همچنین مینویسد: «از من درخواست کتابی گردید در بیان مشکلات آیات متشابه و آیاتی که دانشمندان در حکم و تفسیر آن اختلاف دارند، پس من بهرغم پریشانی فکر و تنگی و آشفتگی دل و سختی سفر و نبود کتاب به این درخواست پاسخ دادم و این کتاب را نوشتم.

مؤلف در این کتاب به بررسی آیات متشابه و مفردات آیات و ارجاع آیات به آیات دیگر قرآن میپردازد و گاهی هم از شعر به عنوان شاهد مثال استفاده میکند. نویسنده که خود از فرزانگان برجسته بوده، در این اثر از پاسخگویی به شبهات وارده به برخی از آیات دریغ نکرده و آنها را به کمک علم کلام حل و فصل نموده است.

از آنجا که تخصص اصلی ابنشهرآشوب در امر حدیث و روایت بوده، بیشترین تأکید ایشان در این کتاب بر روایات مربوط به عصر صحابه و تابعین است. از برخی اصحاب چون ابنعباس، ابوسعید خدری، جابربن عبدالله انصاری، ابنمسعود، ابوهریره، حذیفه و از تابعان نیز از مجاهد، ابوعبیده، سفیانبن عیینه، احمدبن حنبل، کلبی، ابوصالح و ابنجریح حدیث نقل میکند.

ابنشهر آشوب به غیر از ده سوره، از باقی سورههای قرآن کریم آیاتی را استخراج نموده و با استفاده از علوم ادب، تفسیر، تأویل و بیان اسباب النزول به توضیح و تفسیر آن پرداخته است.

مؤلف در این کتاب، به بحثها ترتیب موضوعی داده و از تفسیر ترتیبی و رایج قرآن، اجتناب ورزیده که علت آن میتواند سهولت دسترسی به مطالب مورد نظر و مباحث دلخواه باشد. در این اثر تمام قرآن تفسیر نشده، بلکه فقط آیات متشابه و آیاتی که مورد اختلاف علما یا مفسرین قرار گرفته تفسیر شده است.

بیان شیخ آقابزرگ: شیخ آقابزرگ تهرانی به استناد معالمالعلما و برخی از اجازات ابنشهرآشوب که در ریاضالعلما آمده، نام تفسیر ایشان را «متشابه القرآن و ما اختلف العلماء فیه من الآیات» یاد کرده و از آن اثر تجلیل نموده و مینویسد: «آن کتاب شگفتی است که نشانگر دانش گسترده نویسنده است.»

ابواب کتاب: مؤلف محترم، کتابش را در ده باب تنظیم کرده که به این شرح میباشد: باب توحید شامل 58 فصل، باب عدل شامل 23 فصل، باب نبوت شامل 28 فصل، باب امامت شامل 23 فصل، باب مفردات شامل 21 فصل، باب اصول فقه شامل 8 فصل، باب فقه شامل 23 فصل، باب ناسخ و منسوخ شامل یک فصل، باب اصول نحو و ادبیات: کتاب «متشابةالقرآن و مختلفه» برای بار اول در سال 1367 قمری در تهران و با مقدمه علامه شهرستانی به زیور طبع آراسته شد. این اثر وزین دیگربار در سال 1369 شمسی با تحقیق، تصحیح، مقابله و استخراج آیات توسط حجةالاسلام حسن مصطفوی توسط انتشارات دارالبیدار به چاپ رسید و در دسترس علاقهمندان قرار گرفت.

تلخیص و بازنویسی: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج