*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٨٨٦٧٥ ١٣:٣٣ - 1395/11/20    السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی  اثر از ابن‌ادریس حلی قدس‌سرهآثار ماندگار شماره 498 ارسال به دوست نسخه چاپي


 السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی  اثر از ابن‌ادریس حلی قدس‌سرهآثار ماندگار شماره 498

السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی اثر از ابن‌ادریس حلی قدس‌سره (543-598ق)


السرائر، از زمان نگارش مورد توجه فقهای عظام بوده و تقریباً در تمام منابع فقهی شیعه هم‌چون جواهرالکلام، ریاض‌المسایل، مستند الشیعه نراقی، مفتاح‌الکرامة، جامع‌المقاصد، حدائق‌الناظرة، قواعدالاحکام، آثار علامه حلی و شهید اول مورد استناد قرار گرفته است. ....

 


 

   محمدبن احمدبن ادریس قدس‌سره از بزرگان علمای شیعه در قرن ششم هجری است که نسب مادرش با سه واسطه به شیخ طوسی قدس‌سره میرسد. ابنادریس از خرمن علم ابنزهره، ابنشهرآشوب، شیخ ابوعلی طوسی (فرزند شیخ طوسی) و عبداللهبن جعفر دوریستی قدس‌سرهم بهرهمند شد و خود را به درجات بالای علم و عمل رساند. او از مشاهیر فقهای شیعه است که به علم «اصول الفقه» عمل کرده و ادله عقلیه را در استنباط احکام شرعیه بکاره برده است.

شهید مطهری قدس‌سره درباره شخصیت علمی ابنادریس حلی میفرماید: «ابنادریس حلی از فحول علمای شیعه است و به حریت فکر معروف است. ابنادریس با این عمل خود (نقد آرای شیخ طوسی) ثابت کرد که نیاز عصر خویش را درک میکند و از موهبت شجاعت عقلی بهرهمند است. او از کسانی نیست که فقط نیاز را احساس کند ولی جرأت اقدام را نداشته باشد.» از قلم ابنادریس آثاری چون مختصرالتبیان من تفسیر القرآن، التعلیقات علی التبیان شیخ طوسی مناسک، نوشته شده است. السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، از مشهورترین تألیفات ابنادریس حلی قدس‌سره و از نمونههای ارزنده آثار فقهی است که ارزش و اعتبار آن پساز قرنها هنوز به قوت خود باقی است.

السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی

این کتاب، که از نوع فقه نیمه استدلالی میباشد، که علاوه بر ارزش فقهی ارزش حدیثی قابل توجهی نیز دارد؛ زیرا آخرین باب آن (باب الزیارات) شامل گزیدهای از کتابهای مشیخه و روات است که بعدها به مستطرفات السرائر مشهور گشته است. السرائر، از زمان نگارش مورد توجه فقهای عظام بوده و تقریباً در تمام منابع فقهی شیعه همچون جواهرالکلام، ریاضالمسایل، مستند الشیعه نراقی، مفتاحالکرامة، جامعالمقاصد، حدائقالناظرة، قواعدالاحکام، آثار علامه حلی و شهید اول مورد استناد قرار گرفته است.

در این کتاب غالباً نظرات شیخ صدوق، سیدمرتضی و شیخ طوسی قدس‌سرهم مطرح میشود و مورد بررسی و تجلیل قرار میگیرد و در برخی موارد نظرات سلار قدس‌سره نیز بیان شده است. نگارش این کتاب در اواخر قرن ششم به اتمام میرسد.

انگیزه مؤلف از تألیف سرائر: از عواملی که سبب نگارش السرائر شده، وجود جوّ تقلید در کتب فقهی بوده، چراکه از زمان شیخ طوسی قدس‌سره عظمت علمی ایشان سبب شد حوزه علمیه شیعه یک قرن به تقلید از آرای آن عالم جلیلالقدر بپردازد. ابنادریس قدس‌سره در چنین فضایی اقدام به نگارش السرائر با روش تحقیق و فقه پویا و اجتهادی مینماید و به نوآوری در فقه همت میگمارد. مؤلف در مقدمه کتابش از فقدان اجتهاد زنده در عصرش و کوتاهی بعضی از علما در این زمینه انتقاد مینماید و آنها را به تألیف کتابهای محققانه تشویق و ترغیب میکند.

ساختار و ویژگیها: کتاب سرائر، مشتمل بر ابواب فقهی میباشد که مؤلف آنها را به روش نوین و ابتکاری و به دور از ایجاز مخلّ و اطناب مُمل، مرتب و دستهبندی کرده است.

از ویژگیهای این کتاب اینکه غالباً به نظریات ابنبابویه، سیدمرتضی، شیخ مفید و شیخ طوسی قدس‌سرهم التفات داشته و از سایر فقهای سترگ نیز مطالبی را میآورد.

از دیگر خصوصیات این کتاب بیان مباحث رجالی ارزشمند در آن است.

نقایص: اگر چه در این کتاب مباحث رجالی متعددی ذکر شده است اما در موارد زیادی نیز در مورد سندها و متون روایات اشتباه شده است. به عنوان نمونه در قسمت المستطرفات در پایان کتاب از ابان روایاتی نقل شده که وی از افرادی نقل نموده که از او یک طبقه یا دو طبقه متأخر هستند و یا اینکه از بسیاری از امام موسی کاظم و امام رضا؟عهما؟ روایاتی را مستقیماً نقل کرده، در حالیکه آنها از اصحاب امام هادی علیه‌السلام و امام حسن عسکری علیه‌السلام میباشند.

نسخههای خطی: در میان نسخههای خطی موجود از «السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی» میتوان به این موارد اشاره کرد. 1 نسخه کتابخانه آستان قدس رضوی، مربوط به سال 603ق و به خط علیبن جعفربن عبدالله حبشی. 2 نسخه کتابخانه مجلس شورای اسلامی مربوط به سال 639ق. 3 نسخه کتابخانه حجةالاسلام سیدمحمدعلی طبسی مربوط به سال 1015ق و به خط ابراهیمبن محمد قطیفی.

وضعیت چاپ و نشر: این کتاب، به همت مؤسسه نشر اسلامی به سال 1411 قمری در قم در سه جلد به زبان عربی به مرحله چاپ و نشر رسیده است.

منبع: نرمافزار جامعالاحادیث، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی/ تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج