*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٧٧٠٧٧ ٠٨:٣٣ - 1395/02/15    وسایل‌‌الشیعه شیخ حر عاملیآثار ماندگار شماره 460 ارسال به دوست نسخه چاپي


 وسایل‌‌الشیعه شیخ حر عاملیآثار ماندگار شماره 460

وسایل‌‌الشیعه شیخ حر عاملی (م 1104ق)


محمد‌بن حسن‌بن علی‌بن محمد‌بن حسین معروف به شیخ حُر عاملی از دانشمندان، محدثان و فقهای امامیه در قرن یازدهم هجری است. شیخ حر به «صاحب وسایل» نیز شهرت دارد. ...


 

محمدبن حسنبن علیبن محمدبن حسین معروف به شیخ حُر عاملی از دانشمندان، محدثان و فقهای امامیه در قرن یازدهم هجری است. شیخ حر به «صاحب وسایل» نیز شهرت دارد.

وسایل‌‌الشیعة

نام کامل این کتاب «تفصیل وسایل‌‌الشیعة إلی تحصیل مسایلالشریعة» است که یکی از جوامع روایی متأخر به شمار میرود. این کتاب مجموعهای کامل و معتبر از روایات پیامبر اکرم و اهلبیت علیهم‌السلام درباره احکام شرعی و فقهی در۵۰ باب است. همچنین مطالب مفصلی درباره مصادر، اسانید و رجال حدیث را شامل میشود.

شیخ حر عاملی، وسایل‌‌الشیعه را در مدت ۲۰ سال نگاشته و در سال ۱۰۸۲ قمری به اتمام رسانده است. وی درباره انگیزه تألیف این کتاب در مقدمه مینویسد:

 «مدتها بود که از فکر و قلم خود درخواست میکردم و عزم و همت خود را بر آن میداشتم تا کتابی را به نگارش درآورم که آرزو را برآورده سازد و در علم و عمل سرآمد و شامل احادیث مسایل شرعی و نصوص احکام فرعی باشد. احادیثی که در کتابهای معتبر و صحیح روایی باشد که علمای بزرگ ما تصریح به صحت و اعتبار آنها کردهاند تا پناهگاهی برای خودم در مسایل شرعی باشد و مرجعی برای هدایت شیعه شود و من هم در ثواب هر کس که از نور آن بهره گیرد و با پرچم منارههای آن هدایت گردد و از تابش خورشید و ماه آن بهرهمند شود شریک باشم و چه گنجینهای بزرگتر از ثوابی که تا روز قیامت ادامه یابد انشاءالله».

کتاب شامل ۳۶ هزار روایت درباره احکام شرعی، فرایض و آداب است که به ترتیب ابواب فقهی از کتاب طهارت تا کتاب دیات به صورت بابهای جداگانه تدوین شده است.

سعی وی بر این بوده تا برای هر مسئله شرعی بابی مستقل اختصاص دهد و این خود موجب شده تا دسترسی به روایات کتاب بسیار آسان شود و مراجعهکننده به راحتی بتواند روایات مورد نظرش در هر موضوع را پیدا کند. افزون بر آن مسایل جدیدی را نیز با توجه به مضمون روایات با نظمی جدید مرتب کرده است.

این کتاب چنان استوار نوشته شده است که علامه سیدحسن صدر دربارهاش مینویسد:

«در این کتاب میان استدلال و فقه و کلمات فقها به بهترین شکل و صحیحترین راه و معتبرترین مأخذ جمع شده است. هرگاه فقیه و مجتهد متبحری در این کتاب نظر کند آنچه را میخواهد همانند مرواریدهایی که به نظم چیده شده، مییابد. هیچ مطلب مشکل و معضلی نیست که به آن نپرداخته باشد».

احادیث این کتاب شامل احادیث کتب اربعه و دیگر کتب معتبر روایی است. از اینرو، این کتاب بر کتابهایی مثل وافی فیض کاشانی که فقط شامل احادیث کتب اربعه است، برتری دارد. افزون بر این، دیگر ویژگیهای این کتاب را میتوان چنین برشمرد:

1ـ نقل تمامی احادیث به همراه سند آنها.

2ـ ذکر تمامی روایات یک مسأله در یک باب.

3ـ توضیحات مؤلف ذیل احادیث، بهویژه در جمع روایات متعارض.

4ـ استنباط مؤلف از روایات و قرار دادن عنوان ابواب.

5ـ تقطیع احادیث مفصلی که متضمن چند حکم است.

6ـ ارجاع هر باب به ابواب مناسب. این ارجاعات در چاپهای جدید توسط مصححان و محققان با رقم و عدد در پاورقیها مشخص شده است.

7ـ آغاز نمودن هر باب با روایات صحیح و معتبر و آوردن روایات مرسل یا ضعیف در پایان هر باب.

8ـ فواید ۱۲گانه معرفی مصادر و برخی مباحث علوم و رجال در پایان کتاب بهعنوان خاتمه.

9ـ یکی دیگر از وجوه اهمیت این کتاب آنکه شیخ حر عاملی آنرا بارها بازبینی کرده است.

شروح وسایل‌‌الشیعه

1ـ تحریر وسایل‌‌الشیعه و تحبیر مسایلالشریعه، نوشته شیخ حر عاملی.

2ـ تعلیقهای بر وسایل‌‌الشیعه، نوشته شیخ حر عاملی.

3ـ هدایةالأمة إلی أحکامالأئمه، نوشته شیخ حر عاملی.

4ـ شرح وسایل‌‌الشیعه، نوشته شیخ محمد مقابی بحرانی.

5ـ شرح وسایل‌‌الشیعه، نوشته محمد رضی قزوینی.

6ـ الاشارات والدلایل إلی ما تقدم أو تأخر فی وسایل، نوشته شیخ عبدالصاحب جواهری.

7ـ شرح وسایل‌‌الشیعه، نوشته سیدمحمدعلی موحد ابطحی.

8ـ شرح وسایل‌‌الشیعه، نوشته آیةاللهالعظمی خویی.

9ـ مستدرکالوسایل، نوشته علامه محدث نوری.

10ـ المعجمالمفهرس لألفاظ وسایل‌‌الشیعه، سیدحسن طبیبی (ده جلد).

11ـ المعجمالمفهرس لألفاظ احادیث وسایل‌‌الشیعه، با اشراف علیرضا برازش (هفت جلد).

12ـ مفتاحالوسایل، سیدجواد مصطفوی.

13ـ تلخیص وسایل‌‌الشیعه، میرزا مهدی صادقی تبریزی.

14ـ الدلیلالغوی الی الفاظ وسایل‌‌الشیعه، طالبالسنجری.

برخی ترجمههای وسایل‌‌الشیعه

برخی از بخشهای کتاب بهصورت مستقل ترجمه شدهاند که میتوان موارد زیر را برشمرد:

الف) ترجمه «جهادالنفس وسایل‌‌الشیعه» از سوی مترجمین مختلف. از جمله به قلم علی صحت (دفتر نشر فرهنگ اهلبیت علیهم‌السلام ، قم)، علی افراسیابی (انتشارات نهاوندیان، قم)، و مهدی صالح ابوالقاسمى (عصر رهایی، 1386، قم).

ب) ترجمه ابوابالعشره از وسایل‌‌الشیعه با عنوان سبک زندگی اسلامی به قلم غلامرضا حسنی (نفری، 1394ش، قم).

ج) آداب معاشرت از دیدگاه معصومین علیهم‌السلام (برگزیدهای از وسایل‌‌الشیعه الی تحصیل مسایلالشریعه) به قلم محمدعلی فارابی و یعقوب عباسی علیکمر (بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1379ش، مشهد).

چاپهای وسایل‌‌الشیعه

1ـ نخستینبار با تصحیح آیةالله شهید شیخ فضلالله نوری در ۶ جلد رحلی.

2ـ با تعلیقات عبدالرحیم ربانی شیرازی در سال ۱۴۰۳ق در ۲۰ جلد.

3ـ چاپ انتشارات آلالبیت علیهم‌السلام لإحیاءالتراث قم در سال ۱۴۱۴ق در ۳۰ جلد.

تنظیم: عباسعلی مردی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج