*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٧٣٤٥٥ ١٥:٢٩ - 1394/11/28    ‌ارشادالقلوب از شیخ حسین دیلمیآثار ماندگار شماره 451 ارسال به دوست نسخه چاپي


 ‌ارشادالقلوب از شیخ حسین دیلمیآثار ماندگار شماره 451

‌ارشادالقلوب از شیخ حسین دیلمی


از مؤثرترین و معروف‌ترین کتاب‌های شیخ حسین دیلمی، ارشادالقلوب است که می‌توان آن‌را یکی از آثار برجسته این عالم ربانی محسوب کرد. این کتاب در دو جلد تألیف شده که جلد اول آن در موضوع اخلاق و شامل مواعظ و نصایح از قرآن و حدیث و بزرگان قدیم است و جلد دوم آن حاوی فضایل امام اول شیعیان حضرت علی علیه‌السلام و اهل‌بیت مطهر آن‌حضرت است.


 
 حسنبن محمد دیلمی از علمای بزرگ شیعه در قرن هشتم هجری بود که تحت تربیت پدر دانشمند بزرگوارش قرار گرفت و مراحل کمال و علماندوزی را با موفقیت طی نمود. او همچنین از خرمن دانش شهید اول و فخرالمحققین صاحب شرایع خوشهچینی کرد.

این عالم بزرگ، در عصر خود از متفکران تأثیرگذار بود و به اوضاع اجتماعی و مشکلات مسلمانان توجه ویژهای داشت. علامه شیخ محمدجیلانی و ابنفهد حلی، صاحب عدةالداعی از شاگردان بلندپایه جناب دیلمی محسوب میشوند و در عظمت او همین بس که ابنفهد افتخار شاگردی ایشان را دارد. از شیخ دیلمی آثار برجستهای همچون؛ غررالاخبار و دررالآثار فی مناقبالاطهار، اعلامالدین فی صفاتالمؤمنین، اربعون حدیثاً و ارشادالقلوب، به یادگار مانده که مورد توجه علمای پساز خود بوده است.

ارشادالقلوب

از مؤثرترین و معروفترین کتابهای شیخ حسین دیلمی، ارشادالقلوب است که میتوان آنرا یکی از آثار برجسته این عالم ربانی محسوب کرد. این کتاب در دو جلد تألیف شده که جلد اول آن در موضوع اخلاق و شامل مواعظ و نصایح از قرآن و حدیث و بزرگان قدیم است و جلد دوم آن حاوی فضایل امام اول شیعیان حضرت علی علیه‌السلام و اهلبیت مطهر آنحضرت است؛ لکن برخی از محققین نظیر علامه سیدمحسن امین و آیةاللهالعظمی سیدشهابالدین مرعشی، انتساب جلد دوم را به دیلمی صحیح نمیدانند.

مؤلف محترم، روایات را بدون ذکر واسطه، از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و ائمه هدی نقل میکند و دلیل این کار را شهرت داشتن این روایات در کتب روایی ذکر میکند؛ از این نکته میتوان فهمید که قصد شیخ دیلمی تألیف کتاب روایی نبوده؛ بلکه صرفاً داعیه بیدار کردن خفتگان از عالم آخرت را بهوسیله مواعظ معصومین علیهم‌السلام داشته است.

انگیزه مؤلف

مصنف در مقدمه کتاب شریفش مینویسد: چون دیدم سلطان شهوت و غضب بر مردم تسلط یافته و مردم مشغول به خود شدهاند و آخرت را فراموش کردهاند، این کتاب را نوشتم و آنرا «ارشادالقلوب الیالصواب» نامیدم تا هر کس که به آن عمل کرد، از عذاب الیم در امان بماند.

محتوای ارشاد

مرحوم دیلمی در این کتاب، ابتدا اندرزهایی از قرآن کریم نقل کرده و پس از آن مواعظی از پیامبر رحمت صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و ائمه علیهم‌السلام میآورد و پس از آن وارد ابواب اصلی کتاب میشود. این کتاب، در پنجاهوچهار باب تنظیم شده است که برخی از ابواب آن عبارتند از: در پاداش پند دادن، نکوهش دنیاپرستی و ارزش ترک دنیاپرستی، کوتاهی آرزوها، توبه و شروط آن، فضیلت نماز شب و گریه از ترس خدا، ارزش خاموشی و سکوت، درباره صبر و شکیبایی، حسن خلق و پاداش آن، عظمت عقل و آثار نیک آن.

تمجید بزرگان از ارشادالقلوب

این کتاب نفیس، مورد استفاده و تمجید علمای کتابشناس و محققین ارجمند قرار گرفته است. علامه مجلسی قدس‌سره در بحارالانوار مینویسد:

یکی از کسانی که از او روایت نقل کردهام، شیخ عارف حسنبن محمد است و کتاب ارشادالقلوب او کتابی منقح و پاکیزه و مشتمل بر اخبار متین و استوار و شگفتی است.

مرحوم آیةاللهالعظمی مرعشی نجفی قدس‌سره نیز میفرماید: «از جمله معالجاتی که در مورد امراض دل بسیار سودمند است، وعظ و ارشاد است. از بهترین این کتابها «ارشادالقلوب» علامه محدث، ثقه بارع، زاهد ناسک، شیخ ابیمحمدالحسن دیلمی است. با اینکه خیلی مختصر و کوچک است، ولی جامع کثیری از احادیث قدسیه و روایات ماثوره از پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و عترت طاهرین و کلمات درر بار دانشمندان صالح از گذشتگان است.» شیخ حرّ عاملی در وسایلالشیعه و سیدنعمتالله جزایری در انوارالنعمانیة و فیض کاشانی، سیدعبدالله شبّر و محدث نوری نیز در تألیفاتشان به ارشادالقلوب استناد کردهاند.

چاپ و نشر

این کتاب با ترجمه آقای علی سلگی نهاوندی و با مقدمه حجةالاسلام والمسلمین محمد محمدی اشتهاردی در دو جلد انجام پذیرفته و توسط نشر ناصر در قم منتشر شده است. ترجمهای نیز از آقای سیدعباس طباطبایی در یک جلد و توسط انتشارات جامعه مدرسین در قم منتشر گردیده است. ارشادالقلوب همچنین توسط آقای هدایتالله مسترحمی، در دو جلد ترجمه و توسط نشر مصطفوی در تهران به مرحله چاپ رسیده است.

تنظیم: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج