*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٧٢٢٢٥ ١٣:٣٦ - 1394/11/07   اهداءالحقیر معنی حدیث الغدیر از آیةالله سیدمرتضی خسروشاهیآثار ماندگار 448 ارسال به دوست نسخه چاپي


اهداءالحقیر معنی حدیث الغدیر از آیةالله سیدمرتضی خسروشاهیآثار ماندگار 448

اهداءالحقیر معنی حدیث الغدیر از آیةالله سیدمرتضی خسروشاهی (م 1372ق)


آیةالله‌ سیدمرتضی خسروشاهی، از دانش‌آموختگان حوزه علمیه تبریز است. ایشان علوم مقدماتی، فقه و اصول را در محضر پدرش، آیة‌الله سیداحمد خسروشاهی فراگرفت. سپس در سال ۱۳۱۰ق به نجف اشرف رفت و در آن‌جا از علمایی هم‌چون میرزا ابوالقاسم جواهری و میرزا رضا (بالا آقا) علم آموخت. ....

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

  آیةالله سیدمرتضی خسروشاهی، از دانشآموختگان حوزه علمیه تبریز است. ایشان علوم مقدماتی، فقه و اصول را در محضر پدرش، آیةالله سیداحمد خسروشاهی فراگرفت. سپس در سال ۱۳۱۰ق به نجف اشرف رفت و در آنجا از علمایی همچون میرزا ابوالقاسم جواهری و میرزا رضا (بالا آقا) علم آموخت.

این عالم محقق پس از سالها تحصیل در کشور عراق به تبریز مراجعت کرد و بیش از نیم قرن در مسجد پدرش در بازار تبریز به خدمات علمی، دینی، تبلیغ، اقامه جماعت، امر به معروف و نهی از منکر و پاسخگویی به سؤالات شرعی پرداخت.

علمایی همچون آیات عظام سیدکاظم یزدی، تبریزی، میرزا ابوالحسن انگجی، میرزا محمد نجفی و میرزای نائینی در اجازات خویش، آیةالله خسروشاهی را به این صفات ستودهاند: «صاحب فضایل و محامد سیدسند، عالم معتمد، کهفالانام، رکنالاسلام، جامع معقول و منقول، مجتهد در فروع و اصول، صاحب قوه قدسیه، عالم عامل، فاضل کامل، فخر محققین، افتخار مدققین، سیدالفقهاءالراشدین، و عماد العلماءالعاملین، عمدةالعلماء، نخبةالاتقیاء، عمادالاعلام، ثقةالاسلام و...»

ایشان دارای آثار قلمی متعددی است که عناوین برخی از آنها چنین است:

هدایةالامة الی زیارتالائمة (چاپ مشهد)، مواعظ در ۴ جلد، نثاراتالکواکب علی خیاراتالمکاسب (چاپ قم)، اهداء الحقیر الی أخیه البارعالبصیر.

اهداءالحقیر

یکی از مباحث مربوط به حدیث غدیر، بحث از دلالت کلمه مولی بر امامت و ولایت است. برخی از علمای متعصب اهلسنت که چارهای جز قبول حدیث غدیر نداشته و نتوانستهاند این حقیقت تاریخی را رد و یا تکذیب کنند، به تحریف و تغییر معنای حدیث دست یازیدهاند. یکی از آن کسان، فخر رازی است. سخن فخر رازی، مستمسک برخی دیگر از علما گشته و آنان نیز بهجای تحقیق و تفحص در معانی لغوی مولی و فهم درست حدیث غدیر، با استناد به سخن فخر رازی، خیال خود را آسودهاند.

از اینرو، برخی از علما در آثار غدیری خود به بررسی و نقد سخن فخر رازی پرداختهاند. کتاب اهداءالحقیر یکی از کتابهایی است که بهطور مستقل سخن فخر رازی را در معنای حدیث غدیر به چالش کشیده و اشتباه وی را نشان داده است.

این کتاب شامل یک مقدمه، نقل سخن فخر رازی و بیان پانزده وجه در پاسخ وی و یک خاتمه است. مؤلف در مقدمه ضمن بیان حدیث غدیر، انگیزه خود را از نگارش کتاب چنین مینویسد:

«در روز غدیر رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم ، علیبن ابیطالب علیه‌السلام را به خلافت و امامت منصوب کرد و وجوب اطاعت از او را برای همه امت خویش در حدیث: «من کنت مولاه فعلی مولاه»، که از فریقین متواتر است، تبیین فرمود. چون عید غدیر امسال (سال ۱۳۵۲ق) نزدیک شد، از چند تن از علمای ثقه شنیدم که شیخ محمد صدیق، یکی از علمای عامه و ساکن حمامیان از توابع کردستان (وفقنا الله و إیاه للعمل و الایمان) به دلالت لفظ «مولی» در حدیث فوق اشکال کرده و میگوید «مولی» به معنای «اولی بالنفس» است، و چون این واژه عربی است، ما عجمها برای فهم معنای آن میبایست به کتابهای لغت مراجعه کنیم.

حرف او را سخن فرد منصف و دور از انکار و عنادی یافتم که امر دین بر آنان مشتبه شده است. پس اگر کسی بتواند بهخوبی او را راهنمایی نماید، مرتکب خیانت نمیشود. به همین جهت فکر کردم به منابع لغوی اهلسنت مراجعه کنم. در این میان، المصباح فیومی را دیدم. او در این کتاب شش معنا برای «مولی» ذکر کرده (ابنعم، عصبه، ناصر، حلیف، معتق، عتیق) اما اصلاً «اولی» را ضمن معانی آن نیاورده است! تعجب کردم و با خودم گفتم: چگونه یک لغوی معنای یک کلمه را نمیآورد یا از آن غافل میشود؟!

در همین حال آیه شریفه: «فالیوم لا یؤخذ منکم فدیة و لا من الذین کفروا مأواکمالنار هی مولاکم و بئسالمصیر» به ذهنم خطور کرد و با خودم گفتم: حتماً «مولی» در اینجا به معنایی «اولی» است، چون هم با هیچ‌‌کدام از معانی ذکر شده در المصباح تناسب ندارد، و هم خداوند میفرماید: «ثمّ لنحن أعلم بالذین هم أولى بها صلیّا»، زیرا اگر آنان به آتش اولی باشند، آتش نیز به ایشان اولی است.

سپس به تفسیر آیه شریفه سوره حدید در تفاسیر اهلسنت مانند: تفسیر بیضاوی، جلالین و سایر تفاسیر مراجعه کردم، و دیدم که این تفاسیر معنای «مولی» را همانطور که من فهمیدم ذکر کرده، و گفتهاند: «هی مولاکم یعنی: به شما اولی است». سپس به تفسیر فخر رازی مراجعه کردم، و در آن مطلب عجیبی یافتم! پس از آن به برخی کتابهای امامیه مانند: جلد نهم بحارالانوار علامه مجلسی و کفایةالموحدین طبرسی مراجعه کردم، و در آنها اشارهای به این مطلب و جواب آن ندیدم. از اینرو با وجود تشتت خاطر و مجال اندک، برای کسب رضایت پروردگار تصمیم به این کار گرفتم و آنرا «اهداءالحقیر معنی حدیثالغدیر» نامیدم و آنرا به برادر بزرگوار شیخ محمد صدیق (جعلالله التوفیق لنا و له خیر رفیق) تقدیم کردم که او شایسته و سزاوار پاسخ است. امید دارم که خوانندگان آنرا از اول تا آخر بخوانند».

آیةالله خسروشاهی در ادامه به نقل سخن فخر رازی پرداخته و اشتباه وی را نشان داده، سپس در ادامه، ادله اولویت تبعیت از مذهب امامیه را تبیین کرده است. ایشان در پایان کتابش دو موضوع را مورد توجه قرار داده است:

یک، نقل حدیث غدیر به طرق اهلسنت؛ این قسمت به نقل از کتاب غایةالمرام است.

دو، ضمن بحث از روایت جعلی درباره فضلیت ابوبکر، با اشاره به خطبه رسولخدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در غدیر، به چگونگی استنادات و استدلالات شیعه امامیه به امامت امیرالمؤمنین علیه‌السلام و اثبات خلافت آنحضرت اشاره کرده است.

نویسنده، خواننده جستوجوگری را که با این کتاب قانع نشده، به کتاب غایةالمرام سیدهاشم بحرانی راهنمایی میکند که کتاب ایشان، حدیث غدیر را هم از طرق اهلسنت و هم از طرق شیعه در بخشهای جداگانه آورده است.

ترجمه اهداءالحقیر

حدیث غدیر و مسأله ولایت، اسماء خواجهزاده، کلبه شروق، 1394، قم.

چاپهای اهداءالحقیر

این کتاب با دو عنوان متفاوت چاپ شده است:

1ـ اهداءالحقیر: معنی حدیثالغدیر الی اخیه البارعالبصیر، چاپ مطبعه حیدریه، 1353ق، نجف.

2ـ معنی حدیثالغدیر، به اهتمام سیدهادی خسروشاهی، بوستان کتاب قم؛ این چاپ شامل مقدمهای در معرفی سیدمرتضی خسروشاهی و آثار قلمی وی، و مقالهای از امام موسی صدر با عنوان «سابقاتالغدیر» است.

همچنین رسالۀ کشفالستر والأستار عن وجه زیارةالزوار به ضمیمه این کتاب چاپ شده است. این رساله نیز در بیان استحباب زیارت قبور است و به پادشاه آلسعود نوشته شده است.

تنظیم: عباسعلی مردی


خروج