*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٩٦١٢ ١٢:٤٧ - 1394/09/17    اثبات‌الهداة بالنصوص والمعجزات آثار ماندگار شماره 441 ارسال به دوست نسخه چاپي


 اثبات‌الهداة بالنصوص والمعجزات آثار ماندگار شماره 441

اثبات‌الهداة بالنصوص والمعجزات


یکی از کتاب‌های ماندگار شیخ حر عاملی «اثبات‌الهداة» است که در شرح حال و اثبات امامت و ولایت حضرات معصومین‌ علیهم‌السلام و در سال 1096 به زبان عربی به رشته تحریر در آمد. ....

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

علامه والامقام و محدث جلیلالقدر محمدبن حسنبن علیبن محمدبن حسین معروف به شیخ حر عاملی از دانشمندان برجسته شیعه در قرن یازدهم است که نسبش با 34 واسطه به شهید کربلا حربن یزید ریاحی میرسد.

ایشان در 8 رجب سال 1033ق در قریه مشغری از توابع جبل عامل و در خانوادهای دانشور چشم به جهان گشود. او از اوایل جوانی در زادگاهش به فراگیری دانش روی آورد و در ادبیات، فقه، حدیث، رجال و شعر به کمال رسید و در میان جوامع علمی شهرت یافت. شیخ در حدود 40 سالگی وارد عراق شد و پس از آستان مقدس امامان در عتبات عالیات، و دیدار با علمای طراز اول، به ایران آمد و تا آخر عمر شریفش در مشهد مقدس اقامت نمود. ایشان در مشهد منصب شیخالاسلامی و قضاوت را عهدهدار شد و مهمترین حوزه علمی و دینی آنجا را اداره میکرد. وسعت علمیاش شمع فروزانی بود که شاگردان عظیمالشأنی چون سیدنعمتالله جزایری، علامه سیدهاشم بحرانی، سیدنورالدین جزایری به گرد آن حلقه زدند.

از قلم شیخ حر عاملی، آثار گرانسنگی تقدیم جامعه علمی جهان اسلام گشته که میتوان به وسایلالشیعه، الجواهرالسنیة، أملالآمل و دیوان اشعار اشاره کرد.

ایشان، سرانجام در شب شهادت امام متقیان علی علیه‌السلام در سال 1104ه.ق در 71 سالگی بدرود حیات گفت و در جوار مرقد ملکوتی امام هشتم علیبن موسیالرضا علیهالافالتهیةوالثناء به خاک سپرده شد.

اثباتالهداة بالنصوص والمعجزات

یکی از کتابهای ماندگار شیخ حر عاملی «اثباتالهداة» است که در شرح حال و اثبات امامت و ولایت حضرات معصومین علیهم‌السلام و در سال 1096 به زبان عربی به رشته تحریر در آمد.

شیخ، این کتاب را در اثبات امامان دوازدهگانه شیعه از طریق روایتهای صریح نبی مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم درباره ایشان و نص هر امام بعدی و همچنین بیان معجزات صادره از آنان به نگارش درآورد.

روش تألیف کتاب

مؤلف، به تمام روایات به دیده قبول نگریسته و هر روایتی که در منابع قدیم شیعه بوده، را جمعآوری نموده است. ایشان مأخذ هر روایت را بهطور دقیق و در آغاز خبر بیان کرده و سند آنرا نیز میآورد؛ البته این بدان معنا نیست که ایشان تنها به نقل اخبار اکتفا کرده، بلکه شیخ در ذیل بسیاری از احادیث به شرح و جرح و توضیح و تفسیر پرداخته و نکات مهمی را بیان مینماید که در فهم مطلب کارگشا میباشد.

این کتاب در سیوپنج باب تدوین یافته که باب اول تا پنجم آن شامل کلیاتی در حجیت نقل و مباحثی پیرامون اخبار معصومین علیهم‌السلام است. باب ششم و هفتم به نصوص عامه نبوت و امامت میپردازد. باب هشتم و نهم مربوط به اخباری است که بر نبوت نبی مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و معجزات ایشان دلالت میکند.

ابواب 10 تا 34 کتاب به نصوص و معجزات هر یک از امامان معصوم علیهم‌السلام اختصاص یافته و باب آخر در مورد ابطال غلو و رد غالیان تدوین گردید.

انگیزه مؤلف

شیخ حر عاملی، در مقدمه کتاب مینویسد: من به کتابی که در این باب کافی باشد، دست نیافتم و دیدم این مطالب در وادی پراکندگی پنهان مانده و اگر کسی بخواهد بر آنها آگاهی یابد، نیازمند وقت زیادی است، بنابراین به تألیف کتاب مشغول شدم. مؤلف در ادامه مینویسد: اگرچه روی هم رفته کتابهایی در این باب نوشته شده، اما چون هر کدام از آنها به تنهایی بر تمام اخبار دست نیافتهاند، لذا تألیف این کتاب لازم شد تا ادله نقلی در اثبات نصوص و معجزات امامان کافی باشد.

منابع کتاب

منابعی که شیخ حر عاملی از آن برای تضیف اثباتالهداة مورد استفاده قرار داده، شامل تمامی کتب روایی مهم شیعه از آغاز تا زمان مؤلف مانند کافی، بصائر، کفایةالاثر، الخرایج والجرایح و آثار روایی علمایی چون شیخ صدوق، شیخ مفید، سیدبن طاووس، طبرسی و... میباشد؛ ضمن آنکه مؤلف از کتب اهلسنت غفلت نورزیده و بخشهایی از مطالب خود را به نقل از کتب آنان اختصاص داده است. شیخ حر میگوید: از میان کتبی که مستقیماً و بیواسطه از آنان روایت نقل کردهام، 142 کتاب شیعی و 24 اثر غیرشیعی است. علاوه بر این تعداد، مؤلف 439 کتاب را در لابهلای اسناد نام میبرد که منبع روایی اثباتالهداة بوده است.

چاپ و نشر

به راستی کتابی با اینهمه منابع و مآخذ در یک موضوع، کمنظیر است؛ اما با این وجود، این اثر تا چند دهه پیش، نهتنها به چاپ نرسیده بود بلکه نسخ خطی آن در حال زوال بود، که برای اولینبار به همت و تصحیح استاد سیدهاشم رسولی محلاتی احیا گردیده و به قلم آیةالله جنتی و استاد محمد نصراللّهی ترجمه و در هفت جلد توسط دارالکتب الاسلامیه منتشر گردید.

ناگفته نماند که این کتاب به سال 1425ق توسط مؤسسةالاعلمی للمطبوعات در بیروت و در پنج جلد به زیور طبع آراسته گردیده است.

تنظیم: علیاکبر بخشی

منبع: ویکی شیعه ـ نرمافزار نورالانوار5/3


خروج