*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٧٢٦٤ ١٢:٣٥ - 1394/07/29    النجم‌‌الثاقب از محدث نوریآثار ماندگار شماره 435 ارسال به دوست نسخه چاپي


 النجم‌‌الثاقب از محدث نوریآثار ماندگار شماره 435

النجم‌‌الثاقب از محدث نوری (م 1320ق)


محدث عالی‌قدر، حاج میرزا حسین نوری طبرسی فرزند میرزا محمدتقی نوری، از دانشمندان بنام و اثرگذار شیعه در قرون معاصر است؛ ایشان عالمی محدث، فقیه، رجالی، کتابشناس و... است. سه کتاب مستقل درباره امام مهدی علیه‌السلام دارد که نجم‌الثاقب فی احوال الامام‌الغایب، دومین آن‌ها و به زبان فارسی است. این كتاب به درخواست میرزای شیرازی و در كمتر از سه ماه نگاشته شده است. مؤلف داستان گفت‌وگوی خود با میرزا را در این ارتباط در مقدمه نجم‌الثاقب آورده است. ....

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

 

محدث عالیقدر، حاج میرزا حسین نوری طبرسی فرزند میرزا محمدتقی نوری، از دانشمندان بنام و اثرگذار شیعه در قرون معاصر است؛ ایشان عالمی محدث، فقیه، رجالی، کتابشناس و... است. سه کتاب مستقل درباره امام مهدی علیه‌السلام دارد که نجمالثاقب فی احوال الامامالغایب، دومین آنها و به زبان فارسی است.

این كتاب به درخواست میرزای شیرازی و در كمتر از سه ماه نگاشته شده است. مؤلف داستان گفتوگوی خود با میرزا را در این ارتباط در مقدمه نجمالثاقب آورده است.

میرزای شیرازی قدس‌سره پیشنهاد ترجمه كتاب كمالالدین شیخ صدوق را به میرزای نوری میدهد، اما از آنجا که این کتاب به قلم سیدعلی اصفهانی معروف به (امامی) ـ شاگرد علامه مجلسی ـ ترجمه شده، از آن سرباز میزند؛ مدتی بعد میرزا پیشنهاد تألیفی درباره احوالات امام زمان میدهد؛ محدث نوری با اشاره به تألیف جنةالمأوی، از ترجمه آن به فارسی به جای تألیف کتابی مستقل خبر میدهد. میرزا آنرا میپسندد و میفرماید: «تنها بر این مطالب اكتفا نشود، بلكه اندكی از حالات آنجناب نیز به آن افزوده گردد، هرچند كه به ایجاز و اختصار باشد».

سپس محدث نوری در اندك زمانی (نزدیك به سه ماه) این خدمت را به انجام میرساند و آن گرامینامه را نجمالثاقب نام مینهد.

نجمالثاقب در یک مقدمه و دوازده باب به شرح ذیل تدوین و تنظیم شده است:

مقدمه، بیان انگیزه نگارش و کتابشناسی غیبت (معرفی کتبی که درباره غیبت پیش از این نوشته شدهاند).

باب اول، در ذکر شمهای از حالات ولادت با سعادت آنجناب؛

باب دوم، در ذكر اسامی و القاب و كنیههای امام و وجه تسمیه. مؤلف در این فصل 182 نام، لقب، كنیه را برای آن حضرت ذكر كرده و غالباً زیر هر عنوان مطالبی را از آیات، روایات، تفاسیر،... میآورد.

باب سوم، در دو فصل سامان داده شده است: فصل اول در «شمایل» و فصل دوم در «خصایص». حاجی نوری در فصل اول به شمهای از شمایل، حضرت ولیعصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف اشاره كرده، و سخن را با این حدیث پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم كه فرمودند: «مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف شبیهترین مردم به من در خَلق و خُلق است» آغاز كرده و با آوردن احادیثی از دیگر معصومان علیهم‌‌السلام مطلب را پی میگیرد. ایشان در فصل دوم به خصایص و ویژگیهای آن حضرت میپردازد.

وی در این باب به 46 خصیصه منحصر به فرد آنحضرت اشاره میكند و زیر هر خصیصه مطالب روایی و تفسیری فراوانی را در تكمیل و تتمیم بحث میآورد.

باب چهارم، بیان اختلاف مسلمانان درباره وجود آنحضرت. محدث نوری در این باب به طرح شبهاتی نظیر: مهدی، همان مسیح است، یا مهدی فرزند عباس میباشد، یا مهدی همان محمدبن حنفیه است، نیز مهدی فرزند امام حسن مجتبی علیه‌السلام است پرداخته و با تسلطی كه به نصوص روایی، متون تفسیری، رجال، تاریخ و... دارد پاسخهایی در خور به این شك و تردیدها میدهد و در پایان این بخش، دیدگاه 20 تن از عالمان اهلسنت و عامه را از باب نمونه میآورد.

باب پنجم، بیان دیدگاه شیعه كه «حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ، فرزند امام حسن عسكری علیه‌السلام است». مؤلف سی حدیث از اهلسنت و 40 حدیث از شیعه در تأیید و گفتار خود میآورد.

باب ششم، در اثبات امامت آنحضرت از روی معجزات صادره از آن بزرگوار.

باب هفتم، در بیان کسانی است که در غیبت کبری خدمت آنجناب رسیدند یا بر معجزه آن بزرگوار واقف شدند.

باب هشتم، در شرح و توضیح توقیع شریف در باب «تكذیب مدعی رؤیت» است. مرحوم محدث نوری این باب را با توقیع شریف به آخرین سفیر خاص امام عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف در عهد غیبت صغری ـ علیبن محمد سمری ـ آغاز میكند. بر اساس این توقیع، مدعی مشاهده در غیبت كبرا پیش از خروج سفیانی و صیحه آسمانی ـ (كذاب مفتر) است و ادعای وی غیرقابل پذیرش. علامه نوری اشكالات و خدشههایی را بدین شرح بر این توقیع وارد میسازد كه این توقیع، خبر واحد وضعیت است و لذا بر آن اعتمادی نمیتوان كرد همچنین شیخ طوسی هم كه آنرا نقل كرده بدان عمل ننموده لذا قابل اعتراض است.

باب نهم، بیان و اثبات یكی از مناصب خاص آنحضرت یعنی «دستگیری از درماندگان در بیابان و غیر آن» است.

باب دهم، بیان وظایف و تكالیف بندگان خدا نسبت به حجت كبرا علیه‌السلام . مؤلف تكالیف عباد و افراد را به چهار نوع تقسیم مینماید: 1- تكالیف قلبی؛ 2- تكالیف جوارحی؛ 3- تكالیف زبانی؛ و 4- تكالیف مالی؛

باب یازدهم، در بیان زمانهای خاص مربوط به آنحضرت است مثل: شب قدر، روز جمعه، روز عاشورا، عصرهای دوشنبه و پنجشنبه، شب و روز نیمه شعبان، نوروز، و هر روز از زردی آفتاب تا آنگاه كه به غروب مینشیند.

باب دوازدهم، در ذکر اعمال و آدابی است که شاید بتوان به برکت آنها، به سعادت ملاقات و شرف حضور باهرالنور امام عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف رسید. چه بشناسد یا نشناسد.

مؤلف ابتدا امکان این امر را بیان کرده و مینویسد: «معلوم شد كه نیل به این مقصود در غیبت كبرا ممكن و میسور [است]، بلكه روشن شد كه میتوان به وسیله علم و عمل و تقوای تام و معرفت و تضرع و انابت و تهذیب نفس قابل تلقی اسرار و داخل در سلك خاصان و خواص شد...».

مقصود در اینجا به دست آوردن راهی است كه شاید [بتوان] بهوسیله آن در عمر خویش نوبتی به این نعمت برسد، هر چند در خواب باشد.

مولف كتاب را با ذكر زیارتها و دعاهایی در این ارتباط پایان میدهد.

منابع نجمالثاقب

مؤلف در متن منابع خود را نام برده است؛ کتبی همچون کمالالدین، غیبت نعمانی، غیبت شيخ طوسى، بحارالانوار علامه مجلسی، الارشاد مفید و... .

از آنجا كه كتاب به فارسى نوشته شده، مؤلف از اسناد چشم پوشيده و تنها به ذكر راويان اصلى اكتفا مىكند مگر موارد خاصى كه بيان اسناد ضرورتى داشته است.

کتاب دارای تقریظی از میرزای شیرازی و میرزاابوالفضل تهرانی است.

ترجمه عربی نجم ثاقب

ترجمه سيدياسين موسوى، انتشارات انوارالهدى، سال ۱۴۱۵ق، قم.

چاپهای النجمالثاقب

1ـ چاپ سنگی به قلم محمدباقربن زينالعابدين جرفادقانی اهتمام محمدحسينبن محمدخوانساری تهرانی و محمدمهدی تهرانی، 1309ق، تهران؛

2ـ چاپ سنگی. به خط عباس فاضلزاده بدیع، حسبالامر محمدتقی معرفت تاجر خوانساری، مطبعه سعادت، ۱۳۴۶ق / ۱۳۰۶ش، شیراز؛

3ـ چاپ انتشارات مسجد جمکران، 1384ق و نیز چاپ جدید 1412ق؛

4ـ کتابفروشی جعفری، 1361ش، مشهد.

منابع: مقاله محدث نوری نوشته دکتر عبدالحسین طالعی؛ سایت lib.ir

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی


خروج