*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٦٢٨٢٢ ٠٩:٢٢ - 1394/03/30   مناهج‌الیقین فی‌ اصول‌الدین از علامه حلی‌قدس‌سرهآثار ماندگار شماره ۴۱۸ ارسال به دوست نسخه چاپي


مناهج‌الیقین فی‌ اصول‌الدین از علامه حلی‌قدس‌سرهآثار ماندگار شماره ۴۱۸

مناهج‌الیقین فی‌ اصول‌الدین از علامه حلی‌قدس‌سره


جمال‌الدین، حسن بن یوسف بن مطهر حلی قدس‌الله‌نفسه‌الزكیه معروف به علامه حلی، از پرآوازه‌ترین دانشمندان شیعه است. تألیفاتش را بیش از ۵00 اثر گفته‌اند. ایشان نزد دایی خود، محقق حلی، علم آموخت و در کلام، شاگرد خواجه نصیرالدین طوسی بود. سلطان محمد خدابنده به دست این علامه جلیل‌القدر به تشیع گروید. برخی از آثار ایشان بدین قرار است: 1. آداب البحث؛ 2. الأبحاث المفیدة فی تحصیل العقیده؛ 3. اجازة بنی‌زهره؛ 4. أجوبة المسائل المهنّائیه؛ ۵. الأدعیة الفاخرة المنقولة عن الأئمة الطاهره؛ 6. الأربعین فی أصول الدین؛ 7. إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان؛ 8. استقصاء الاعتبار فی تحریر معانی الأخیار؛ 9. استقصاء النظر فی القضاء والقدر؛ 10. الأسرار الخفیة فی‌العلوم العقلیه؛ 11. الإشارات إلی معانی الإشارات؛ 12. قواعد الأحکام و... .

 

 

 

جمالالدین، حسن بن یوسف بن مطهر حلی قدساللهنفسهالزكیه معروف به علامه حلی، از پرآوازهترین دانشمندان شیعه است. تألیفاتش را بیش از ۵00 اثر گفتهاند. ایشان نزد دایی خود، محقق حلی، علم آموخت و در کلام، شاگرد خواجه نصیرالدین طوسی بود. سلطان محمد خدابنده به دست این علامه جلیلالقدر به تشیع گروید. برخی از آثار ایشان بدین قرار است: 1. آداب البحث؛ 2. الأبحاث المفیدة فی تحصیل العقیده؛ 3. اجازة بنیزهره؛ 4. أجوبة المسائل المهنّائیه؛ ۵. الأدعیة الفاخرة المنقولة عن الأئمة الطاهره؛ 6. الأربعین فی أصول الدین؛ 7. إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان؛ 8. استقصاء الاعتبار فی تحریر معانی الأخیار؛ 9. استقصاء النظر فی القضاء والقدر؛ 10. الأسرار الخفیة فیالعلوم العقلیه؛ 11. الإشارات إلی معانی الإشارات؛ 12. قواعد الأحکام و... .

از کتب جامع و استدلالی علامه حلی در علم کلام، مناهجالیقین فی اصولالدین میباشد و خود مؤلف به دلیل کامل بودن مباحث این کتاب، در سایر کتابهای خود خوانندگان را به مناهجالیقین ارجاع میدهد. این کتاب برخلاف کشفالمراد و انوارالملکوت که شرحی بر کتابهای دیگران است، تألیفی مستقل به شماره میرود. علامه این اثر قویم خود را به سال 680ق به پایان رسانده است.

ساختار و مباحث کتاب

بهطور کلی کتاب از یک مقدمه و 12 منهج تشکیل یافته که مؤلف در هر یک از مناهج به بحث مستقلی میپردازد. منهج اول مربوط به تقسیم معلومات است و منهج دوم مربوط به تقسیم موجودات است. مؤلف در منهج سوم به احکام موجودات پرداخته و مباحثی چون علت و معلول، واحد و کثیر، متماثل و متخالف و متضاد و کلی و جزئی را پیش میکشد. مبحث منهج چهارم و پنجم، به اثبات واجبالوجود و صفات سلبیه حضرت حق جل جلاله اختصاص یافته است. علامه حلی در منهج ششم، بحث دقیق و مهم عدل را مطرح نموده و ضمن مباحثی چون اقسام فعل، محل بودن صدور فعل قبیح از خداوند، عوض، لطف به اثبات عدل میپردازد.

منهج هفتم، هشتم و نهم به ترتیب شامل مبحث نبوت، امامت و معاد است. مؤلف، در بحث نبوت ابتدا نبوت را تعریف و امکان آنرا اثبات میکند. سپس به نبوت خاصه و اثبات و رسالت ختمی مرتبت صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و نیز نبوت خاصه و افضلیت انبیا بر سایر انسانها میپردازد. در بخش امامت مؤلف موضوع وجوب منصوص بودن امام و سایر مسایل مربوط به امامت از منظر شیعه را کنکاش نموده است.

منهج دهم، به موضوع وعده و وعید اختصاص یافته است که مباحثی چون ثواب و عقاب، احباط و تکفیر، انقطاع عقاب فاسق، توبه و شفاعت مورد دقت نظر قرار میگیرد.

منهج یازدهم، درباره اسما و احکام و منهج دوازدهم، درباره فریضه واجب امر به معروف و نهی از منکر میباشد.

ویژگیهای کتاب

این کتاب، به دلیل اهمیتی که در مباحث آن وجود دارد، دارای منزلت بالایی در بین محققان و پژوهشگران است و از اینرو متکلمین اسلامی بر این کتاب استناد کردهاند و علامه مجلسی‌قدس‌سره این کتاب را یکی از منابع بحارالانوار معرفی نمودهاند.

از خصوصیت دیگر کتاب حاضر این است که مؤلف آن بین دو شیوه متکلمین و حکما جمع نیکویی صورت داده است. ایشان در بحث اعراض ابتدا طبق نظر متکلمین اعراض را تا 19 مورد برمیشمارند و همچو یک متکلم وارد میدان بحث میشوند؛ سپس اعراض را بر مسلک حکما به 9 عرض تقسیم کرده و مباحثی را که نخواسته در تقسیم نحست بیان کند، در ذیل تقسیم دوم طرح میکند.

عصمت حضرت صدیقه شهیده، فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، یکی دیگر از مباحث این کتاب در بخش مروبط به امامت است که مؤلف با استناد به ادلهای چون آیه تطهیر و حدیث «فاطمة بضعة منی...» عصمت آنحضرت را اثبات مینمایند.

چاپ و نشر کتاب

این کتاب، برای اولینبار در سال 141۵ق توسط انتشارات دارالاسوه در قم با تحقیقات جناب یعقوب حصفری مراغی به زیور طبع آراسته گردید که در 60۵ صفحه به قطع وزیری میباشد.

خصوصیت این چاپ، این است که کتاب دارای دو مقدمه است؛ مقدمهای از طرف انتشارات در مورد شخصیت علامه حلی و نیز مقدمهای کوتاه از سوی محقق کتاب مکتوب شده است. در خاتمه کتاب، تراجم اعلام و فرقی که اسمشان در متن کتاب آمده بیان شده است. کتاب دارای فهرست مصطلحات کلامی، فهرست اعلام، فهرست کتب، فهرست قبایل و فرق و فهرست اماکن میباشد.

منبع: مرکز الدراسات و التحقیقات الاسلامیه

تنظیم: علیاکبر بخشی

 

 


خروج