*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٥١٤٥٠ ١١:٠٦ - 1393/07/10   آثار ماندگار شماره 400 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگار شماره 400

مناقب الامام امیرالمؤمنین(ع) از محمدبن سلیمان کوفی (م 322 ق)


قاضی ابوجعفر محمدبن سلیمان کوفی، عالمی مجاهد بوده و از وی با عناوینِ حافظ و محدث یاد شده است. او در نیمه دوم قرن سوم در حدود سال 255 قمری در کوفه به‌دنیا آمد. سپس در آن شهر از محضر بزرگانی هم‌چون محمدبن منصور مرادی کسب علم و دانش کرد. در زمانی که ...

 قاضی ابوجعفر محمدبن سلیمان کوفی، عالمی مجاهد بوده و از وی با عناوینِ حافظ و محدث یاد شده است. او در نیمه دوم قرن سوم در حدود سال 255 قمری در کوفه بهدنیا آمد. سپس در آن شهر از محضر بزرگانی همچون محمدبن منصور مرادی کسب علم و دانش کرد. در زمانی که هادی یحییبن حسین دولت خود را در یمن بنیان مینهاد، او نیز به یمن رفت و مورد احترام وی قرار گرفت و سپس از سوی او متولی منصب قضاوت شد و تا پایان عمر هادی یحییبن حسین، همچون وزیر او بود. پس از هادی و در زمان حاکمیت دو فرزندش ناصر و مرتضی نیز محمدبن سلیمان همچنان عهدهدار منصب قضاوت بود.

از مشایخ و اساتید وی ابراهیمبن احمد، ابوالقاسم ابراهیمبن حسن، ابراهیمبن عبدالله کوفی، احمدبن حازم کوفی، احمدبن زید مکی، احمدبن شعیب نسایی و... را نام بردهاند.

از آثار قلمی وی میتوان کتابهای البراهین فی معجزات النبی(ص) و إثباته، مناقب الإمام أمیرالمؤمنین، المنتخب، و الفنون را نام برد که دو کتاب اخیر با عنوان «مجموعه سؤالات فقهی او از هادی یحییبن حسین و جواب آنها»، به کوشش محمد یحیی سالم عزّان در یک مجلد چاپ شدهاند.

 

مناقب الامام أمیرالمؤمنین(ع)

کتاب مناقب سلیمان کوفی بنا به تاریخی که در پایان یکی از احادیث آمده، در سال 300 نگاشته شده است. نویسنده بیش از سه هزار حدیث مسند در فضایل امام علی(ع) نقل کرده است که بسیاری از روایات آن، احادیثی است که از طریق علمای سنی نقل شدهاند و بسیاری از رجال این احادیث را رجال صحاح ششگانه اهلسنت تشکیل میدهند. در مواردی برخی از احادیث را از چندین طرق نقل کرده است.

کتاب با روایاتی در صفات رسول خدا(ص) ـ روایت امام حسن(ع) از داییاش أبوهاله- آغاز شده است. در ادامه به ذکر علامات نبوت پرداخته و نزدیک به شصت روایت در اینباره نقل کرده است. آنگاه چندین روایت از معاشرت و خلق و خوی نیک رسول خدا(ص) آورده است.

بخش فضایل امیرالمؤمنین(ع) با عنوان «باب ما نزل منالقرآن فی علیّ و سائر أهلالبیت؟ عهم؟» آغاز شده و عناوین دیگری همچون فضایل امیرالمؤمنین، أول من أسلم و صلّی، مع رسولالله(ص)، أحادیث الوصایة والخلافة، روایت علیّ منّی و أنا منه، حدیث المنزلة، و أولاد أمیرالمؤمنین(ع) ذکر شدهاند که نویسنده در این موضوعات حدود 670 روایت نقل کرده است. بخشی دیگری از کتاب - که با عنوان جزء ششم چاپ شده، شامل فضایل فاطمهٔ الزهرا(ع)، فضایل حسنین(ع)، فضیلت و صفات شیعیان، یادکرد معاویه در سخن رسولخدا(ص) و مطالبی دیگر درباره معاویه از دیگران، و نیز یادکرد ناکثین، قاسطین و مارقین است.

أحادیث ولایت بخش دیگری از کتاب است که با حدیث غدیر آغاز شده است؛ و در ادامه حدیث سدّالأبواب، و حدیث حبّ علی(ع) که با روایت عایشه، و جابر آغاز شده، آمده است.

حدیث طیر، حدیث رایة (حدیث حمل پرچم در غزوه خیبر توسط امیرالمؤمنین(ع))، حدیث ردّ شمس، و احادیث دیگری در سیادت امیرالمؤمنین(ع)، حدیث علی خیرالبشر، و حدیث علیّ قسیمالنار، مطالب دیگری هستند که نقل شدهاند.

بخش پایانی کتاب با عنوان فنون من فضایل أمیرالمؤمنین علیبن ابیطالب(ع) شامل 94 روایت دیگر در فضایل آن حضرت نقل شده است. مطالب کتاب ضمن نقل روایات، شامل فواید و مطالب دیگری است که از جمله آنها میتوان به این فایده تاریخی اشاره کرد: در پاسخ به کسانی که امکلثوم(س) را همان حضرت زینب(س) میشمارند میتوان به روایتی در این کتاب استشهاد کرد که نشان میدهد امکلثوم دختر دوم امیرالمؤمنین(ع) و شخصی غیر از حضرت زینب است: «وزنت [فاطمة] بنت رسولالله(ص) شعر حسن و حسین و زینب و أمکلثوم فتصدّقت بزنته فضّة؛ حضرت فاطمه(ع) موی حسن و حسین و زینب و امکلثوم را وزن کرد و هموزن آن را نقره داد.»

 

چاپ مناقب الإمام امیرالمؤمنین(ع)

تنها چاپ این کتاب به تحقیق مرحوم علامه شیخ محمدباقر محمودی، در «مجمع احیاءالثقافةالاسلامیة» دوبار چاپ شده است:

چاپ اول در سهجلد و در 1435 صفحه، به سال در سال 1412 ق/1992،؛ و چاپ دوم در دوجلد (840 + 790 صفحه) در سال 1381 ش / 1423 ق منتشر شده است.

محقق علامه این کتاب، ضمن پانوشتهای مفید، به شرح و توضیح واژگان غریب، معرفی رجال ناشناخته، نشان دادن جای روایات در مصادر و منابع دیگر بهویژه منابع اهلتسنن پرداخته و در پایان کتاب فهارس فنی (آیات قرآن، احادیث و نقل قولها، اعلام، شعوب و قبایل، حیوانات و طیور، اشعار، اماکن، کتب و موضوعات کتاب) را آورده است که دسترسی به مطالب نامنظم کتاب را آسان کرده است. و از سوی دیگر به عنوانگذاریهای مناسب دست زده، تا تبویب نامنظم کتاب را سامان بخشیده باشد.

منابع: مجله علوم حدیث (شماره 25)، مقاله «کتابهای حدیثی منتشر شده از زیدیه از سیدعلی موسوینژاد؛ سایت lib.ir

تنظیم: عباسعلی مردی


خروج