*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٤٩٣٢٠ ١١:٥٢ - 1393/06/12   آثار ماندگار شماره 398 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگار شماره 398

مناقب امام علی‌بن ابی‌طالب (ع)دو کتاب در مناقب امیرالمؤمنین (ع) از احمدبن مردویه (م 410 ق)


ابوبکر احمدبن موسی‌بن مردویه اصفهانی محدث، مفسر و مورخ اهل‌سنت است که در سال 323 ق متولد شده است. او در بین محدثین اهل‌سنت جایگاه بلندی دارد و به القابی هم‌چون حافظ، ثقه، کثیرالحدیث، فهم متقن و... ستوده شده است. ...

ابوبکر احمدبن موسیبن مردویه اصفهانی محدث، مفسر و مورخ اهلسنت است که در سال 323 ق متولد شده است.

او در بین محدثین اهلسنت جایگاه بلندی دارد و به القابی همچون حافظ، ثقه، کثیرالحدیث، فهم متقن و... ستوده شده است.

از مشایخ وی علمایی همچون عبداللهبن احمدبن حنبل، ابوالقاسم طبرانی، عبداللهبن حیان، ابوبکر احمدبن موسی مردویه را برشمردهاند. ز شاگردان و راویان وی نیز علمایی همچون ابوالفضل احمدبن جلودی، ابوالحسین احمد ذکوانی، ابوالفوارس عنبری و... را نام بردهاند. مصحح کتاب مناقب 139 تن از مشایخ و اساتید و 37 تن از شاگردان و راویان وی را شناسانده است.

آثار متعددی از او مانند: تفسیرالقرآن در هفت جلد، الأمالی (سیصد مجلس)، المستخرج علی صحیحالبخاری، مسند فیالحدیث، حدیثالطیر، حدیث ردّالشمس، ما نزل منالقرآن فی علی (ع)، کتاب العلم، کتاب الدعاء، تاریخ اصبهان، الجامع فیالطب و... بر جای مانده است. مصحح مناقب 29 عنوان از آثار وی را برشمرده است.

 

مناقب علیبن ابیطالب (ع)

علمای اهلسنت در فضایل و مناقب اهلبیت (ع) کتابهای بسیاری نوشتهاند؛ از کتاب فضایل امیرالمؤمنین (ع) نوشته احمدبن حنبل تا خصایص امیرالمؤمنین (ع) نوشته نسایی. علمای شیعه در محاجه با برخی از اهلسنت به همین کتابها استناد و استشهاد میکنند.

ابنمردویه نیز با نگاشتن کتابهایی در فضایل و مناقب امیرالمؤمنین و اهلبیت (ع) خدمت شایانی کرده است. کتاب مناقب علیبن ابیطالب (ع) و ما نزل منالقرآن فی علی (ع) (شامل 585 روایت) از آن جمله است.

این دو کتاب را انتشارات دارالحدیث در یک مجلد چاپ کرده است.

کتاب مناقب علیبن ابیطالب در 22 فصل، 298 روایت در مناقب امیرالمؤمنین (ع) را از بزرگان اهلسنت روایت کرده است.

کتاب با اولین ویژگی امیرالمؤمنین (ع) یعنی اول کسی که اسلام آورد (شامل نه حدیث) آغاز میشود و در ادامه موضوعات دیگری همچون کنیهها، القاب، محبت رسولخدا(ص)به ایشان، ایمان و پرهیزگاری ایشان، علم، زهد و امانتداری ایشان، نزدیکترین فرد به رسولخدا(ص)، عامل به آیه نجوی، حدیث طیر، حدیث رد شمس، شباهت ایشان به انبیا و صالحین، درجه ایشان در قیامت، شهادت ایشان، فضایل زوجه ایشان حضرت فاطمه علیهاالسلام، فضایل حسن و حسین علیهماالسلام و فضایل اهلبیت (ع) نقل‌شده است.

مؤلف در کنار بیان مناقب، به شرح حال مختصری از امام نیز پرداخته است. هر چند شیوه کتاب بر نقل حدیث است؛ اما مؤلف در موارد زیادی سلسله اسناد خود را ذکر نکرده و بهنام یکی دو راوی حدیث بسنده کرده است که اصطلاحاً مرفوعه است.

 

ما نزل منالقرآن فی علی (ع)

این کتاب با جملهای از ابنعباس شروع میشود که میگوید: درباره هیچکس به اندازه امیرالمؤمنین (ع) آیه نازل نشده است.

این کتاب به ضمیمه کتاب مناقب علیبن ابیطالب (ع) چاپ شده و بهعنوان بخش دوم این کتاب محسوب میشود. مصحح نیز در شمارش روایات، شمارههای روایات این بخش را مسلسل آورده و از حدود پنجاه سوره 287 روایت را نقل کرده است.

احتمالاً این بخش (ما نزل منالقرآن فی علی) جزء کتاب مناقب نبوده و رسالهای مستقل بوده باشد، چنانکه مؤلف در این کتاب، حدیث طیر و رد شمس را آورده و جداگانه هم رساله‌هایی در این دو حدیث برای او شمردهاند.

روایات این بخش به آیاتی از سورههای فاتحه (صراط مستقیم)، بقره، آلعمران، نساء، مائده و... اشاره دارد که در شأن امیرالمؤمنین (ع) نازل شدهاند.

ابنشهرآشوب، ابنطاووس، علیبن عیسی اربلی، عمادالدین طبری، علامه حلی و علامه مجلسی از کسانیاند که به کتاب مناقب ابنمردویه، دسترسی داشته یا از آن نقل کردهاند.

چاپ مناقب امیرالمؤمنین (ع)

تنها چاپ این کتاب به تحقیق عبدالرزاق محمدحسین حرزالدین در انتشارات دارالحدیث به سال 1424 ق/1382 ش چاپ شده است.

محقق افزون بر مقدمهای مفصل در شناسایی احمدبن مردویه، با پاورقیهای مناسب جای روایات متن را در مصادر دیگر نشان داده و در مواردی به توضیح عبارت و یا معرفی راویان پرداخته است.

پایان کتاب شامل چهار فهرست فنی آیات قرآن، آیات نازل شده درباره امیرالمؤمنین (ع)، احادیث نبوی و فهرست اشخاص به آسانیابی مطالب کمک میکند.

متن کتاب را میتوان از نرمافزار سیره معصومان (ع) نیز مطالعه کرد.

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی


خروج