*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٤٥٨٣٧ ١٠:١٢ - 1393/04/19   آثار ماندگار شماره 394 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگار شماره 394

الاربعون حدیثا از اسعد اربلی (از علمای قرن هفتم)


اسعدبن ابراهيم‌بن حسن‌بن علي اربلي از علماي قرن هفتم در اربل است. او را سعد اربلي هم معرفي کرده‌اند. تنها کتاب برجاي مانده از وي کتاب چهل حديث مناقب و فضايل اهل‌بيت(ع) است که به روايت از ابوخطاب عمربن حسن کلبي ذوالنسبين مي‌باشد. کتاب اربعون حديثاً در ...

اسعدبن ابراهيم‌بن حسن‌بن علي اربلي از علماي قرن هفتم در اربل است. او را سعد اربلي هم معرفي کرده‌اند.

تنها کتاب برجاي مانده از وي کتاب چهل حديث مناقب و فضايل اهل‌بيت(ع) است که به روايت از ابوخطاب عمربن حسن کلبي ذوالنسبين مي‌باشد.

کتاب اربعون حديثاً در مجموعه‌اي بوده که سيدهبةالله‌بن ابومحمدحسن موسوي، معاصر علامه حلي، جمع کرده بوده است.

از اسعد يکي از شاگردان شهيد اول يعني شيخ حسن‌بن سليمان‌بن محمدبن خالد عاملي - که ظاهراً در سا ل802 زنده بود ـ نقل روايت کرده است.

 

انگيزه تأليف کتاب اربعون حديثاً

سنت چهل حديث‌نويسي در تاريخ کتابت اسلامي به تأسي از روايت رسول‌خدا(ص) (حفظ چهل حديث) قدمتي ديرينه دارد. برخي از اين چهل حديث‌ها در موضوع واحدي نگاشته شده است که يکي از موضوعات غالب، مناقب و فضايل اهل‌بيت(ع) است. کتاب اسعدبن ابراهيم نيز در همين راستاست.

وي در انگيزه تأليف خود مي‌گويد: از مشايخ خود حديث رسول‌خدا(ص) را بسيار شنيده بودم که "کسي که چهل حديث مرا حفظ کند، روز قيامت او را شفاعت خواهم کرد"؛ در پي آن بودم که مراد رسول‌خدا چه نوع احاديثي بوده است. تا اين‌که ابوالخطاب‌بن دحيةبن خليفة کلبي را ملاقات کردم و موطأ مالک را از او شنيدم و در خلال آن از او درباره احاديثي پرسيدم که رسول‌خدا فرموده هر کس حفظ کند "عالم و فقيه محشور خواهد شد"؛ گفت: اين سؤال از محمدبن ادريس شافعي پرسيده شد، ايشان گفتند که منظور احاديث مناقب اهل‌بيت(ع) است... .

اسعدبن ابراهيم مي‌افزايد: تا اين‌که همه احاديث مشهور مناقب اهل‌بيت را بر او خواندم، او جزوه کوچکي نشانم داد که در آن احاديث غريبي بود که از ثقات شنيده بود...

زماني که اسعد در بغداد ساکن شد، جمعي از علاقه‌مندان از او کتابي در احاديث مناقب و فضايل درخواست مي‌کنند، کتابي که احاديث را بدون سند طولاني به خواننده ارائه کند. و وي در پاسخ اين کتاب را مي‌نگارد.

نويسنده در آغاز کتاب، ضمن بيان مطالب بالا، بيان مي‌کند که اين احاديث را از استادش در يک مجلس در سال 710 شنيده است.

موضوع برخي از احاديث عبارتند از:

جوان مقتولي که به دست مبارک اميرالمؤمنين(ع) زنده مي‌شود؛

افضليت اميرالمؤمنين(ع) در علم بر موسي و صاحب وي (خضر)؛

عقاب کتمان‌کننده فضايل اميرالمؤمنين(ع)؛ ماجراي کتمان انس را نقل مي‌کند که بعد از واقعه سقيفه از شهادت به نفع اميرالمؤمنين(ع) سرباز زد و وصيت رسول‌خدا(ص) را به زبان نياورد.

بشارت به کساني که علي(ع) را دوست دارند؛

دعاي رسول‌خدا(ص) براي کساني که از علي(ع) اطاعت کنند؛

قضاوت‌هاي اميرالمؤمنين(ع) هم‌چون قضاوت‌هاي پيامبران(ع) است؛

فضيلت علي(ع) بر امت اسلام؛

جايگاه فاطمه(س) نزد رسول‌خدا(ص)؛

اسلام آوردن اسقف نجران به دست اميرالمؤمنين(ع)؛

فضيلت زيارت قبر رسول‌خدا(ص) و اهل‌بيت(ع) ؛

جزاي دشمني علي و اهل‌بيت(ع) ؛

سرّ دوستداري اميرالمؤمنين(ع)؛ بيان مي‌کند که خدا دوستي خودش را به کسي مي‌بخشد که علي(ع) را دوست داشته باشد. نيز دوستي علي(ع) حسنه‌اي است که سيّئه‌اي نمي‌تواند آن را تغيير دهد.

صدقه اميرالمؤمنين(ع) در نماز و نزول آيه "إنما وليکم‌الله ورسوله والذين آمنوا الذين يقيمون‌الصلاة و يؤتون‌الزکاة و هم راکعون"؛

حديث ردّ شمس؛

توسل حضرت آدم به علي و اهل‌بيت(ع) ؛

حق با علي است و يارانش ياران خدا هستند؛

روايتي از زبير در ميزان بودن حبّ علي(ع) در قيامت؛

بغض ابليس به علي و حزب علي(ع)؛

علي(ع) مصداق آيه "فأمّا من أعطي واتقي * وصدّق بالحسني" است؛

نعت رسول‌خدا(ص) و علي(ع) در تورات؛

منزلت فاطمه و علي و حسنين(ع) در نزد رسول‌خدا(ص)؛

ذکر فضيلت محمد و آل محمد(ع) مصداق آيه "إليه يصعدالکلم‌الطيب" است؛

اعتراف يهودي به ذکر نام علي در توارت؛

شهادت عايشه همسر رسول‌خدا به دوست داشتن رسول‌خدا اميرالمؤمنين را؛

تشويق رسول‌خدا به دوست داشتن اميرالمؤمنين؛

اميرالمؤمنين نفس رسول‌خداست.

 

چاپ الأربعون حديثاً

تنها چاپ اين کتاب را مرکز نورالأنوار في احياء بحارالأنوار به تحقيق عقيل ربيعي در انتشارات دليل ما در سال 1390ش انجام داده است.

محقق، متن کتاب را بر اساس چهار نسخه خطي موجود در کتابخانه‌هاي دانشگاه تهران و مؤسسه کاشف‌الغطاء تصحيح کرده و تلاش کرده متن احاديث را از متون و مصادر معتبر اهل‌سنت در پاورقي نشان دهد. افزون بر آن برخي از رجال ذکر شده در متن کتاب را شناسانده است.

کتاب داراي فهارس فني آيات، روايات، اماکن، قبايل و اعلام است.

تهيه و تنظيم: عباسعليمردي



خروج