*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ٣٣٨١٨٣ ١٤:٤٢ - 1392/12/24   آثار ماندگار شماره 386 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگار شماره 386

سلوة‌الحزین (دعوات) از راوندی (م573ق)


شيخ قطب‌الدين، ابوالحسن يا ابوالحسين، سعيد‌بن عبد‌الله‌بن حسين‌بن هبةالله‌بن حسن راوندي کاشاني، متولد راوند کاشان، محدث، مفسر، متکلم، فقيه، فيلسوف و تاريخ‌دان بزرگ شيعه در قرن ششم هجري است. گاهي اوقات او را به جدش نسبت داده و سعيد‌بن هبةالله راوندي معرفي مي‌کنند. پدر و پدربزرگ قطب راوندي از علماي بزرگ زمان خود بودند...

شيخ قطب‌الدين، ابوالحسن يا ابوالحسين، سعيد‌بن عبد‌الله‌بن حسين‌بن هبةالله‌بن حسن راوندي کاشاني، متولد راوند کاشان، محدث، مفسر، متکلم، فقيه، فيلسوف و تاريخ‌دان بزرگ شيعه در قرن ششم هجري است. گاهي اوقات او را به جدش نسبت داده و سعيد‌بن هبةالله راوندي معرفي مي‌کنند. پدر و پدربزرگ قطب راوندي از علماي بزرگ زمان خود بودند.

علماي شيعه، ايشان را به صفاتي هم‌چون فقيه، صالح، ثقة (فهرست منتجب‌الدين، 68؛ جامع‌الرواة، 1/ 364) ستوده و از کتاب‌هاي ايشان نام برده‌اند.

قطب‌الدين در آثار خود موضوعات متنوعي از علوم و معارف اسلامي را به بحث گرفته و در علم تفسير، فقه، حديث، فلسفه، کلام، تاريخ و ديگر موضوعات حدود 60 عنوان کتاب از خود به جاي گذارده است که عناوين زير از آن جمله‌اند:

فقه‌القرآن‏، شرح آيات‌الأحکام‏، الاختلاف بين‌المفيد و‌المرتضي في بعض‌المسائل‌الکلامية، أسباب‌النزول‏، الأغراب في‌الإعراب‏، ألقاب‌الرسول و فاطمة و‌الأئمة(ع)‏، جواهر‌الکلام في شرح مقدمة‌الکلام‏، منهاج‌البراعة في شرح نهج‌البلاغه، الخرائج و‌الجرائح، فقه‌القرآن، ضياء‌الشهاب، لب‌اللباب، المجالس في‌الحديث، سلوة‌الحزين (دعوات)، قصص‌الانبياء، نفثة‌المصدور و....

سلوة‌الحزين (دعوات)

‏سلوة‌الحزين و تحفة‌العليل مشهور به دعوات راوندي به زبان عربى، شامل روايات متعدد از معصومين(ع) در موضوع ادعيه و اذكار است.

اين كتاب را «الدعوات» مى‏خوانند، چون مشتمل بر دعاهاى مختلف در مناسبت‏هاى گوناگون است و «سلوة‌الحزين» مى‏گويند (مؤلف، همين نام را برگزيده است)، چون انسان غمگين را خرسند مى‏كند و اندوه را از دل او مى‏زدايد.

اين کتاب مورد توجه علما بوده و در کتاب‌هاي علماي شيعه نقل شده است؛ از جمله: علامه مجلسي در بحار، محدث نوري در مستدرک،  شيخ عبد‌الله بحراني در عوالم، محدث بحراني در حدائق ناضره، نراقي در مستندالشيعه و شيخ انصاري در کتاب الطهارة از آن نقل کرده‌اند.

كتاب، در يک مقدمه و چهار باب تدوين شده است:

مقدمه در بيان مرض و ابتلاست؛ و احاديثي را شامل است که حکمت درد و گرفتاري براي انسان‌ها را بيان کرده‌اند. نخستين حديث از امام صادق(ع) گوياي اين است که مؤمن هم به مصيبت و هم به بيماريِ تنش از خداوند اجر مي‌گيرد. در بخش اول شامل، فصل است:  فصل اول به اهميت دعا و جايگاه آن در روايات اسلامي پرداخته؛ و فصل دوم به چگونگي دعا و آداب و اوقات استجابت آن مي‌پردازد.

ذيل اين فصل داراي دو عنوان جداگانه الحاح و اصرار به دعا، و ذکر استجابت دعاي امامين صادقين مي‌باشد.

بخش دوم به صحت و آنچه به حفظ صحت مربوط است بيان شده و تلاش دارد خصالى را بشناساند كه با وجود آن‌ها آدمى از طب بى‏نياز مي‌شود. عافيت و سلامتى با كمك نماز و دعا، نمازهاى پيامبر و ائمه(ع)، تسبيح‏هاى پيامبر و ائمه(ع)، نمازهاى ايام هفته، و تعويذهاى ايام هفته از مطالب اين بخش است.

ذيل اين بخش دو عنوان حالات عافيت و شکر به آن، و برشماري برخي از خوردني‌ها و نوشيدني‌ها و چگونگي تناول آمده است.

بخش سوم به بيان بيماري و منافع دنيوي و اخروي آن مي‌پردازد.

فصلي نيز به بيان نماز بيمار؛ آداب عيادت و دعاي نزد مريض اختصاص دارد.

در فصلي به درمان با تربت پاك امام حسين(ع) و دعا و صدقه، اشارت رفته؛ و فصلي ديگر به آنچه که بر مريض مستحب است پرداخته؛ فصلي عيادت مريض و وصيت بيمار را گوشزد کرده؛ و آن‌گاه به بيان نوشته‌اي دست يازيده که با ميت دفن مي‌شود.

بخش چهارم به مرگ و دهشت از آن پرداخته و دعاهاي مختلف  دفن و تلقين و زيارت ميت و ذكر قبر و حالات آن را در بر دارد.

اين بخش شامل فصلي با عنوان «تعازي» (يکديگر را به صبر سفارش کردن) است.

شايان ذکر است که مطالب کتاب روايات هستند؛ اما نويسنده به ذکر اسناد نپرداخته؛ اما با توجه به اين‌که نزديک به عصر ائمه(ع) است و ايشان از افراد مورد اعتماد نقل كرده و روايات مورد وثوق خود را از آنان اخذ کرده، داراي اهميت مي‌باشد. از همين روست که بسياري از علما از آن نقل كرده‌اند.

ترجمه دعوات

اين کتاب را آقاي حسين قهستاني، با عنوان شفا بخش و مشكل‌گشا (ترجمه كتاب سلوةالحزين معروف به الدعوات» ترجمه کرده و انتشارات نهاوندي در قم، به سال 1380شمسي چاپ کرده است.

چاپ‌هاي دعوات

1. تحقيق مدرسة امام مهدي، موسسة تحقيقات و نشر معارف أهل‌البيت(ع)، 1407ق، قم. مقدمه و تحقيق اين کتاب، از مرحوم سيدمحمدباقر موحد ابطحى اصفهانى است که به تازگي وفات کردند؛ محقق، بخشي با عنوان «مستدركات‌الدعوات» (ص 283 تا 298) به کتاب افزوده و شامل مطالبي است که علامه مجلسي در بحار‌الأنوار و محدث نوري «مستدرك‌الوسائل» از كتاب«‌الدعوات» نقل کرده، اما در نسخه‌هاي خطي موجود نبوده است. در اين چاپ از دو نسخة خطي استفاده شده است.

2. تحقيق  عبد‌الحليم عوض الحلي، مکتبة علامه مجلسي، 1427ق / 1385ش، قم.

اين چاپ شامل مقدمه‌اي مفصل در معرفي قطب راوندي و آثار ايشان است. از جمله به شخصيت شاعري ايشان پرداخته شده و بخشي از اشعارش نقل شده‌اند.

ويژگي ديگر اين چاپ به چاپ نخست، استفاده از نسخه‌هاي خطي بيشتر است. در اين تحقيق از چهار نسخه خطي استفاده شده که قديمي‌ترين آن تاريخ ظهر پنجشنبه سوم شوال 733 را دارد. در اين تحقيق نيز بخشي با عنوان مستدرکات آنچه راکه علامه مجلسي و محدث نوري نقل کرده‌اند و در نسخه‌هاي خطي موجود نبوده آمده است.

تنظيم: عباسعلي مردي


خروج