*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


آثار ماندگار شماره خبر: ١٤٠٣٧٥ ٢١:٥٤ - 1391/03/24   آثار ماندگار شماره 340 ارسال به دوست نسخه چاپي


آثار ماندگار شماره 340

كشف‌اليقين


جمال‌الدين حسن‌بن يوسف‌بن مطهر، از علمایی است که در بسیاری از زمینه‌های علوم اسلامی قلم زده است. یکی از کتاب‌های علامه در دفاع از امیر‌المؤمنین علیه‌السلام، کتاب کشف‌الیقین فی فضایل امیر‌المؤمنین علیه‌السلام است. علامه این کتاب را به امر سلطان محمد خدابنده ...

كشفاليقين

از علامه حلّی (د726ق)

 

جمالالدين حسنبن يوسفبن مطهر، از علمایی است که در بسیاری از زمینههای علوم اسلامی قلم زده است. یکی از کتابهای علامه در دفاع از امیرالمؤمنین علیهالسلام، کتاب کشفالیقین فی فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام است. علامه این کتاب را به امر سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) نوشته و گفته که آن کتاب را بهصورت مختصر در فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام نگاشته است؛ چراکه به روایت اخطب خوارزم از ابنعباس، فضایل امیرالمؤمنین بیشمار است که ابنعباس از رسولخدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم نقل کرد: اگر جنگلها قلم و دریاها مرکب و اجنه شمارشگر و انسانها کتابت کنند، نمیتوانند فضایل علی (علیهالسلام) را به شماره آورند و کسی را که رسولخدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم چنین وصف کردهاند، چگونه میتوان فضایلش را بر شمرد؟ در ادامه از بعضی فضلا نقل میکند که چه بگویم درباره شخصی که دشمنانش از حسادت و دوستانش از ترس، فضایلش را مخفی کردند؛ با اینهمه فضایلش در شرق و غرب آشکار است.

 سپس کتاب را در چهار فصل تدوین کرده است:

فصل اول در فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام قبل از ولادت: نام ایشان در تورات آمده، بعثت انبیا بر ولایت او، نامش بر عرش مکتوب است، رسول خدا و او نور واحدند، توسل آدم علیهالسلام به او به هنگام توبه.

فصل دوم، فضایل حین ولادت. این فصل را با ذکر اینکه امیرالمؤمنین علیهالسلام در کعبه متولد شد و هیچکس جز او بدین فضیلت نایل نگشته، ماجرای تولد حضرت را از کتاب طبری (صاحب بشارةالمصطفی) نقل کرده است.

فصل سوم، فضایل روزگار رشد و بلوغ. این فضایل یا به اعتبار اعمال و رفتار شخص هستند یا به اعتبار علل و اسباب دیگر؛ به همین جهت این فصل را دو بخش کرده است:

بخش اول فضایل اکتسابی؛ این بخش در دو مطلب سامان یافته است.

مطلب اول، فضایل نفسانی در هفت مبحث ایمان، علم، إخبار از غیب، شجاعت، زهد، سخاوت، استجابت دعا و اخلاق نیکوست. مطلب دوم در فضایل بدنی است، که در شش مبحث عبادت، جهاد، سبقت در اسلام، قرائت سوره برائت در مکه، جمع فضایل متضاد و فصاحت کلام. در مبحث جهاد رشادتها و از جان گذشتگیهای حضرت در جنگهای احد، خندق، بنیمصطلق، حدیبیه، خیبر، حنین، تبوک، و صفین را برشمرده است. و در مبحث ششم، سخنانی از آن حضرت را نقل کرده است که دربارهاش گفته شده: سخنانش فوق سخن بشر و دون کلام خداوند است و خطبا از او یاد میگیرند. بخش دوم، فضایلی به دست آمده از خارج است. این بخش در 37 مبحث مواردی همچون نسب، ازدواج با حضرت فاطمه علیهاالسلام، مباهله، وجوب محبت و مودت او، ملازم بودن قرآن با او، مولای هر آنکه رسولخدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم مولای اوست و... نیز با بیان اینکه مبادی علوم اسلامی مستند به او هستند، چگونگی نشأتگرفتن علومی همچون فقه و انتساب فقه امامیه، حنفیه و شافعیه و علم نحو، تفسیر، کلام و... از حضرت را بیان کرده است. مبحث 21 این بخش (آيات نازل شده در شأن حضرت) از کتب اهل سنت است و علامه از علمای شیعه در این قسمت چیزی نقل نکرده است. فصل چهارم، فضایل بعد از شهادت امیرالمؤمنین علیهالسلام؛ این فصل را با نقل از دو کتاب پایان داده است: قصهای عجیب از کتاب ابنبابویه (جد شیخ صدوق) و ذکر خصوصیت این کتاب فضایل، و دیگر مطلبی از کتاب تذکرةالخواص ابنجوزی حنبلی. علامه در این کتاب براي هر مبحث و حتي هر روايتي يك عنوان انتخاب كرده كه دستيابي به مطالب كتاب را آسان كرده است. 

از منابع علامه در این کتاب میتوان موارد زیر را برشمرد:

مناقب خوارزمی، بشارةالمصطفی (متن = بشائرالمصطفی)، خصایص طبری، مسند حنبل، یواقیت ابوعمرالزاهد، تفسیر ثعلبی، ابونعیم اصفهانی، بیهقی، صحیح نسائی، صحیح ترمذی، صحاح بغوی، ابناثیر، مناقب ابنمغازلی، کتاب ابنخالویه، کفایةالطالب ابوعبدالله شافعی، اربعین ابنبابویه، دارقطنی، مناقب ابنمردویه، تاریخ بغداد، نهایةالطلب و غایةالسؤل، جمع بینالصحیحین، تذکرةالخواص ابنجوزی و... .

ترجمههای کشفالیقین

1. درّ ثمین، محمدباقر شهرستانی موسوی (قرن 11ه). این ترجمه به تحقیق علی اوجبی زیر نظر مهدی محقق در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ دانشگاه تهران و مركز بینالمللی گفتگوی تمدنها در سال 1383ش چاپ شده است؛

2. رشفالعین، از محمد اسماعیلبن محمدباقر مجدالأدباء خراسانی (قرن 13ه

3. آینۀالیقین، ترجمه مجتبي علوى (تراكمهاى)، انتشارات هجرت، 1374ش، قم؛

4. ترجمه حميدرضا آژير، مؤسسه تحقيقات و نشر معارف اهلالبيت علیهمالسلام، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي سازمان چاپ و انتشارات، 1379ش. رضا بیات، گزیدهای از این ترجمه را در سال 1381ش در انتشارات علامه در قم چاپ کرده است؛

5. انتشارات انصاریان در قم ترجمه کشفالیقین به انگلیسی را، با ترجمه علياكبر عقيلي آشتياني در سال 1386ش چاپ کرده است.

چاپهای کشفالیقین

1. چاپ سنگی تبریز در سال 1298ق در دارالطباعه حاجی ابراهیم تبریزی با مقابله میرزا محمدعلی آقا و محمدهاشم؛

2. چاپ حروفی نجف 1371ق؛

3. تحقیق حسین درگاهی، چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1411ق/1991م. از ویژگیهای مقدمه محقق، نقل 247 مورد از اوصاف امیرالمؤمنین علیهالسلام از زبان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم، در کتب اهلسنت است. دیگر اینکه در تصحیح این کتاب از پنج نسخه استفاده شده که یکی از آنها با دستنوشته علامه حلی مقابله شده است.

منابع: پایگاه اطلاعرسانی lib.ir؛ سایت راسخون (نوشته خانم فرزانه حافظ)

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی


خروج