*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم 


گروه خبری: مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم  | تاریخ:1396/12/20 | ساعت:١٩:٥٢ | شماره خبر:٣٩٨٦٢٩ |  


     در گفت‌وگو با آیت‌الله علی‌اکبر سیفی مازندرانی استاد حوزه علمیه قم بررسی شدحوزه انقلابی باید محور تدریسش ارزش‌های نظام و انقلاب باشد

حوزه انقلابی باید محور تدریسش ارزش‌های نظام و انقلاب باشد

 حوزه‌ علمیه‌ قم و هر حوزه‌ علمیه‌ای شأنش در حقیقت، موضع‌گیری‌های استدلالی، فقهی، درباره‌ی ارزش‌های نظام و ارزش‌های انقلاب است. حوزه‌ انقلابی، آن حوزه‌ای است که محور تدریسش در درجه‌ اول ارزش‌های نظام اسلامی و انقلابی باشد. البته این ارزش‌ها دارای محورهایی چون استقلال و عدم وابستگی به کشورهای مستکبر جهانی، سلطه‌ناپذیری، ولایت فقیه، اقتصاد مقاوم و امثال ذلک است. محور تدریس در حوزه باید این مسایل باشد. از آن زمانی که آیت‌الله اعرافی آمدند، مقداری به این قضیه پرداختند و از ما هم خواستند که در این محور‌ها ورود کنیم. ما یک دوره، اهم مسایل مستحدثه را در هفت بخش؛ فقه‌العبادات، فقه‌الحکومة والسیاسة، فقه‌القضاء والجزاء، فقه‌الإقتصاد و الحقوق، فقه‌الأسرة، فقه‌الطبّ که هر بخشی هم بیش از حدود بیست موضوع مهم است... 

  



تعریف حضرتعالی از حوزه انقلابی چیست؟

حوزه علمیه قم و هر حوزه علمیهای شأنش در حقیقت، موضعگیریهای استدلالی، فقهی، دربارهی ارزشهای نظام و ارزشهای انقلاب است. حوزه انقلابی، آن حوزهای است که محور تدریسش در درجه اول ارزشهای نظام اسلامی و انقلابی باشد. البته این ارزشها دارای محورهایی چون استقلال و عدم وابستگی به کشورهای مستکبر جهانی، سلطهناپذیری، ولایت فقیه، اقتصاد مقاوم و امثال ذلک است. محور تدریس در حوزه باید این مسایل باشد. از آن زمانی که آیتالله اعرافی آمدند، مقداری به این قضیه پرداختند و از ما هم خواستند که در این محورها ورود کنیم. ما یک دوره، اهم مسایل مستحدثه را در هفت بخش؛ فقهالعبادات، فقهالحکومة والسیاسة، فقهالقضاء والجزاء، فقهالإقتصاد و الحقوق، فقهالأسرة، فقهالطبّ که هر بخشی هم بیش از حدود بیست موضوع مهم است را به یک کتاب مستقل درآوردیم؛ یعنی هفت جلد کتاب در هفت بخش و بخش اول را هم که مخصوص ولایت فقیه است را به خدمت ایشان فرستادیم که البته این حاصل هجده سال کارهای تخصصی با فضلا و اساتید منتخب اینجا بوده و کار یک سال و دوسال نبوده است. بحمدالله بقیه در دست اقدام است.

این کتاب استدلالی را من خدمت رهبری هم دادم و خدمت ایشان عرض کردم که این با اشراف و با نگاه به کلمات، فقهای قدما، متأخرین در مهمترین مسایل مبتلابه نظام نوشته شد. این کتاب و امثال آن باید محور تدریس قرار بگیرد و اساتید خارج حوزه نباید فقط به همان کتاب فقهی سنتی اکتفا کنند، مسایل مستحدثه بسیار، بسیار مهم است چون در حقیقت این ارکان نظام ماست.

 نقشی که حوزه انقلابی میتواند داشته باشد این است که منبعی غنی و عظیم از مصادر فقهی، کتاب فقهی، استدلال فقهی در این موضوعات داشته باشند که وقتی ترجمه و بهدست هر مسئولی داده میشود، بتوانند منابع استدلالی غنی از جانب حوزه علمیه داشته باشند و این نمیشود، مگر اینکه اساتید خارج این را در محور درس و بحث خودشان قرار بدهند، درس بگویند، رساله بخواهند، این یک راهش در تدریس است.

 در مسئله تألیف باید بگوییم کسانی که دستاندرکاران همایشهای بهترین کتابهای سال هستند، باید تمام نظرشان را معطوف بکنند به آن کتابهایی که اولاً؛ استدلالی به حد شایع باشند و هم دارای موضوعات انقلابی باشند؛ یعنی این دو باید با هم باشند، و لذا باید سمت و سوی تألیف به سمت این محورها برود. این در بخش تألیف، تبلیغ همینطور است؛ پرورش مبلغ یکی از مسایل مهم است. یک مبلغ اول باید خودش با استدلال این مبانی انقلابی را بداند، مبانی استدلالی فنی و فقهی ولایت فقیه را باید بداند، مبانی فقهی قرآنی معاهدات و پیمانهای بینالمللی را باید بداند که در چه صورتی این پیمانها و توافقها از نظر قرآن کریم مشروعیت دارد؟ به آیات قرآن، به سنت نبوی و به مشروعیت یا عدم مشروعیت این معاهدات استدلال کند؛ یعنی باید تکلیف معلوم شود. مثلاً فرض کنید در توافقنامه برجام. فقیه وظیفهاش این است که در حوزه با این آیه «الا الذین عاهدتم من المشرکین ثم لم ینقصوکم شیئاً و لم یظاهروا علیکم احداً فاتموا الیهم عهدهم الی مدتهم» استدلال کند که عهدنامهای مشروع است که شرایطش را داشته باشد و مشروعیتش در صریح قرآن منوط به این است که همپیمانان شما که با هم قرارداد را امضا کردید، از دشمنان شما پشتیبانی نکنند؛ مثلاً امروز، پشتیبانی از اسرائیل نکند، پشتیبانی از فتنهگران نکند؛ در حالی که دیدیم در همین فتنه اخیر، همین سران اروپایی که این برجام را امضا کردند، در وقت سرنوشتساز، فتنهگران را صریحاً حق دادند و یا اینکه آن سران اروپایی که شما با آنها امضا کردید، میگویند سفر خودمان را به ایران مشروط به این میکنیم که ایران در قضایای موشکی که برای دفاع از کیان نظام جمهوری اسلامی است، با ما مذاکره کند.

حوزه انقلابی به فقه انقلابی است به تألیفات انقلابی و پربار و غنی است که ما یک کتاب در این موضوع که فنی، اجتهادی و فقاهتی بحث کرده باشد، نداریم. رهبری هم که فرصت ندارند همه اینها را مستدل و مبرهن بخواهد تحقیق کند، توان فقهی و فقاهتیاش را دارند، اما فرصت ندارند. یک نفر که نمیتواند تمام امور جاری کشور را در دست بگیرد؛ «لا یُکلف الله نفساً إلا وسعها» و لکن آن عصاره حقایق دین در ذهنش هست و ابراز میکند. اما فقیه و فقهای انقلابی، حوزه انقلابی، وظیفهاش هست که این مبانی را که رهبری معظم به آن اشاره میکنند و به مسئولان هشدار میدهند، مسئولان دستاندرکار باید فقره به فقره اینها را، عنوان بهعنوان اینها را باید استدلالی و فقیهانه تحلیل و بحث کنند.

نقش حوزه انقلابی در تبلیغ

در حوزه تبلیغ. میخواهم عرض کنم که حوزه انقلابی قم، باید در مرحله تبلیغ، ندای انقلاب را برای قشری که تحصیلکرده و فرهیخته و فرهنگی هستند، به نحو مستدل و مبرهن ارائه دهد و به آنها برساند.

ما در تلویزیون هم میبینیم که آقایانی که میآیند از طرف حوزه بحث میکنند نوعاً و غالباً سخنرانی است، ولی باید شخصی بیاید و همانطور که با استدلال فنی و فقهی، با استناد به آیات و روایات و همان روشی که در باب صلاة، حج و صوم استدلال میکنید، استدلال فقیهانه هم درباره ارزشهای حوزه انقلابی انجام بدهید که متأسفانه نداریم. پس در عرصههای تدریس، تألیف، تبلیغ و پرورش مجتهدین جوان باید این ارزشهای انقلابی عنوان کارش، تدریسش و تبلیغش باشد. حوزه انقلابی را ما میتوانیم در این قالب تعریف بکنیم.

حوزه در قبال انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی چه وظایفی دارد؟

اعلان موضع مستدل به کتاب و سنت در حمایت از مواضع ولی امر و ارزشهای نظام و خطمشی امام راحل قدس‌سره این مهمترین وظیفه حوزه انقلابی است. حوزه انقلابی آن حوزهای است که همه حوزویان در مقاطع حساس همانطور که علت محدثه این انقلاب بودند علت مبقیه هم باشند. در 19 دی سال 56، بعد از شهادت آقامصطفی، تظاهراتی را که در قم راه انداخته شد که در واقع کل ایران را به حرکت درآورد و خبرها همهجا پخش شد که حوزه قم قیام کرد، این قیام را فضلای جوان بهوجود آوردند همین طلاب درب خانه همه مراجع و علما میرفتند و از علما توضیح میخواستند، مطالبهگر بودند.

وقتی یک عالم با یک جمعیتی پرهیجانی مواجه میشد احساس میکرد که باید چیزی بگویند صحبتی بکند. اگر آن تظاهرات جوانان و فضلای انقلابی نبود، هیچ موقع این صحبتها از جانب اینها نبود، اصلاً 19 دی هم راه نمیافتاد و الان هم همینطور است. در مقاطع مختلف باید این فضلای جوان ما موضع بگیرند، باید راه بیفتند؛ یعنی وظیفه حوزه انقلابی این است که آن مواضعی که رهبری مدنظرش است، ولی مسکوت مانده، مظلوم مانده و اعتنا نشده، باید این مواضع را زنده بکنند؛ چون اینها شاگرد امام زمانند، سرباز امام زمانند علیه‌السلام، باید از مواضع نایب امام عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف دفاع کنند و نباید وارد بدهبستانهای سیاسی بشوند. وقتی که ولی امر، حکم میکند یک معاهدهای را یک توافقنامهای را من میگذارم معنایش این است که این به مثابه حکم است، وقتی که ولی امر میگوید اقتصاد مقاوم مایه نجات این کشور است، این به منزله حکم است. باید فضلای جوان در این موارد اقدام و مطالبه کنند، حتی معتقدم با تظاهرات سرتاسری، مطالبه کنند. طومار فقط کفایت نمیکند و از صدا و سیما هم بخواهند. که بیاعتنایی نکند و آنها بخواهد صداهای فضلای انقلابی را به گوش همه برساند و حتی صدا و سیما باید قانوناً و شرعاً موظف شود صدای حوزه انقلابی را به جامعه برساند.

حوزه انقلابی، آن است که فقیهاش در مواضع حساسی که فتنه شروع شد، با فتنهگران برخورد بکند، بیانی داشته باشد، اطلاعیه مستدلی داشته باشد و به یک نحوی موضعگیری کند که آن فتنهگران بدانند که مراجع یا علما یا فقها یا اساتید قم در مقابل اینها هستند. اگر در این موارد سکوت کنند و چیزی از آنها صادر نشود و بخواهند فقط در موارد یک زلزلهای یا غرق شدن یک کشتی در دریا و یا آتش گرفتن یک ساختمانی و امثالهم یک اعلامیه تسلیت بدهند و اما در مواقع فتنه سال 88، آنجا ساکت باشند، درست نیست. در هر فتنهای ما یک فتنهگرانی داریم و یک طرف مقابل فتنه؛ این طرف مقابل فتنه مدافعین ولایت هستند. حالا اگر اینجا بنشینم و هر دو را دعوت کنیم به آرامش، به اتحاد؛ یعنی از نظر من هر دوی شما مثل دو کفه ترازو یکسان هستید؛ یعنی برای من طرفدار ولایت و غیرطرفدار ولایت فرق نمیکند، با همدیگر اتحاد داشته باشید. این دعوت به اتحاد، معنایش «فاعتصموا بحبل الله جمیعاً و لا تفرقوا» نیست؛ حوزه انقلابی، این است که در مدار ولایت جمعیتها را دعوت به اتحاد کند؛ چون تمام ماهیت و ناموس این انقلاب به ولایت فقیه است، اگر این نباشد، این نظام هم هیچ ارزشی ندارد.

فرض کنید این نظام از جهت اقتصادی و از جهت نظامی پیشرفت کرده است و به موازات آمریکا در جهت پیشرفت از جهت نظامی، قدرتمندترین کشور دنیا شده است، حالا اگر با هدایت و تحت اشراف و تحت رهبری و تحت هدایت یک ولی امر شرعی نباشد، این نظام برای ما هیچ ارزشی ندارد. پس ما در کنار پیشرفتهای اقتصادی و نظامی و کذا و کذا اگر مسئله اطاعت از ولی امر نباشد، پوچ است، فایدهای ندارد.

آن رئیس دولتی که علیرغم آنکه ولی امر راجع به برجام، اختلاس و ناعدالتی اجتماعی تذکر میدهد، تهدید میکند و دستور میدهد، و در مسئله اقتصاد مقاومتی ولی امر تصریح میکند که واردات بیرویه، ریشه اقتصاد مقاوم را میخشکاند، ولی او هیچ توجهی ندارد، و همچنین وقتی که رهبری در آن مذاکرات میگوید که نرمش قهرمانانه برای شما واجب و لازم است. مذاکرات در صورتی میتواند موفق باشد که نرمش قهرمانانه باشد و اینها نرمش منفعلانه میکنند، به نحوی که آن قلمی که در آن برجام بکار گرفتهاند، طوری منفعل باشد که آمریکا و سران استکبار جهانی هرگونه تفسیر به نفع خودشان میکنند و هرگونه بهانهای بتوانند در بیاورند و هرگونه تحریمی را روز به روز اضافهتر بکنند همه را هم به این مستدل بکنند از آن طرف هم صنایع موشک و دفاعی ما را هم باز مستند به این میکنند، این نرمش قهرمانانه نیست، این برخلاف توصیه ولی امر است.

مقام معظم رهبری در آن سخنرانی که بحث حوزه انقلابی را مطرح کردند، فرمودند: یک دسته منحرفی میخواهد حوزه را از انقلاب منحرف کند؛ به نظر شما جریانها در حوزه کدامند؟ و راه مقابله حوزه و حوزویان با این جریانها چگونه باید باشد؟

بله، جریانهای مخالف از اول انقلاب و در زمان امام راحل مانند جبهه ملی که درست در مقابل فقه حوزویان بودند. کارشان به جایی رسیده بود که امام راحل و آیتاللهالعظمی گلپایگانی قدس‌سره حکم ارتداد اینها را دادند. مجاهدین خلق و تحکیم وحدت در آن زمان بودند، جناحهای مختلف بودند. روشنفکرانی که از مسئولان ما هم بودند مثل بنیصدر و امثالهم که اینها درست در مقابل فکر حوزههای علمیه بودند. امروز هم کسانی که در مقابل حوزهها و جریانهای انقلابی هستند، همانهایی هستند که مقام ولایت را بهعنوان یک مقامی که قولش حجت، فرمانش مطاع و حکم واجبالاطاعة باشد اعتقاد ندارند. اینها فقط در جایی که بخواهند از زعمای حوزه به نفع سیاست خودشان یک تأییدی بگیرند، قدم برمیدارند. خلاصه اینها غیر معتقدین به ارزشهای این انقلاب هستند؛ چون ما ارزشهای این انقلاب را چیزی جز ارزشهای الهی نمیدانیم و اصلاً ارزشهای انقلاب، یعنی ارزشهای کتاب و سنت. امام راحل قدس‌سره مگر فکری غیر از کتاب و سنت داشته است؟ مسئله سلطهناپذیری ریشه در قرآن مجید دارد: «و لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا»؛ آنوقت شما یک معاهدهای را امضا میکنید که همین را دشمن مستمسک قرار دهد و از همین راه و از همین طریق علیه شما هرروز یک جنگ روانیای را به پا کند، تحریمها را اضافه میکند، شما را به طرفدار تروریسم متهم میکند و امثال ذلک.

به نظر حضرتعالی چه آسیبهایی متوجه حوزه انقلابی است؟

حوزه علمیه اگر وارد بده بستانهای سیاسی شود، از انقلاب و انقلابیگری فاصله خواهد گرفت. روایتی است که شیخ انصاری در رسائل و سید در عروة آورده که «أمّا من کان من الفقهاء صائناً لنفسه حافظاً لدینه مطیعاً لأمر مولاه مخالفاً لهواه فللعوام أن یُقلدوه»؛ این روایت، یک روایت سه صفحهای در احتجاج طبرسی و در صفحه 262 جلد دوم تا صفحه 264 هست. اینجا راوی از امام حسن عسکری علیه‌السلام سؤال میکند: «یابن رسول الله! آیا علمای یهود که رشوهخوار بودند و مفاسدی انجام میدادند و گناهان دیگر، این عوام یهود که از اینها تبعیت میکردند، آیا گناه آن علما هم به پای این عوام نوشته میشود؟» این عین سؤال است. حضرت فرمود که «از یک حیث بله، از یک حیث نه! از آن حیث که اینها علم دارند و به آنچه که عالم انجام میدهد، اینها جاهل هستند و لذا به آنچه که آنها تکلیف دارند، ندارند، ولی از آن حیث که بعضی از حرکاتی که از اینها صادر میشود که برای همگان قابل فهم و تصدیق است، اینجا را دیگر حق تبعیت ندارند». و بعد ادامه داد، یکی از توصیههای فقهایی که عوام میتوانند آن را بشناسند، چیست؟ «إذا دخلوا فی المصانعات»؛ یعنی زمانی که در بدهبستانها وارد شدند، (مصانعه در لغت عرب یعنی بدهبستان)؛ حالا این مصانعه میتواند اقتصادی باشد و میتواند سیاسی باشد. اگر مردم عالمی را دیدند که وارد مصانعات میشود و از اینها قبول و تبعیت بکنند، جایز نیست؛ لا تقبلوا منهم خبراً حتی خبر هم قبول نکنید تا چه رسد به تقلید. بعد فرمود: «اولئک المتشبسون بنا و أنّهم لنا موالون»؛ اینها تشبث به ما میکنند که طرفدار ما هستند و موالی ما هستند نه! اینها نیستند اینها مخالفاند.

زمانی در این حوزه علمیه قم دیدیم کسانی را که به امام راحل گفتند: من خواب را ازچشم تو میگیرم. امام راحل هم به اینها گفت که تو را در قعر جهنم میبینیم اگر توبه نکنی. که در آخر به توبه موفق نشدند. در این حوزه انقلابی، ما عالمی را میبینیم که در خارج از کشور چگونه با زن مکشفه خارجی دست میدهد. ما در بین روحانیت و حوزهها اشخاصی را دیدیم که درست در مقابل خط رهبری، تهدید میکردند. پس بنابراین مهمترین امر در این حوزه علمیه، داشتن علما و فضلای اهل بصیرت و نافذالبصیرهایی است که واقعاً مواضع بر حق امام عظیمالشأن و مقام معظم رهبری و شهدای محراب و بزرگان این انقلاب را شناخته باشند و بیایند فضلای جوان را بیدار کنند، و لازم است بیداری حوزوی را شروع کنیم؛ یعنی هنوز این حوزه بیدار نشده است خفته است. ارزشهای این انقلاب، حرف اول حوزه نیست؛ حرف اول آن استادی نیست که تدریس میکند و تفکرات آن شاگردی نیست که تعلیم میبیند. از هدف اصلی درس خواندن در حوزه غافل شدهاند برای اقامه دین الهی غیر از این چیز دیگری نیست، همان اقامه دین الهی که هدف همه انبیاء است: «و شرع لکم من الدین ما وصی به نوحاً و الذی أوحینا إلیه و ما وصّینا به إبراهیم و موسی و عیسی أن أقیموا الدّین»؛ نظر نبی مکرم اسلام هم همین بود: «إنّا أنزلنا إلیک الکتاب بالحقّ لتحکم بین النّاس بما أراک الله»؛ یعنی قرآن را بر تو نازل کردیم که حکومت تشکیل بدهی. الآن بعد از سالها و قرنها، بعد از امیرالمؤمنین علیه‌السلام، اولین بار ثمره خون سیدالشهدا و زحمات همه انبیاء به بار نشسته و این انقلاب ایجاد شده است و الان که چهل سال از آن میگذرد، هنوز ارزشهای انقلاب در حوزه حرف اول ما نیست و این جای تأسف دارد. ما در یک فتنهای که به پا میشود نمیتوانیم حتی بشناسیم که این فتنه ریشه در کجا دارد؟ این مسایل مهمی است که خدمت شما عرض نمودم.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





دوشنبه ٠١ مرداد ١٣٩٧
جستجوی وب
کانال تلگرام
کانال تلگرام