*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > فرزانگان 


فرزانگان, فرزانگان شماره خبر: ٤١٣٣١٤ ١٤:٣٥ - 1399/04/13   آیت‌الله شیخ محمد قزوینی برغانی (ملائکه)فرزانگان شماره 626 ارسال به دوست نسخه چاپي


آیت‌الله شیخ محمد قزوینی برغانی (ملائکه)فرزانگان شماره 626

آیت‌الله شیخ محمد قزوینی برغانی (ملائکه)


• وفات: 1200ق • مدفن: برغان • اساتید: حضرات آیات شیخ محمدتقی طالقانی قزوینی (والد)، سیدنصرالله حائری شهید، شیخ اسماعیل خواجویی و... • آثار: تحفةالابرار فی تفسیر القرآن، الدرالثمین...

 


فقیه و محدث نامی مرحوم شیخ محمد قزوینی معروف به ملائکه، از فقهای سده دوازدهم هجری قمری در قزوین به شمار میرود و متأسفانه در کتب تراجم به تاریخ تولد ایشان اشاره نشده است.

خاندان و تحصیلات: شیخ محمد قزوینی، فرزند شیخ محمدتقی برغانی قزوینی از دانشمندان معروف قزوین به شمار میرفت و پدرش برادر حضرات آیات شیخ محمدتقی برغانی معروف به شهید ثالث و شیخ ملا صالح برغانی و شیخ محمدعلی برغانی قزوینی میباشد، خاندان برغانی شهرت طالقانی نیز دارند.

تراجم موجود حکایت از آن دارد که شیخ محمد قزوینی در دو حوزه قزوین و عتبات عالیات عراق مشغول تحصیل بوده و از محضر اساتید برجسته در این دو حوزه تا مرتبه اجتهاد تحصیل کرده است. طبق گزارش مرحوم سیدحسن امین، ایشان فقه و اصول را در خدمت پدرش شیخ محمدتقی طالقانی قزوینی و سیدنصرالله حائری شهید به سال 1158ق تلمذ کرده و در حکمت و کلام فارغالتحصیل حوزه درسی شیخ اسماعیل، معروف به خواجویی میباشد.

لقب ملائکه: در مورد ملقب شدن شیخ محمد قزوینی به «ملائکه» و در برخی تعابیر به «فرشته»، اعتقاد برخی از تراجمنویسان آن است که شیخ محمد قزوینی را به جهت شدت تقوا و پاکی روح و پرهیزکاریش ملقب به «ملائکه» نمودهاند. آقا بزرگ تهرانی نیز در ترجمه پدر ایشان شیخ محمدتقی برغانی قزوینی، از فرزندش با لقب «فرشته» یاد کرده است.

مرجعیت و تدریس: محقق قزوینی پس از تکمیل مراحل تحصیل و نیل به مقام والای اجتهاد، عهدهدار امور دینی گردید و در کسوت مرجعیت به انجام وظیفه مشغول گردید. طبق روایت شیخ ابوالحسن شهیدی، شیخ محمد قزوینی معروف به ملائکه در کربلا از مرجعیت اجتماعی برخوردار بود و سالها در کربلا به تدریس، افتا و مرجعیت امور دینی مشغول بود.

بازگشت به وطن: ایشان که به قصد زیارت مرقد مطهر علیبن موسیالرضا علیه السلام به ایران آمده بود، در قزوین از وی خواستند که در زادگاهش قزوین اقامت نموده و ماندگار شود. ایشان نیز بزرگوارانه دعوت مردم را اجابت نموده و در قزوین به تدریس و تربیت طلاب و زعامت امور دینی مشغول گردید. از خدمات مرحوم قزوینی علاوه بر تدریس و تربیت طلاب، توسعه مسجد جامعه برغان است که از بزرگترین مساجد آن سامان بهشمار میرود. تاریخچه مسجد و توسعه آن در کتیبهای از کاشی به طرزی زیبا بر سردر مسجد نصب شده است.

مناظره علمی با رئیس اخباریه: شیخ ابوالحسین شهیدی یکی از حوادث مهم تاریخ زندگی محقق قزوینی را بحث و مناظره علمی با شیخ یوسف بحرانی صاحب حدائق که از شیوخ جریان اخباریه بود ذکر کرده است. وی مینویسد: «درگیری در فرقه اخباریون و اصولگراها بر طرز تفکر طلاب علوم دینی سایه افکنده و جوی نامتعادل و پراز تعصب بهوجود آورده بود. در چنین جوی در حدود سال 1165 هجری قمری شیخ یوسف بحرانی، صاحب حدائق و از شیوخ اخباریه، طی هجرتش به کربلا در سر راه خود وارد قزوین شد و مورد استقبال اخباریه قرار گرفت. شیخ محمد برغانی بهعنوان زعیم علمای قزوین و رهبر اصولیون با صاحب حدائق دیدار میکرد و با وی به مناظره و بحث مینشست و در باب اجتهاد او را مجاب کرد. این برخورد باعث گشت تا صاحب حدائق که بسیار متعصب و تندرو بود، تغییر رویه داده و مشرب اخباری متعادل اختیار کند.»

تبعید به برغان: استاد محقق آیتالله استادی، در مقدمهاش بر کتاب «منهجالرشاد»، مینویسد: «ملا محمد مشهور به ملائکه، برادر ملا نعیما میباشد... وی اولین فردی است که از این خاندان به برغانی اشتهاد یافت.»

بنابه روایتی اخباریون قصد کشتن وی را داشتند و چون به وی دست نیافتند، منزلش را به آتش کشیده و کتابخانهاش را سوزاندند و با دخالت مأمورین حکومت، ایشان به برغان تبعید گردید.

آثار: از شیخ محمد ملائکه، دو اثر علمی باقی مانده که یکی «تحفة الابرار فی تفسیر القرآن» که در دو مجلد بزرگ و دیگری کتاب «الدر الثمین» است که در مبحث امامت نگارش یافته است.

رحلت: عالم وارسته شیخ محمد برغانی پس از عمری تلاش علمی، تربیت طلاب و زعامت دینی در سال 1200ه.ق در برغان دارفانی را وداع گفته و به سرای باقی شتافت. پیکر آن فقیه برجسته در محل اقامتش برغان به خاک سپرده شد و اکنون آرامگاه ایشان مزاری معروف در برغان است.

منبع: فرهنگ نامآوران قزوین/ج2

تهیه و تنظیم: علی علیزاده ثانی


خروج




چهارشنبه ٢٢ مرداد ١٣٩٩
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام