*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > فرزانگان 


فرزانگان, فرزانگان شماره خبر: ٤١٠٩٧٣ ١٢:٥٢ - 1398/10/09   علامه شیخ علی خاقانی نجفیفرزانگان شماره 613 ارسال به دوست نسخه چاپي


علامه شیخ علی خاقانی نجفیفرزانگان شماره 613

علامه شیخ علی خاقانی نجفی


• تولد: 1255 ق • وفات: 1334 ق • عمر: 79 سال • مدفن: نجف اشرف، صحن علوی • اساتید: بزرگانی همچو شیخ مرتضی انصاری، شیخ محمدحسین کاظمی، شیخ راضی نجفی، ملا علی خلیلی و میرزای شیرازی • آثار: رجال‌الخاقانی، ذخیرة‌الآخرة فی فقه‌العترةِ‌الطاهرة، زادالمحشر فی شرح باب حادی‌عشر، رساله‌هایی در مواریث، احکام رضاع و علو لفظیه و...

 

از طبار صالحان: علامه شیخ علی خاقانی از دانشمندان مشهورعراق و از معروف ترین شخصیتهای علمی خاندان خاقانی است که در سال 1255 قمری در بیت علم و فضیلت در نجف اشرف متولد شد. خاندان خاقانی از خاندانهای علمی عراق است که اصالتاً اهل حله عراق بودهاند که بعدها به نجف اشرف کوچیده و در محله العماره سکونت داشته و دارند. شیخ حسینی پدر علامه علی خاقانی از فقها و عالمان بزرگ و از شاگردان شیخ علی کاشف الغطا و مولف کتب متعدد از جمله شرح شرایعالاسلام محققحلی و سرسلسله خاندان علمی خاقانی در نجف اشرف به شمار میرود.

اساتید: شیخ علی از همان کودکی در کنار پدرش به کسب علم پرداخت و مقدمات علوم ادبی، منطق، فقه و اصول را درمحضر پدر فرا گرفت و در واقع پدرش اولین استاد و مربی وی بهشمار میرود. عطش یادگیری و راهنمایی پدرش پای او را به محضر درس بزرگان علم و دین در آن عصر همچو شیخ مرتضی انصاری، شیخ محمدحسین کاظمی، شیخ راضی نجفی، ملا علی خلیلی و سید محمدحسن حسینی شیرازی رسانده است.

مؤلف معارفالرجال به نقل از یکی از بزرگان نجف مینوسید: میرزای شیرازی در کلاس درس به حرف کسی غیر از خاقانی گوش نمیداد و به او مهلت میداد تا کلاس به پایان رسد؛ چرا که برای شنیدن آنچه که خاقانی آن را املا کرده؛ بسیارحریص بود.

خاقانی برای تحصیل علم و فرونشاندن عطش خود راهی کربلا معلی گردید و در محضر درس شیخ زینالعابدین مازندرانی حاضر شد و به دستور استادش مازندرانی، بعضی از رسالههای فقهی از جمله رسالهای در مسئله الدعوی بلامعارض را درسال 1279 ق تألیف کرد.

مقام علمی: خاقانی در فقه، اصول، رجال و سایر علوم اسلامی از منزلت رفیعی برخوردار بود و در زمره بزرگان و پیشگامان دینی نجف اشرف به شمار میرفت. او مجتهدی مسلّم بود و بلندی مرتبه علم و تقوای او از تعابیری که استادش ملا علی تهرانی در اجازه نامه اش به کار برده آشکار است. استاد میزان شناخت خود از شاگردش را با عبارتی چون فخرالمحققین، زینالمدققین ابراز نموده است. شیخ علی خاقانی درطول حیات پربرکتش شاگردان زیادی را تربیت نموده است که علامه شیخ آقابزرگ تهرانی مؤلف الذریعه وطبقات اعلامالشیعه، شیخ باقر جواهری، شیخ مرتضی کاشفالغطا و... از جمله آنهاست.

تألیفات: مرحوم خاقانی علاوه بر تدرس و تربیت شاگردان، در زمینه تحقیق و تالیف نیز بسیار پرکار و فعال بوده و آثار گرانبهایی در زمینههای فقه، اصول، رجال و عقاید تدوین نموده که میتوان به رجال-الخاقانی، ذخیرةالآخرة فیالفقهالعترةالطاهره، رساله فی المسئلةالدعویبلامعارض، شرح بر لمعة، زادالمحشر فی شرح الباب الحادیعشر، رسالههایی در مواریث، در احکام رضاع و در علوم لفظیه اشاره کرد. درمیان تالیفات این عالم فرزانه، تنها کتاب رجال الخاقانی که شرحی است بر کتاب فوائد الرجالیة علامه وحید بهبهانی با تحقیق علامه سید محمد صادق بحرالعلوم به چاپ رسیده است. مطالعه این کتاب که در زمان استاد ملا علی خلیلی و با اشاره آن بزرگوار به نگارش درآمده، نشان میدهد که مولف دارای مقامات علمی و عمق اندیشه و دقت نظر بوده است. او نیز 17 فایده را در مقدمه کتاب، شرح داده است که لوازم شناخت علم رجال و درایه محسوب شده و بدون شناخت آنها تسلطی در این علوم به دست نمیآید.

ویژگیها: خاقانی از جمله عالمانی بود که جانش را در راه خدا و دین پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم وقف کرده و قیمت و منزلتی والا یافته بود. از تمام دنیا و شاخ و برگهای آن دل کنده و خود را به معشوق یگانه متصل کرده بود. ایشان با وجود آنکه از بزرگان علم و فقاهت به شمار میآمد، اما آنچه که اورا از سایرین متمایز میساخت، ورع و تقوای مثالزدنیاش بود. او از حطام دنیا، دوری و از تظاهر و جلب توجه دیگران اعراض میکرد. دلداده و شیفته اهل بیت بود. علامه تهرانی در وصف استادش مینویسد : «استاد ما در دل شب به تنهایی و بدون واسطه به دیدار اهل علم میرفت. حقوق شرعی را با عجله بهدست مستحقین میرساند. گاهی اوقات در دل شب بار غذا را مانند حمالها تا درب منزل نیازمندان و فقرا حمل میکرد و به این کار مانوس بوده و ابایی از آن نداشت. اتفاق میافتاد که نگهبانان شب اورا در این حال دستگیر میکردند و فردای آن شب خبرش پخش می شد.» خاقانی از مرجعیت ترسناک و گریزان بود و مدام از عدم اهلیت خودش سخن میگفت. او در حسینه شوشتری اقامه جماعت میکرد و جمع زیادی از صالحین در نماز او حاضر میشدند.

رحلت: علامه شیخ علی خاقانی در غروب دوشنبه 27 رجب سال 1334 قمری دار فانی را وداع گفت. پیکر مطهرش در حجرهای واقع در سمت راست صحن شریف امیرالمومنین علیه السلام به خاک سپرده شد.

تهیه و تنظیم: ابراهیم ادهم نژاد


خروج




چهارشنبه ٢٢ مرداد ١٣٩٩
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام