*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > فرزانگان 


فرزانگان شماره خبر: ٣٨٧٥٩٠ ١٤:٢٣ - 1395/10/22   آیةالله‌ میرزا حبیب مجتهد خراسانی قدس‌سره فرزانگان شماره 494 ارسال به دوست نسخه چاپي


آیةالله‌ میرزا حبیب مجتهد خراسانی قدس‌سره فرزانگان شماره 494

آیةالله‌ میرزا حبیب مجتهد خراسانی قدس‌سره


مجتهد خراسانی، به موزات کسب دانش و کمالات علمی، در مبارزه با نفس اماره و آراستن درون به فضیلت‌های اخلاقی، تلاش مجدانه داشت. از این‌رو از عزت نفس، صدق و صفا و آراستگی برخوردار بود. مجتهد خراسانی اهل سیر و سلوک بود و از طریق مجاهدت‌های نفسانی به مراحل والایی دست یافته بود. ...

 

ولادت: 1229ش

وفات: 1288ش

عمر: 59 سال

مدفن: مشهد مقدس حرم مطهر رضوی علیه‌السلام

اساتید: حضرات اعلام میرزا حسن شیرازی، فاضل دربندی، میرزا حبیبالله رشتی، میرزا مهدی خدیو گیلانی، حاج غلامحسین شیخالاسلام و... .

شاگردان: بزرگانی چون میرزا عبدالغفار تهرانی، سیدحسن مشکان طبسی، میرزا محمدباقر مدرس رضوی و... .

آثار: رساله در تعادل و تراجیح، رساله در لباس مشکوک، ترجمه تلماک فنلون فرانسوی، دیوان شعر و... .

ولادت: فقیه و دانشور نامی آیةالله حاج میرزا حبیب مجتهد خراسانی در سال 1229 شمسی در مشهد مقدس دیده به جهان گشود. خاندان میرزا حبیب از گذشتههای دور در زمره دانشوران و عالمان برجسته خراسان بوده و در حدود یکونیم قرن ریاست امور شرعی و اجتماعی خراسان با علما و فضلای این خاندان بوده است. جد اعلای این خاندان، سیدمحمدمهدی اصفهانی از شاگردان برجسته وحید بهبهانی بود و در علوم معقول و منقول تبحر فوقالعاده داشت.

تحصیلات: میرزا حبیب، سه ساله بود که پدر عالم و مجاهدش مرحوم میرزا هاشم مجتهد دارفانی را وداع گفت. اما وی با هوش و حافظه فوقالعادهای که داشت راه آباء و اجدادی خود را که تحصیل علم و کمال بود تحت هدایت و تربیت مادر در پیش گرفت. نخستین استاد وی حاج میرزا نصرالله مدرس شیرازی بود و میرزا حبیب از محضر این استاد استفادههای زیادی برد. از دیگر اساتید وی ملا غلامحسین شیخالاسلام بود که از شاگردان ملاهادی سبزواری و شیخ مرتضی انصاری به شمار میرفت. میرزا حبیب علاوه بر علوم معقول و منقول، علوم هندسه، ریاضی، هیئت و نجوم را از محضر وی استفاده کرد.

سفر به عتبات عالیات: عشق به تحصیل علوم دینی باعث شد تا برای ادامه تحصیل راهی عتبات عالیات گردد. میرزا حبیب در نجف اشرف اقامت گزید و از اساتید نجف اشرف، استفاده کرد. در ضمن با ارتباط و رفت و آمد به کاظمین و بغداد و شرکت در مجالس و محافل علمی این دو شهر توشههای علمی و عرفانی ارزشمندی برگرفت. آنچنان که شگفتی بسیاری از عالمان و فضلا را برانگیخت. میرزا حبیب ذوق و شوق زایدالوصفی به آموزههای عرفانی و شعر و ادب داشت. از اینرو محضر عارف نامی میرزا مهدی گیلانی متخلص به «خدیو» را غنیمت شمرده و شدیداً تحت تأثیر وی قرار داشت.

در سامراء: از برکات سفر میرزا حبیب به عتبات عالیات عراق، درک محضر میرزای شیرازی در سامرا بود. وی در تقریر دروس فقهی میرزای شیرازی چنان دقت و مهارتی از خود نشان داد که وقتی مطالب تحریر شده را به استحضار استاد رسانید، آثار شادمانی و انبساط خاطر در سیمای آن مرجع بلندآوازه نمودار شد تا جایی که میرزا بر فراز کرسی درس از نویسنده به شایستگی تقدیر و تشکر کرد.

مراجعت به مشهد مقدس: میرزا حبیب، پساز تکمیل تحصیلات و کسب اجازه اجتهاد از محضر میرزای شیرازی، در سال 1299 قمری به مشهد مقدس مراجعت کرد. وی در هنگام بازگشت مورد استقبال اقشار مختلف مردم بهویژه علما و فضلا قرار گرفت و در زمانی اندک فعالیتهای علمی و خدمات اجتماعی خود را آغاز نمود. وی در این هنگام با پیشنهاد نزدیکان تشکیل خانواده داد. میرزا حبیب مدتی در مشهد به ارشاد و هدایت مردم ادامه داد و سپس همراه خانواده عازم بیتاللهالحرام گردید.

بازگشت دوباره به نجفاشرف: وی پساز انجام اعمال حج در راه بازگشت، به نجفاشرف رفت تا از محضر علمی اعلام نجف بهرهمند گردد. از جمله محافل علمی که توجه وی را جلب کرد مجلس پرفیض میرزا حبیبالله رشتی، آقاضیاءالدین عراقی و سیدمحمدکاظم یزدی بود. این سفر چهار سال به طول انجامید.

بازگشت دوباره به مشهد مقدس: پساز چهار سال تحصیل در نجفاشرف، با کولهباری از علم و تجربه در راستای رسالت عالمانه خود به موطن خود مشهد بازگشت و به تدریس و ترویج دیانت مشغول گردید. میرزا حبیب در علوم مختلف اسلامی مهارت داشت و در موضوعات فقه و اصول، حکمت و عرفان، ریاضی و هیئت و نجوم و ادبیات تدریس میکرد. از برکت کرسی درس آن فقیه عارف شاگردان و فضلای بسیاری تربیت شدند.

تسلط به زبان فرانسه: از ویژگیهای مجتهد خراسانی، آشنایی او با زبان فرانسه بود. چون در آن زمان بیشتر علوم غربی به زبان فرانسه تدوین و انتشار مییافت، در بغداد به فراگیری زبان فرانسه اهتمام ورزید. اکنون از ایشان یک دفتر بزرگ به خط فرانسوی موجود است که در کنار واژههای فرانسوی، ترجمههای فارسی آنها را نگاشت. وی کتاب «تلماک» را که متنی ادبی و ذوقی از فنلون نویسنده فرانسوی بود، با دیدی فاضلانه ترجمه کرد. همچنین با نگارش مقالهای نقادانه به زبان فرانسه علیه یک مستشرق فرانسوی که تمدن اسلامی را مورد تهاجم قرار داده بود، و در روزنامه «لوتان» فرانسه که شهرت جهانی داشت به چاپ رسانید تعجب همگان را برانگیخت.

اخلاق و رفتار: مجتهد خراسانی، به موزات کسب دانش و کمالات علمی، در مبارزه با نفس اماره و آراستن درون به فضیلتهای اخلاقی، تلاش مجدانه داشت. از اینرو از عزت نفس، صدق و صفا و آراستگی برخوردار بود. مجتهد خراسانی اهل سیر و سلوک بود و از طریق مجاهدتهای نفسانی به مراحل والایی دست یافته بود. در فصل تابستان و گرما که درس تعطیل میشد، به کوهپایههای اطراف میرفت و به عبادت و راز و نیاز با معبود میپرداخت. یکی از فرزندانش میگوید: در کوهپایهها من از نزدیک روش زندگی روحانی ایشان را میدیدم. آقا شبانهروزی شش تا هفت ساعت بر سجاده نماز غرق عبادت پروردگار خویش بود. بیشتر ایام، روزه بود و به نوبتهای چهل روزه تا شصت روزه از خوردن گوشت حیوانات پرهیز میکرد. با فقیران و افراد گمنام انس داشت و در مقابل از اغنیا و متکبران و راحتطلبان دل خوشی نداشت. ضمن اینکه اکثر اوقات به حل مشکلات مردم میپرداخت اما افکارش به عالم دیگری بستگی داشت و بیشتر در خود فرو میرفت. ارادت و عشقش به اهلبیت رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم مثالزدنی بود. از طبع شعری برخوردار بود و در مدح و رسای خاندان رسالت شعر میسرود. نمونهای از اشعار ایشان که در مدح امیرالمؤمنین علیه‌السلام سروده، چنین است:

 

ای اسم تو اهل هر مسمی

وی جسم تو جان جمله اشیا

 

وصف تو برون ز حد امکان

مدح تو برون ز عد و احصا

 

در مدح تو سورهای است یاسین

در وصف تو آیتی است طاها

رحلت: ایشان پساز عمری مجاهدت، سیر و سلوک، تربیت و ترویج مبانی اسلام در 27 شعبانالمعظم سال 1327 قدس‌سره مطابق 22 شهریور 1288 شمسی جان به جان آفرین تسلیم کرد و به لقا معبود پیوست. پیکر آن مرحوم از بحرآباد در یک فرسنگی مشهد به این شهر انتقال یافت و در میان حزن و اندوه ارادتمندان حرم مطهر رضوی علیه‌السلام به خاک سپرده شد.

«حشره الله مع اولیائه»

منبع: گلشن ابرار/10 - تلخیص و تنظیم مجدد: علی علیزاده ثانی

 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج




دوشنبه ١١ اسفند ١٣٩٩
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام