*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > فرزانگان 


فرزانگان شماره خبر: ٣٧٣٩٨٥ ٠٨:٤٧ - 1394/12/06   ملاخلیل قزوینی‌ قدس‌سره فرزانگان شماره 452 ارسال به دوست نسخه چاپي


ملاخلیل قزوینی‌ قدس‌سره فرزانگان شماره 452

ملاخلیل قزوینی‌ قدس‌سره


ملا خلیل قزوینی، از بزرگان علمای امامیه در قرن یازدهم قمری و صاحب جلالت معنوی و رفعت علمی بوده است. در جامع‌الرواة اردبیلی آمده: «ملا خلیل قزوینی از ثقات و اعیان طایفه غازی است. ملا خلیل در جلالت و عظمت شأن و امانت، مشهورتر از آن است که با عبارت مخصوص از وی تکریم گردد.» ....


 

تولد: 1001ق

وفات: 1089ق

محل دفن: قزوین، مدرسه علمیه خلیلا

اساتید: علمای برجستهای چون: شیخ بهایی، میرداماد، حاج محمود نانی، امیرابوالحسن قائنی، ملا حسین یزدی و... .

شاگردان: ملارفیعای قزوینی، میرزا محمد تبریزی، آقا رضیالدین محمد قزوینی، محمدمؤمن بن محمدزمان طالقانی و... .

آثار: صافی (شرح بر اصول کافی)، تفسیر سوره فاتحه، المجمل فیالنحو، حاشیه بر مجمعالبیان، رسالة اقوال الأئمة علیهم‌السلام و... .

ملا خلیل قزوینی، از بزرگان علمای امامیه در قرن یازدهم قمری و صاحب جلالت معنوی و رفعت علمی بوده است. در جامعالرواة اردبیلی آمده: «ملا خلیل قزوینی از ثقات و اعیان طایفه غازی است. ملا خلیل در جلالت و عظمت شأن و امانت، مشهورتر از آن است که با عبارت مخصوص از وی تکریم گردد.»

ملا خلیل، در سال 1001ق در قزوین چشم به جهان گشود و کمکم به آموزش علوم دینی روی آورد. او از معاصران شیخ حرّ عاملی و ملا محسن فیض بوده و از محضر استوانههای علمی همچو شیخ بهایی و میرداماد استفاده برده است. او در حدود 27 سالگی تولیت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی علیه‌السلام را در شهر ری بر عهده گرفت. همچنین سفری به بیتاللهالحرام انجام داده و چند سالی از عمر شریفش را در جوار خانه خدا گذراند. حاشیه بر مجمعالبیان و تعلیقات استادش بر کتاب کافی از مصنفات ایشان در مکه میباشد.

آثار علمی

ملا خلیل، در نگارش و تألیف کتاب، مهارت بالا و دست توانا داشته و آثار مفید و قابل استفادهای را برای جامعه علمی از خود بر جا گذاشته است. برجستهترین اثر ایشان، صافی در شرح کافی است که آنرا سال 1064ق و به نام شاه عباس صفوی شروع کرده و همانند مرحوم کلینی آنرا در مدت 20 سال به پایان رسانده است.

«الرسالة النجفیة» یکی دیگر از تألیفات قزوینی است. علمای نجف پساز مطالعه شرح کافی ملا خلیل قزوینی، درباره برخی از مطالب طرح شده در آن، سؤالاتی را تنظیم کردند و برای ایشان به قزوین فرستادند. ملا خلیل نیز به سؤالات آنان پاسخ گفته و با نام رسالةالنجفیة آنرا به نجف فرستاد. ایشان که روش اخباریگری داشته، در این رساله تفکرات ضدفلسفی خود را به ظهور میرساند.

از منظر علمای بزرگ

شیخ حرً عاملی قدس‌سره ، در املالآمال مینویسد: ملا خلیل، فاضلی است عالم، علامه حکیم، متکلمی مدقق، فقیهی محدث و ثقه، جامع فضایل که در فنون معموله به عصر خویش ماهر است. او از دانشمندان بزرگ عصر ما به شمار میآید.

شیخ عباس قمی قدس‌سره نیز ملا خلیل را با چنین عباراتی توصیف میکند: «المولیالجلیل، العالمالفاضل، العلامةالحکیم المتکلمالمحقق المدققالفقیه، المحدثالثقه جامعالفضایل، معاصر صاحب أملالآمل و صاحب تألیفات نافعة.»

یا محسن قد اتاک المسیء!

درباره ملا خلیل، چنین حکایت شده که در مسئلهای بین ایشان و ملامحسن فیض کاشانی قدس‌سره ، مناظرهای طولانی پیش آمد و او بر نظریات خود اصرار و پافشاری میکرد. ملا خلیل با مراجعت به قزوین، به اشتباه خود پی برد و جهت عذرخواهی پیاده از قزوین به کاشان حرکت کرد. او وقتی به منزل ملا محسن رسید، صدا زد: یا محسن! قد اتاک المسیء. مرحوم فیض هم او را با ملاطفت پذیرفت و گفت: و أنتالمحسن و انا المسیء!

شاگردان و فرزندان

این فقیه ربانی، در مسیر خدمات دینی خود موفق به تربیت و تعلیم شاگردانی مستعد شد که هر یک در میدان علم و عمل درخشیده و خود صاحب کرسی تدریس گشتهاند. در میان شاگردان ایشان میتوان به: آقا رضیالدین محمد، علیاصغربن المولی، محمد مؤمنبن محمد زمان طالقانی، حاجی بابابن محمد صالح قزوینی و محمدباقربن الغازی (برادر استادش) اشاره کرد.

وفات

عالم ربانی، مرحوم ملا خلیل قزوینی قدس‌سره ، سرانجام در سال 1089ق و پساز عمری تلاش در راه ترویج دین اسلام، در قزوین جان به جان آفرین تسلیم کرد و به دیدار معبود شتافت. پیکر این فقیه بزرگوار در مدرسه علمیه خودش معروف به مدرسه خلیلا آرام گرفت.

منبع: گلشن ابرار/9/120 - تلخیص و تنظیم مجدد: علیاکبر بخشی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج




پنج شنبه ٠٩ بهمن ١٣٩٩
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام